Tefsir, hadis ve Hanefî mezhebi fıkıh âlimi. İsmi Mehmed bin Ebu Bekr'dir. 1070-1080 (m. 1660-1670) yılları arasında bugünkü Maraş'ta doğdu. Doğum yerine nisbetle Mer'aşî denildi. Saçaklızade lakabıyla meşhur oldu. 1145 (m. 1732) senesinde Maraş'ta vefat edip Şeyh Adil (Halk arasında Şahadil) Mezarlı'ğa defnedildi. Bazı kaynaklarda onun Kilis'e giderken Gaziantep yakınlarında vefat edip şehrin Saçaklı Tepesi denilen yere defnedildiği de nakledilmektedir.
Doğum yeri olan Maraş'ta ilim tahsiline başlayan Mehmed Efendi, tahsilini tamamladıktan sonra Tıbyan Tefsiri müellifi Muhammed bin Hamza Efendi'nin ve Darendeli Hamza Efendi'nin derslerine devam etti. Bir müddet Maraş'ta kaldıktan sonra Şam'a gitti. Orada büyük âlim Abdülganî Nablusî hazretlerinden tefsir ve hadis ilimlerini tahsil edip tasavvufun inceliklerini öğrendi. Abdülganî Nablusî hazretlerinden icazet alarak memleketine döndü. Maraş'ta yerleşip taliplerine ilim öğretti. Bir taraftan talebe yetiştirirken, diğer taraftan kitap yazmakla meşgul oldu. Tefsir, kelam, mantık, feraiz, me'ani ve münazara ilimlerine dair eserler yazdı. İlim öğrenip öğretmek, bildikleriyle amel etmekle meşgul olurken, 1145 (m. 1732) senesinde vefat etti. Şairler; “Eş-Şeyh Saçaklı.” ve; “Saçaklızade dünyadan bekaya irtihal etti.” sözleriyle vefatına tarih düşürdüler.
Saçaklızade, ilmî şahsiyet olarak fikirleri, naklî ilimler ve özellikle fıkıh ve fıkıh usulü çizgisinde seyreden, buna mukabil felsefeye karşı oldukça mesafeli ve hatta meydana gelen menfî yöndeki bazı siyasî gelişmelere yol açtığı için oldukça öfkeli olduğu gözlenen tutucu denilebilecek bir duruş ortaya koymaktadır. Ancak Saçaklızade yeni gelişmelere de açıktır. Nitekim onun, eğitimle ilgili ortaya koyduğu görüşlerine bir bütün olarak baktığımız zaman onun ifadelerinden; ilmiyye teşkilatının bozulduğundan şikayetçi olduğu, yeni ilmî ve idarî esasların tatbik edilmesinin gerekliliğini düşündüğü de müşahede edilmektedir. Saçaklızade'nin, medreselerin ıslahından kastının, medreselerin gerek eğitim programları ve okutulan kitaplar, gerekse ilmiyye sınıfının ilmî liyakati bakımından gözden geçirilmesi gerektiği fikri olduğu anlaşılmaktadır.
Saçaklızade tecvid, kıraat, belağat, tefsir, fıkıh, tasavvuf, ahlâk, kelam, münazara, felsefe, mantık ve edebiyat alanlarında eserler vermiş oldukça geniş muhtevalı ve verimli bir Osmanlı âlimi olarak karşımıza çıkmaktadır. Müellifin ortaya koyduğu eserler genellikle telif, şerh, haşiye ve ta'lik mahiyetinde olup bunların bazıları oldukça kendine has bir hüviyete sahipken, bazıları da kısmen bir derleme ve terkip görünümündedir. Mesela, onun kelam ilmi için kaleme aldığı Neşru't-Tevali'si veya münazara ilmine ait olan Velediyye isimli eseri, en azından müellifin içselleştirerek ortaya koyduğu, bu nedenle orjinalliği ve belirli oranda derinliği olan eserler karakterinde iken yine onun, tecvid ilmi için yazmış olduğu Cühdi'l-Mukıl'inde bu özgünlük karakterinin nispeten zayıfladığı dikkat çekmektedir. Saçaklızade'nin münazara ilmine oldukça fazla ağırlık verdiği dikkat çekicidir.
Saçaklızade'nin en dikkat çeken ve en orijinal yönlerinden birisi de onun edebiyatla ilgili ortaya koyduğu eserlerinde tabiat figürleri ve hayvanları konuşturmasıdır. Bu mânâda müellifin, manzum olarak kaleme aldığı eserlerinin pek çoğunda arı, dağ, ağaç, kale ve daha başka birçok haşaratı konuşturduğu görülmektedir. İlgili eserlerde bu hayvanlar ve tabiat figürleri hayat hikayelerini anlatmakta, özelliklerini tasvir etmekte veya Allahü tealayı zikretmektedirler. Bilindiği gibi daha ziyade hayvanların konuşturulmasını esas alan ve fable olarak isimlendirilen bu türün kurucusu olarak Fransız edebiyatçı La Fontaine (1621-1695) gösterilir. Saçaklızade'nin yaklaşık aynı zaman dilimleri içerisinde yaşadığı La Fontaine ile aynı türden eserler ortaya koyması oldukça ilginçtir. Çünkü bu husus, hem dünya hem de Türk-İslam edebiyatı için son derece önemlidir ve tam da bu noktada Saçaklızade hiç şüpheye mahal bırakmayacak şekilde bu istikamette eserler ortaya koymuştur. Ayrıca müellifimiz, konuşturduğu figürler içerisine hayvanlarla birlikte kale, köprü, dağ ve ağaç gibi diğer tabiat figürleri de dahil ederek, konuşan tabiat unsurlarının kadrosunu daha da genişletmektedir. Saçaklızade'nin, La Fontaine'den etkilendiğini ortaya koyacak hiçbir veri mevcut değildir. Bu nedenle görüşlerinin oluşmasında, Mevlana ve Beydaba gibi bu türün öncülerinin eserleri etkili olmuş olabilir. Ortaya koyduğu bu fikirleri, onu, son derece ilginç ve orijinal bir konuma oturtmaktadır.
Eserleri:
Saçaklızadenin eserlerinin sayısı kesin bilinmemektedir. Eserlerinden bazıları şunlardır.
1- Risale fi'l-felsefe: Felsefe ile ilgili olarak Saçaklızade bu risalede özellikle İmam-ı Gazalî'nin el-Munkız'ına atıflar yaparak, felsefe ve filozofları zemmeder. Ayrıca yine tefsir ve hadis ilmi gibi naklî ilimleri ön plana alırken, felsefeyi şeriat açısından sakıncalı bulmaktadır. Eserin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Abdullah Çelebi Kısmı No: 408'de kayıtlıdır.
2- Risale fi't-ta'n fi'l-felsefe ve Kütübi'l hikme: Saçaklızade bu risalede de, felsefe ve filozoflarla ilgili ağır eleştiriler getirir. Burada el-Munkız'ın filozofların küfürle itham edilen kısımlarına atıfta bulunarak, kendilerinin Allah yolunda ve Resulullah'ın izinde olduklarını, filozofların ise akıllarına göre hareket ettiklerini ifade eder. Yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Şehzade Mehmed Kısmı No: 110/15'te kayıtlıdır.
3- Risalei Vaz'iyye: 1275'te Takvimhanei Amire'de basılmıştır.
4- Şerhu'l-İsaguci: Eser mantıkla ilgili olup İsaguci üzerine yazılmış bir şerhtir. Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Fatih Kısmı No: 3233'te kayıtlıdır. Bu nüsha Hafız Osman tarafından istinsah edilmiştir.
5- Şerhu'r-Risaleti'l kıyas fi'l-mantık: Mantık ilmine ait bu eser, Musa el-Kelim el-Behlivanî'nin (ö.1113/1701) risalesinin şerhidir. 1281'de İstanbul'da basılmıştır.
6- Şerhu Selameti'l-kulub fî isbati'l-matlub: Yazma bir nüshası Daru'l-Kütübi'l-Mısriyye, No: 3865/C'de kayıtlıdır.
7- İsmetü'l-ezhan fî ilmi'l-mizan: Mantık ilmine dair bu eserin pek çok yazma nüshası bulunmaktadır. Bir nüshası Beyazıt Devlet Kütüphanesi Beyazıt Kısmı No: 8038'de kayıtlıdır.
8 Ta'lik ala İsaguci li Esiriddini'l-Ebherî: Mantık ilmine dair bu eser, Saçaklızade'nin, İsaguci üzerine yazdığı bir ta'liktir.
9- Tehzibu'l-Mantık: Adından da anlaşılacağı gibi mantık ilminin özetlendiği bu eserin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Harput Kısmı No: 271'de kayıtlıdır.
10- Neşru't-Tevali: Kelam ilmine dair bu eser 1924'te Mısır'da basılmıştır. Eserin ayrıca yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Esad Efendi Kısmı No: 1290'da bulunmaktadır. Bu eserle ilgili Müstakimzade Sa'deddin Süleyman Efendi, Makale fî Neşri't-Tevali li-Saçaklızade adında bir risale yazmıştır. Bu risale ise Üniversite Kütüphanesi No: 9329'da mevcuttur.
11 Tahkiku'l-iman: Yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Giresun Yazmaları No: 3577'de kayıtlıdır. Eserde iman ve küfür kavramlarının analizi yapıldıktan sonra, küfür hâlinin hangi durumlarda vaki olacağı, bunun sonunda tövbenin nasıl yapılacağı anlatılmıştır.
12- Risaletü'l-iman: Eserde, iman ve küfür kavramları anlatılmaktadır. Bu çerçevede müellif, tahkikî iman, taklidî iman, küfür, tasdik, dil ile ikrar kalb ile tasdik gibi ifadelerin anlamı ve bunlar arasındaki farkların neler olduğu üzerinde durduktan sonra bütün bunların ahiret için ne anlam ifade ettiğine dikkat çeker. Eserin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Yazma Bağışlar No: 314/1'de kayıtlıdır.
13- Reddü'l-Celal: Saçaklızade, bu eserin hemen basında, Celal'in Şerhu'l-Akaidi'l-Adudiyye adlı eseri ile Hocazade'nin Şerhu't-Tarika adlı eserinde bazı kelime hataları bulduğunu, bunun üzerine Reddü'l-Celal'i kaleme aldığını ifade eder. Hatta bu çalışmasını iki bab halinde yazdığını, bunlardan ilkini Celal'e, diğer babı da Hocazade'ye tahsis ettiğini ifade eder. Yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Esad Efendi Kısmı No: 1115'te kayıtlıdır.
14- Haşiyetü ala Şerhi dibaceti't-Tarikati'l-Muhammediyye: Bu eseri, Hocazade'nin Tarikat-ı Muhammediyye şerhinde ele aldığı bazı meselelere itiraz olarak kaleme almıştır.
15- Risaletün fî hakikati'l-insan: Saçaklızade bu risalede insanın hakikatinin, “cismi kesif, cismi latif ve ruh” olmak üzere üç şeyden mürekkep olduğunu ifade eder. Buna göre cismi kesif insanın fiziksel yönünü, cismi latif uyku halinde bedeni terk eden fakat bedene bağlı olan yönü, ruh ise cismi kesif ile cismi latif arasında irtibatı sağlayan ve emir âleminden gelen boyutunu oluşturur. Ceset, hastalık veya başkaca bir şeyle ölürse, cismi latif ruha döner. Cismi kesifin yok oluşu, Mümin ya da kafir de aynı kevnî kanunlara tabidir. Ancak evliya ve şehitler gibi Allah'a yakın olan bazı kişiler için bu kanun işlemeyebilir. Müellif daha sonra, Mümin ve kafirle ilgili ahiret hâllerine geçer ve burada görüşlerini hadislerle de destekleyerek mesele üzerindeki fikirlerini anlatmaya devam eder. Yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Esad Efendi Kısmı No: 1115'te kayıtlıdır.
16- Risaletü iradei cüz'iyye: Saçaklızade, bu eseri üç bölüme ayırır ki bunlar; **“mukaddime, maksad ve hatime”**dir. Bu risalede müellif daha çok Seyyid Şerif Cürcanî'nin Şerhu'l Mevakıf'ına atıf yaparak meseleyi ortaya koyar. Bu eserin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Pertev Paşa No: 648'de kayıtlıdır.
17- Risale fî Kelimeti't-tevhid: Dili Türkçe olan bu eserde, önce Allah'ın isimleri üzerinde durulmaktadır. Yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi H. Hüsnü Paşa Kısmı No: 1194'te kayıtlıdır.
18- Haşiyetün ale'r-risaleti'l-gaybiyye: Eserde, gayb konusu ele alınmaktadır. Bu çerçevede müellif, gaybı yalnız Allah'ın bilebileceğini, ancak sihir yapanlar da, bu konuda bazen isabet ettirseler bile, onların tamamen yalan söylediklerini ifade eder. Eserin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Laleli Kısmı No: 3659'da müellif nüshası olarak kayıtlıdır.
19- Haşiyetün alâ şerhi's-Sa'd li'l-Akaidi'n Nesefiyye: Konusu genel olarak Ehl-i Sünnet akaidi olan bu eser, et-Taftazî'nin Şerhu'l-Akaidi'n-Nesefiyye adlı eserine Saçaklızade'nin yazmış olduğu haşiye olup Haşiyetü Saçaklızade alâ Şerhi li't-Taftazanî adıyla 1329'da Kahire'de basılmıştır.
20- Haşiyetün alâ Şerh-i Metali.
21 Haşiyetü alâ Şerhi Mevla Hayalî ve Kavli Ahmed alâ Şerhi Akaidi'n-Nesefiyye ve't-Teftazaniyye: Yazma bir nüshası Köprülü Kütüphanesi Mehmed Asım Bey No: 211'de bulunmaktadır.
22- Risale fî isbat-ı azabi'l-kabr: Eserde, adında da anlaşılacağı üzere kabir azabının varlığı anlatılmaktadır. Yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Şehid Ali Paşa Kısmı No: 2787'de kayıtlıdır.
23- Risale-i Teşehhüd: Bu risalenin yazma bir nüshası Adana İl Halk Kütüphanesi No: 143'te kayıtlıdır.
24- Risaletü't-tekbir: Eserin yazma bir nüshası Adana İl Halk Kütüphanesi No: 774'te kayıtlıdır.
25- Risale fî tecdidi'l-iman Bir nüshası: Süleymaniye Kütüphanesi Fatih Kısmı No: 5355'te kayıtlıdır.
26- Risale fî şerhi kavli'l-Birgivî “varlığı kendindendir…”: İmam-ı Birgivî'nin Türkçe bir ifadesini açıklamaktadır. Bir nüshası Millet Kütüphanesi Ali Emirî Arabî No: 4354'te kayıtlıdır.
27- Risalei Sıfatı Hüda: Yazma bir nüshası Adana İl Halk Kütüphanesi No: 143'te kayıtlıdır.
28- Risaletü's-simar fî ilmi'l-Akaid: Yazma bir nüshası Risale fi'l-Akaid adıyla İzmir Millî Kütüphanesi Yazmalar Kataloğu No: 1754'te kayıtlıdır.
29- Risaletün fî ilmi'l-kelam: Kayseri Raşid Efendi Kütüphanesi No: 26907/18'de yazma bir nüshası vardır.
30- Risaletü'l-imkan: Yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Hacı Mahmud Efendi No: 6326'de kayıtlıdır.
31- Haşiye ala Risaleti't-tenzihat: Müellif, esere Allah'ın varlığı konusunu ele alarak başlar. Bu çerçevede Saçaklızade, Cürcanî'nin Şerhu'l Mevakıf'ına atıfta bulunarak, Allahü tealanın sıfatlarını zatî ve fiilî olarak ikiye ayırır ve kainat üzerindeki tasarrufun, Allahü tealanın fiilî sıfatlarının neticesinde cereyan ettiğini ifade etmektedir. Eserin yazma bir nüshası, Nuruosmaniye Kütüphanesi No: 2139/1'de kayıtlıdır.
32- Buğyetü'l-mürted li tashih-i'l-ezdad,
33- Takriru'l-kavanini'l-mütedavile fî ilmi'l-münazara: Saçaklızade'nin, münazara ilmine temel teşkil eden ilk eseri budur. Çünkü kendisinin Tertibu'l-Ulum'da da bahsettiği gibi, önce bu eseri Velediyye adıyla özetlemiş, sonra bu özete de bir şerh yazmıştır. Eserin yazma ve matbu pek çok nüshası vardır. Yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Antalya Tekelioğlu Kısmı No: 482'de mevcuttur. Ayrıca 1289'da İstanbul'da basılmıştır.
34- Tahriru't-takrir fi'l-münazara: Eser kendi kitabı olan, Takriru'l-kavanin'e yazılmış olan bir haşiye olup bunun gerek matbu, gerekse yazma nüshaları mevcuttur. Eserin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Antalya Tekelioğlu Kısmı No: 488'de mevcuttur.
35- Haşiyetün ala şerhi risaleti'l-adab li-Taşköprüzade: Münazara ilmine dair bu haşiyenin muhtelif yazma nüshaları mevcuttur. Bir tanesi Süleymaniye Kütüphanesi Yazma Bağışlar No: 1788'de mevcuttur.
36- Risale fî adabi'l-münazara: Yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Denizli Kısmı No: 252'de mevcuttur.
37- Risaletü'l-velediyye: Münazara ilmiyle ilgili bu eser için müellif, Tertibu'l-Ulum'da, Takriru'l-Kavanini'l-Münazara isimli eserine atıfta bulunarak, bunu Velediyye adıyla özet hâline getirdiğini ifade etmektedir. Eser 1288'de İstanbul'da basılmıştır. Bu eser Ahmed Hamdi el-İskilibî tarafından, Mir'at-ı Münazara, Fenn-i Adap ve Münazaradan Velediyye Tercümesi şeklinde tercüme edilerek 1310'da İstanbul'da basılmıştır. Eserin yazma yazma bir nüshası ise Süleymaniye Kütüphanesi Erzincan Kısmı No: 148'de kayıtlıdır.
Velediyye üzerine birçok şerh yazılmıştır. Şerh yazanlardan biri de müellifin kendisidir. Bu şerh Süleymaniye Kütüphanesi Bağdatlı Vehbi Kısmı No: 2144'te kayıtlıdır.
38- Zübdetü'l-münazara: Yazma bir nüshası İzmir Millî Kütüphanesi No: 959/14'te bulunmaktadır.
39- Şerhu zübdeti'l-münazara: Saçaklızade'nin, münazara ilmi için kaleme aldığı Zübdetü'l-münazara isimli esere kendi yazdığı şerhtir. Bu eserin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi No: 1290'da kayıtlıdır.
40- Şerhü'r-risaleti's-Semerkandiyye,
41- Andelibü'l-münazara,
42- Şerhu Andelibu'l-münazara: Saçaklızade'nin, Andelibu'l-münazara isimli kendi eserine kendisinin yazmış olduğu şerhtir. Bu eserin yazma bir nüshası İzmir Milli Kütüphanesi Yazmalar Kataloğu No: 959'da kayıtlıdır.
43- Tertibu'l-ulum: Saçaklızade'nin yaşadığı çağda Osmanlı medreselerinde okutulan ilimleri tanıtmakta ve değerlendirmesini yapmaktadır. Bu konuda orijinal bir kaynaktır. Eser 1988'de Beyrut'ta basılmıştır. Eserin pek çok kütüphanede yazma nüshaları mevcuttur.
44- Risaletü'l-cevab an i'tirazi Ahmed el-Alemî: Ahmed el-Alemî'nin, Tertibu'l-ulum'u eleştirmek için yazdığı reddiyeye cevap sadedinde, kaleme aldığı bir risaledir. Bu risalenin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi H. Hüsnü Paşa Kısmı No: 1366'da bulunmaktadır.
45- Risale fî ma yüftetahu bihi'd-ders ve yahtetimmü: Müellif bu risaleyi, hoca ve talebenin derse başlamadan önce ve ders bitiminde dua okumalarını tavsiye mahiyetinde kaleme almıştır. Buna göre derse, besmele, hamdele ve salvele ile başlanmalı, “hatime” ile bitirilmelidir. Eserin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi H. Hüsnü Paşa Kısmı No: 260/22'de kayıtlıdır.
46- Nasihatu'l-ulema: Bu eserin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Çelebi Abdullah Kısmı No: 401'de kayıtlıdır.
47- Cühdi'l-Mukıl: Tecvid ilmi ile ilgili olan bu eserde müellif, tecvid ilminin konularını, ayetlerden örneklerle destekleyerek, akıcı ve anlaşılır bir üslup içerisinde anlatmaktadır. Eser, 2001'de Ürdün Amman'da basılmıştır. Eserin ayrıca yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Erzincan Kısmı No: 153'te mevcuttur.
48- Beyanü Cühdi'l-mukıl: Saçaklızade'nin kendisi, Cühdi'l-Mukıl'i şerhettiğini ve adını ise el-Beyan koyduğunu belirtmektedir. Eser, 1289'da Konya'da basılmıştır. Ayrıca bu eserin yazma olarak Köprülü Kütüphanesi Ahmed Paşa No: 4'te bir nüshası bulunmaktadır.
49- Tehzibu'l-kıraat: Kıraat ilmine dair olan bu eserin yazma bir nüshası Atıf Efendi Kütüphanesi No: 16'da kayıtlıdır.
50- Risale fî meharici'l huruf: Tecvid ilmine dair bu eserin yazma bir nüshası, Amasya Beyazid İl Halk Kütüphanesi No: 1207'de kayıtlıdır.
51- Risaletü't-Tecvid: Eser tecvid ilmine dair olup Amasya Beyazid İl Halk Kütüphanesi No: 1138'de kayıtlıdır.
52- Risaletü tavzihi'l-hurufi'l-mu'cemat: Eser tecvid ilmiyle ilgili olup bir nüshası Antalya Elmalı İlçe Halk Kütüphanesi No: 2568'de kayıtlıdır.
53- Risaletün fî ilmi'l-belağa: Risalenin yazma bir nüshası Daru'l-Kütübi'l-Mısriyye No: 3965/C'de bulunmaktadır.
54- Risale fî keyfiyyeti edai'd-Dad: Tecvid ilmindeki “Dad” harfinin keyfiyetinin tartışıldığı bu risalenin muhtelif yazma nüshaları vardır. İzmirî'nin bu eser için Risale fi'r Red ala Mehmed el-Maraşi fi'd-Dad adıyla bir reddiye yazdığı kaydedilmektedir. Eserin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Süleymaniye Kısmı No: 53'te kayıtlıdır.
55- Selsebilü'l-meani: İzmir Millî Kütüphanesi Yazmalar Kataloğu No: 959'da nüshası vardır.
56- Risaletün fi'l-ayati'l-Müteşabihat: Saçaklızade bu risalede, Kur'an-ı Kerim'de müteşabih konusunu ele almaktadır. Bu risalenin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi İbrahim Efendi Kısmı No: 411/12'de kayıtlıdır.
57- Risale fi'r reddi bi-ba'zı müddeiyyati'l-Beydavî: Bu risâlenin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi No: 264'te kayıtlıdır.
58- Risale fî beyani'n-nasih ve'l-mensuh: Yazma bir nüshası Amasya Bayezid İl Halk Kütüphanesi No: 1138'de kayıtlıdır.
59- Risale fî kavlihi teala fi'l-Enfal: Bu risalede; “Allah, onlarda bir iyilik görseydi onlara işittirirdi. Onlara işittirmiş olsaydı yine de yüz çevirirlerdi; zaten döneceklerdir.” (Enfal suresi No: 23) mealinde ifade edilen ayetin tefsiri yapılmaktadır. Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Çelebi Abdullah Kısmı No: 392/1'de kayıtlıdır.
60- Risale ala ma ketebehu's-Sa'deddin alâ kavlihi teala “Uğriku feudhilu naran”: Nuh Tufanı meselesiyle ilgili olarak Nuh Suresi'nin 25. ayetinin tefsiri ile ilgili Teftazanî'nin sözleri üzerine Saçaklızade'nin yazmış olduğu bir risaledir. Bu risalenin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Çelebi Abdullah Kısmı No: 392'de mevcuttur.
61- Tefsiru kavlihi teala hel etake hadisu Musa...ila kavlihi eyyane mürsaha: Bu eser, Naziat Suresi 15-42. ayetlerinin tefsirine dairdir. Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Esad Efendi Kısmı No: 244'te kayıtlıdır.
62- Haşiye li Tefsiri'l-Keşşaf alâ sureti'l-Bakara: Bu eser, Bakara Suresi'nin tefsirine yönelik olarak Zemahşerî'nin Keşşaf'ında ortaya koyduğu görüşlerinin bazı noktalarını tavzih sadedinde Saçaklızade'nin yazmış olduğu bir haşiyedir.
63- Haşiye alâ tefsiri kavlihi teala “Ma kane li'n-Nebiyyi ve'llezine Amenu”: Bu eser Tevbe suresi 115'nci ayetine Saçaklızade'nin yazmış olduğu bir haşiyedir. Yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi No: 682'de kayıtlıdır.
64- Haşiye alâ tefsiri kavlihi teala “Zalike bi-ma Kaddemet Eydikum”: Bu eser, Beydavî'nin; “Zalike bi-ma Kaddemet Eydikum.” ayetinin tefsirine Saçaklızade'nin yazdığı bir haşiye olup bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Esad Efendi Kısmı No: 244'te kayıtlıdır.
65- Tefsiru ayatı “Kul la Ya'lemü men fi's-Semavati ve'l Arz”: Bu eserin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Antalya Tekelioğlu Kısmı No: 885'te kayıtlıdır.
66- Aynü'l-hayati fî beyani'l-münasebati fî sureti'l-Fatiha,
68- Gayetü'l-burhan fî beyani a'zami ayatin fi'l-Kur'an fî Tefsiri Ayati'l-Kursî.
67- Risale fî ibahati katli'l-kilab: Mahrukizade Raif tarafından Köpekler şeklinde tercüme edilmiş olup 1304'te Matbai Ebuzziya'da basılmıstır. Eserin bir nüshası Millet Kütüphanesi Ali Emirî Kısmı No: 196'da bulunmaktadır.
68- Risale fî tafsili mesaili zevi'l-erham: Veraset meseleleri, İmam-ı Ebu Yusuf ve İmam-ı Ebu Muhammed arasındaki ihtilaflar da zikredilerek ayrıntılı olarak anlatılmaktadır. Eserin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Aşir Efendi Kısmı No: 141'de kayıtlıdır.
69- Teshilu'l-Feraiz: Bu eser, feraiz ilmine ait bir risaledir. Bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Hacı Mahmud Efendi Kısmı No: 1182'de kayıtlıdır.
70- El-Eshel: Saçaklızade'nin, Teshilü'l-feraiz isimli eserine kendisinin yazmış olduğu şerhtir. Eserin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Aşir Efendi Kısmı No: 141'de kayıtlıdır.
71- Haşiye alâ şerhi'l-Vikaye: Bu haşiyenin yazma bir nüshası Adana İl Halk Kütüphanesi No: 766'da kayıtlıdır.
72- Risaletü't-teganni ve'l-lahn: Bu eserde, genel olarak müzik konusunun dinî hükmü bildirilmiştir. Adana İl Halk Kütüphanesi No: 141'de yazma bir nüshası vardır.
73- Haşiye alâ şerhi'l-Hidaye: Yazma bir nüshası Adana İl Halk Kütüphanesi No: 332'de kayıtlıdır.
74- Kitabü'l-Feraid: Feraiz hesaplarına dairdir.
75- Risale fî zemmi'd-dühan: Tütün tiryakiliğinin dini hükmünün ele alındığı bu risalenin bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Şehit Ali Paşa Kısmı No: 2787'de kayıtlıdır.
76- Risale fi'l-fetava,
77- Risaletü't-tasarruf fi'l-arazili'l-haraciyye ve'l-emiriyye: Bu risalede, mirî ve haraçlı arazilerinde yetişen meyve ve tarımın zekat konusu ele alınmaktadır. Bu risalenin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Antalya Tekelioğlu Kısmı No: 870/34'te kayıtlıdır.
78- Risaletü'l-adeliyye: Eser fıkıh ilmine dair olup bir nüshası Koca Ragıp Paşa Kütüphanesi No: 818'de kayıtlıdır.
79- Risaletü'z-zımmiyye Yazma bir nüshası Antalya Elmalı İlçe Halk Kütüphanesi No: 2568'de kayıtlıdır.
80- Risaletü'n-niyyet: Eserde niyet kavramı üzerinde durulmaktadır. Yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Antalya Tekelioğlu Kısmı No: 870'da kayıtlıdır.
81- Şerhu'ş-Şafiiyye: Bu şerhin yazma bir nüshası Manisa İl Halk Kütüphanesi No: 1215/5'te kayıtlıdır.
82- Haşiyetü'l-ayniye. Eser fıkıh ilmine dair olup yazma bir nüshası Adana İl Halk Kütüphanesi No: 894'te mevcuttur.
83- Risale fî raksı'z-zikr: Bu risalede, özellikle tasavvufta zikir esnasında raksetmenin caiz olup olmadığı meselesi tartışılmaktadır. Eserin yazma bir nüshası Atıf Efendi Kütüphanesi No: 2798'de mevcuttur.
84- Risale fi'd-düa li talebi'l-ilm ve'r-rızk ve kazai'd-deyn: Saçaklızade eserinde, kişinin maddî sıkıntı, borç ödeme, evlenme, ilim talebi gibi muhtelif durumlarla karşı karşıya kaldığı zaman okunmasını tavsiye ettiği, daha ziyade Allahü tealanın isimlerinin zikredildiği bir dua metni zikreder. Eserin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Antalya Tekelioğlu No: 870'te kayıtlıdır.
85- Risaletü'l-ferah ve's-sürur fî valideyi'r Resul: Eserde, Peygamber Efendimizin anne ve babasının iman üzere öldükleri ve Cennetlik oldukları bildirilmektedir. Eser, 1881'de İstanbul'da basılmıştır. Yazma bir nüshası ise Süleymaniye Kütüphanesi Tahir Ağa Tekke Bölümü No: 683'te kayıtlıdır.
86- Risaletü's-Sebbi'r-Resul: Yazma bir nüshası Adana İl Halk Kütüphanesi No: 1163'te kayıtlıdır.
87- Risaletü'l-ahlak: Ahlâk ilmine dair bu eserin yazma bir nüshası Adana İl Halk Kütüphanesi No: 192'de kayıtlıdır.
88- Risale-i Necatiyye: Genel olarak konusu İslam ahlâkı olan bu eserin yazma bir nüshası Adana İl Halk Kütüphanesi No: 40'ta kayıtlıdır.
89- Risaletün fî muhalefeti'z-zahir,
90- Mecmuatü ezkar ve ed'ıyye: Dua mecmuasıdır. Bu eserin bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Yazma Bağışlar Kısmı No: 4169/5'te mevcuttur.
91- Şerhu'l-evrad ve'l-Ezkar: Bu eser, yukarıdaki dua mecmuasının şerhi olup bunun yazma bir nüshası Kayseri Raşid Efendi Kütüphanesi No: 11232'de bulunmaktadır.
92- Subhatü'l-gadir fî medhi mülki'l-Kadir: Manzum bir tarzda kaleme alınmış olan bu eserde Saçaklızade, küçük bir göleti konuşturmakta ve bu göletin, Allahü tealaya olan tesbihatını onun lisanınca dillendirmesini sağlamaktadır. Süleymaniye Kütüphanesi Antalya Tekelioğlu Kısmı No: 877'de yazma bir nüshası bulunmaktadır.
93- İstiğasetü'l-cisr: Beyitler halinde manzum olarak kaleme alınmış bu eserde müellif, Ceyhan Köprüsü'ne (Maraş) geldiğini, köprünün bir kemerinin düştüğünü ve böylece oluşan yarığı gördüğünü, buna karşın nehrin korkunç bir sesle akışını görünce dehşete kapıldığını ve bütün bu manzara karşısında köprünün kendi hâli lisanıyla yardım için feryat ettiğini anlatır. Eserin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi İzmir Kısmı No: 757'de kayıtlıdır.
94- Ebyatün ve hikayatün ala lisani'l-haşarat: Türkçe manzum bir eserdir. Eserin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Antalya Tekelioğlu Kısmı No: 877'de mevcuttur.
95- Şerhu letaifi latife: Yazma bir nüshası İzmir Milli Kütüphanesi Yazmalar Kataloğu No: 959'da mevcuttur.
96- Şerhu'l-ebyat: Yazma bir nüshası Adana İl Halk Kütüphanesi No: 1114'te kayıtlıdır.
97- Mecmuatü'l-eş'ar,
98- Kaside: Yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Halet Efendi No: 798 kayıtlıdır.
99- Mektubat: Bu eserin yazma bir nüshası Kayseri Raşid Efendi Kütüphanesi No: 62'de kayıtlıdır.
100- Mersiyyetü'l-Cebel: Aynı şekilde beyitler halinde manzum bir tarzda kaleme alınan bu eserin yazma bir nüshası, Süleymaniye Kütüphanesi Antalya Tekelioğlu Kısmı No: 877'de bulunmaktadır.
101- Mersiyyetü'l-ebhel: Müellif burada da kara ardıç ağacını, kendi lisanıyla konuşturmaktadır. Eserin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Antalya Tekelioğlu No: 877/218'de kayıtlıdır.
102- Hitabu'l-haşarat.
103- Mev'izatü'l-meyyit: Ölümden bahseden eserin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Antalya Tekelioğlu Kısmı No: 877/16'da kayıtlıdır.
104- Hikayetü'l-Kal'ati: Bu şiirde de müellif, gezip görmüş olduğu harabeye dönmüş bir kaleyi konuşturmaktadır. Eserin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Antalya Tekelioğlu Kısmı No: 877/17'de kayıtlıdır.
105- Mevaizu'n nahl: Bunun yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Antalya Tekelioğlu Kısmı No: 877'de kayıtlıdır.
106- Mev'izatü'l-manzume: Manzum olarak kaleme alınmış bu eserin yazma bir nüshası İstanbul Üniversitesi Merkez Kütüphanesi No: 5798'de bulunmaktadır.
107- Şerhu'l-ebyat: Edebiyata ait bu eserin yazma bir nüshası Adana İl Halk Kütüphanesi No: 1114'te kayıtlıdır.
108- Varakatü'ş-şikaye: Eserin yazma bir nüshası Nuruosmaniye No: 5006'da kayıtlıdır.
109- Camiu'l-künuz,
110- Haşiye ale'r-risaleti'l-fethiye: Eserin yazma bir nüshası Adana İl Halk Kütüphanesi No: 1150'da bulunmaktadır.
111- Risaletü's-süalat: Yazma bir nüshası, Adana İl Halk Kütüphanesi No: 465'te kayıtlıdır.
112- Nehru'n-necati fî tafsili ayni'l-hayat,
113- Risaletü'l-behaiyye: Hesap ilmi ile ilgili olan bu eserin yazma bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Şehit Ali Paşa Kısmı No: 1982'de bulunmaktadır.
113- Talika ala tarifi'l-imkani'l-am fi Tarifat li-Seyyid Şerif.
