Şafiî mezhebi fıkıh alimlerinden. İsmi Muhammed bin Ali el-Barenbarî el-Mısrî'dir. “Tuvayrü'l-Leyl” lakabı ile meşhur oldu. Manası, “Gece kuşu.” demektir. Şeyh Taceddin diye de tanınırdı. 654 (m. 1256)'da doğdu. Zamanının en zeki kimselerinden idi. Fıkıh, usul ve mantık ilimlerinde yüksek bir alim olarak yetişti.
Kıraat-i Seb'a'yı (Kur'an-ı Kerim'in yedi büyük alimin bildirdiğine uygun olarak okunuşunu) Hasan-ı Raşidî'den öğrendi. Aklî ve usul ilimlerini, Mahsul kitabını şerh eden Şeyh Şemseddin el-İsfehanî'den okudu. Taciz kitabını ezberlemişti. Ömrünün sonuna kadar onu yanından ayırmadı. Cezuliyye adlı eseri de ezberledi. Münazara ilminde üstün bir yeri vardı. Zekası çok keskindi. İlmî meselelerde hiç zorlanmazdı. Şam'da hiç ders vermedi. 717 (m. 1317)'de Kahire'de vefat etti.
İmam-ı Sübkî'nin babası Takıyyüddin Sübkî anlatır: İbn-i Rif'a bana dedi ki: “Zahiriyye Medresesi'nde, sizin yanınızda büyük ve fazilet sahibi alimlerden kimler vardır?” Ben de ona teker teker isimlerini sayıp Kutbüddin-i Sinbatî, filan filan ve nihayet Tuvayrü'l-Leyl'e kadar hepsini söyledim. O da bana; “Son olarak ismini söylediğin Tuvayrü'l-Leyl'in bir benzeri yoktur.” dedi.
