Kıraat, hadis ve fıkıh âlimi. İsmi Muhammed Hicazî bin Muhammed bin Abdullah Kalkaşendî olup Vaiz diye bilinir. 957 (m. 1550) senesinde doğdu. 1035 (m. 1625)'te Kahire'de vefat etti.
Kalkaşendî Mısır'da yetişti. Kur'an-ı Kerim'i, nahiv, kıraat ve fıkıh ilmine dair çeşitli eserleri ezberledi. Ezberlediklerini asrının büyük âlimlerine arz etti. Onların huzurunda okudu. Hadis âlimi Necmeddin Gaytî, Cemaleddin ibni Kadı Zekeriyya, Ahmed bin Ahmed bin Abdullah Sinbatî, Abdülvehhab-ı Şa'ranî, Şemseddin Muhammed Remlî, Seyyid Ermiyunî, Şemseddin Alkamî, Şeyh Kerimüddin Halvetî'den ilim öğrendi ve hadis-i şerif rivayet etti. Ders aldığı hocalarının sayısı üç yüze ulaşır. Kalkaşendî, Şafiî mezhebinden idi. İlahî marifetler ve manevî ilimlerle meşhurdur. Zahirî ilimlerde söz sahibiydi. Halvetî tarikatından idi. Ondan sonra gelen Şam ve Mısır âlimleri, ondan ilim aldılar.
Eserlerinden bazıları şunlardır:
1- Şerhun ale'l-Elfiyeti'l-Hadis li's-Süyutî, 2- Şerhü'l-Camiu's-sagîr li's-Süyutî: Kıymetli bir eserdir. On iki cilt olup her cilt elli formadır. 3- Sevaü's-sırat fî beyani'l-Hadis li's-Süyutî: Kıyamet alametlerini bildiren büyük bir kitaptır. Üç yüz tane kıyamet alameti saymıştır. 4- El-Kavlü'ş-şefi' fi's-salati alâ Habibi'ş-şerif, 5- Şerhun ale't-Tayyibe, 6- El-Kavlü'l-mesruh fi'n-nefsi ve'r-ruh, 7- El-Burhan fî Evkafi's-sultan, 8- El-İsti'lam an rü'yeti'n-nebiyyi fi'l-menam, 9- El-Kavlü'l-mesbut fî kıssati Harut, 10- Keşfü'n-nikab fî hayati'l-enbiyai.
