Tefsir, hadis ve Şafiî mezhebi fıkıh âlimi. İsmi Muhammed bin Bahadır bin Abdullah'tır. Ebu Abdullah künyesini aldı. Bedreddin lakabı verildi. Aslen Türk olduğu için Türkî nisbet edildi. Zerkeşî nisbetiyle meşhur oldu. 745 (m. 1344)'te Kahire'de doğdu. Kırk dokuz yaşında iken, 794 (m. 1392) senesinde Kahire'de vefat etti. Karafetü's-sugra'da Emir Bektemir Saki türbesi yakınına defnedildi.
İlimle uğraşan insanlar arasında doğup büyüyen Ebu Abdullah Zerkeşî, küçük yaşta ilim tahsiline başladı. Temel din bilgilerini ve alet (yardımcı) ilimleri öğrendikten sonra Mısır'da Şafiî mezhebi reisi ve Kâmiliyye Medresesi hadis imamı olan Ebu Muhammed Abdürrahim İsnevî'nin talebesi oldu. İsnevî'nin en mümtaz talebeleri arasında yer aldı. Ayrıca Siraceddin Ömer bin Raslan Bülkinî ve Nasireddin Ebu Abdullah Moğoltay bin Kılıç Bekçarî, İbn-i Kesir, Ezraî ve daha birçok âlimden ilim öğrendi. Daha sonra Halep'e gitti. Halep'te Şihabeddin Ezraî, Selahaddin bin Ebu Ömer ibni Kesir, İbn-i Emile ve daha birçok âlimin derslerine devam etti. Allahü tealanın dinini öğrenmek için çok çalıştı. Hocalarından öğrendiklerini, duyduklarını, yazıp ezberlerdi. Fıkıh, usul, tefsir ve hadis ilimlerinde söz sahibi oldu. Bir müddet Şam'da kadılık yaptı. Kahire'ye geri döndü. Karafetü's-sugra'daki Kerimüddin hanekahı başmüderrisliğine tayin edildi. Yıllarca insanlara ilim öğretip dinî meselelerinin hâlli için Şafiî mezhebine göre fetva verdi. İnsanlara Allahü tealanın dinini öğretmek için gayret sarf etti.
Sık sık nasihatlarda bulunur, Allahü tealanın emir ve yasaklarını öğrenip Muhammed Aleyhisselam'ın bildirdiklerine tâbi olmayanın Cehennem ateşinden kurtulamayacağını anlatırdı. Çok mütevazı, züht ve takva sahibi bir âlim olan Zerkeşî, çok fakir olmasına rağmen, fakirliğinden hiç şikayetçi olmazdı. Vaktinin bir kısmını kitap satan yerlerde geçirir, orada gördüğü kitaplardan notlar alırdı. Alacak parası bulunmadığından, kitap satın alamazdı. Hiçbir dünya meşgalesi, onu ilimden alıkoyamazdı. Ömrünü, yalnız Allahü tealanın dinini öğrenmek ve öğretmekle geçirirdi.
Zerkeşî, kırk dokuz senelik ömrü içinde, birçok talebe yetiştirdi. Talebelerinden Şemseddin Bermavî meşhur oldu.
Eserleri: Pek çok kıymetli eserin de müellifi olan Zerkeşî'nin eserlerinden bazıları şunlardır:
1- Ukudü'l-ceman fî vefeyati'l-a'yan: En meşhur eseridir. 2- Hadim ale'r-Rafiî ve'r-ravveda, 3- Şerh-i Minhac, Şerh-i Dibac, 4- Şerh-i Cem'i'l-cevami', 5- Şerhü'l-Buharî, 6- Tenkih, 7- Şerh-i Umde, 8- Şerh-i Tenbih, 9- El-Bahr fi'l-usul, 10- Selasilü'z-zeheb, 11- El-Burhan fî ulumü'l-Kur'an, 12- El-Kavaid fi'l-fıkh, 13- Ahkâmü'l-mesacid, 14- Tahric-i ehadisi'r-Rafiî, 15- Tefsirü'l-Kur'ani'l-azim, 16- En-Nektü alâ İbni's-Salah. 17- Tezkiretü'n-nahviyye. 18- Bulugü'l-emani.
Zerkeşî'nin yazdığı Tezkiretü'n-nahviyye adlı eserin yazma nüshasının ünvan sayfası (sağda) ve ilk sayfası (solda). Müellif hattı olan eser Köprülü Kütüphanesi No: 1458'de kayıtlıdır.
Zerkeşî'nin en meşhur eseri Ukudü'l-ceman fî vefeyati'l-a'yan'ın Süleymaniye Kütüphanesi Fatih Kısmı No: 4434'de kayıtlı yazma nüshasının giriş sayfası (sağda). Zerkeşî'nin bir diğer meşhur eseri El-Burhan fî ulumi'l-Kur'an adlı eserinin Meclis-i Şuray-ı Milli Kütüphanesi No: 11112'de kayıtlı yazma nüshasının 1b varakı (ortada) ve El-Burhan'ın matbu nüshasının kapak sayfası (solda).
