Rusya sınırında Pentagon frene bastı! Baltık ülkelerine askeri yardım neden sıfırlandı?

Rusya sınırında tansiyon yükselirken, ABD’den flaş bir karar geldi. Pentagon, Litvanya, Letonya ve Estonya’ya yıllardır sağlanan askeri yardımı 2026 itibarıyla tamamen sıfırlama planını Baltık başkentlerine iletti.

Litvanya Savunma Bakanlığı, ABD’nin Avrupa ülkelerine sağladığı askeri yardımlarda büyük bir kesintiye gitme kararı aldığını açıkladı.

Yetkililere göre Washington, NATO üyesi Baltık ülkelerine yönelik Bölüm 333 kapsamında yapılan yardımları 2026 mali yılı itibarıyla tamamen sıfırlayacak.

Reuters’a konuşan kaynaklar, bu kararın başta Litvanya, Estonya ve Letonya olmak üzere, Rusya sınırına yakın ülkelerde "derin endişelere neden olduğunu ifade etti.

Üç ülke, ABD'nin askeri yardım programlarından en fazla yararlanan NATO müttefikleri arasındaydı.

PENTAGON KARARI BALTIK BAŞKENTLERİNİ ALARMA GEÇİRDİ

Litvanya Savunma Bakanlığı Politika Direktörü Vaidotas Urbelis, Cuma günü Vilnius'ta yaptığı açıklamada, "Geçen hafta ABD Savunma Bakanlığı, Avrupa’daki tüm ülkeler için Bölüm 333 programının sıfıra indirileceğini bildirdi" dedi.

Söz konusu Bölüm 333, ABD'nin müttefik ülkelere güvenliklerini artırmak amacıyla eğitim ve ekipman sağladığı bir askeri yardım yetkisi olarak biliniyor. Ancak bu program kapsamındaki yardımın sona ermesi, Kongre’nin onayıyla yürürlüğe girecek.

Kesinti, ABD askerlerinin konuşlandırılmasını veya Dışişleri Bakanlığı’nın yürüttüğü Yabancı Askeri Finansman programını doğrudan etkilemiyor.

Litvanya tarafı, özellikle üç Baltık ülkesini hedef alan ve Pentagon tarafından desteklenen ayrı bir program olan Baltık Güvenlik Girişimi kapsamında mali yükün bir kısmını üstlenmeyi teklif etti.

ESTONYA: BU SADECE BİR YARDIM DEĞİL, SİYASİ SİNYAL

Estonya Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, askeri yardımın siyasi önemine dikkat çekildi. Bakanlık sözcüsü Reuters’a gönderdiği e-postada, "ABD'nin askeri yardımı, yalnızca maddi destek değil, aynı zamanda çok önemli bir siyasi sinyaldir" dedi. Sözcü, yardımın tamamen kesileceğini doğrulamazken, sürecin henüz kesinleşmediğini belirtti.

"Bu program bize kritik askeri kabiliyetleri geliştirme ve ABD üretimi ekipmanları seçme fırsatı verdi" diyen Estonya yetkilileri, nihai kararın ABD yönetimi ile Kongre arasında şekilleneceğini vurguladı.

ASKERİ HARCAMALAR ARTIYOR: BALTIKLAR %5 GSYİH HEDEFLİYOR

Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı işgal etmesinden bu yana savunma harcamalarını artıran Baltık ülkeleri, 2025 yılı için toplamda yaklaşık 6,3 milyar avro savunma bütçesi ayırdı. Bu rakam, savaş öncesine kıyasla yaklaşık üç kat artış anlamına geliyor.

Litvanya, Letonya ve Estonya’nın önümüzdeki yıl savunma harcamalarını GSYİH'nın %5’inin üzerine çıkarmayı planladığı belirtildi. ABD Dışişleri Bakanlığı verilerine göre, Litvanya 2018-2022 döneminde 200,3 milyon dolar, Letonya ve Estonya ise 2018-2021 arasında toplamda 360,2 milyon dolar Bölüm 333 fonu aldı.