Türk koridorunu İran engelliyor

Karabağ savaşında Ermenistan’a arka çıkan İran, Türk devletleri arasında kara bağlantısının kurulacağı Zengezur Koridoru’nun açılışını engellemeye çalışıyor.

YILMAZ BİLGEN'İN HABERİ - Karabağ savaşında Ermenistan’a açık destek veren, Suriye ve Irak’ta Türkiye’nin karşısında duran İran, “Türk koridoru” olarak isimlendirilen Zengezur’da bir defa daha sahne aldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Zengezur’un Azerbaycan-Ermenistan arasında bir problem olmaktan çıktığını ve bu noktada İran’ın olumsuz rol üstlendiğini kaydederken Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan da Zengezur’da anlaşmayı Tahran’ın engellediğini açıkladı.

KENDİ KORİDORUNU DAYATIYOR

Türk devletleri arasında kara bağlantısını kurma amaçlı faaliyetler son yıllarda büyük ivme kazandı. Türkiye, Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan, Kazakistan ve Azerbaycan’ı karadan otoyol ve demir yolu ağı ile birleştirecek Zengezur Koridoru, Azerbaycan’ın zaferi ile sonuçlanan 44 günlük Karabağ savaşıyla resmiyet kazandı. Moskova’da yapılan anlaşmanın dokuz maddesinde koridorun açılması konusunda mutabakata varıldı.

Gazetemize konuşan sürgünde kurulan İrevan Cumhuriyeti Millî Şûra Meclisi Başkanı Prof. Dr. Gaffar Mehdiyev, Azerbaycan’ın hiç zaman geçirmeden otoyol ve tren hattı inşasına başladığı Zengezur Koridoru’nun açılışını İran’ın olağanüstü baskı ile engellediğini belirtti. Mehdiyev İran’ın bir ikinci koridor hesabı yaptığını ve kısa bir süre önce tarihî İpek Yolu’na alternatif niteliği taşıyan ve Ermenistan’ı da kapsayan Çin-Hindistan-İran-Ermenistan-Gürcistan-Bulgaristan rotası konusunda ısrarcı olduğunu kaydetti.

Türkiye ile Azerbaycan’ı birbirine bağlayacak Zengezur Koridoru’nda sona doğru Horadiz-Cebrail-Zengilan-Ağbend kara yolunun yüzde 80’i tamamlandı.

KONTOLÜMÜZDE OLMALI

Kafkassam Başkanı Prof. Dr. Hasan Oktay da İran’ın ısrarının arka planında Basra’dan Batum’a uzanan bir koridor projesinin yattığını anlattı. Oktay, bu ihtilafın giderilmesinin iki yolla mümkün olduğunu ifade ederek “Bunlardan ilki Azerbaycan hükûmetinin Meclis’ten çıkaracağı yeni bir kararla 1920 yılındaki gasbı tanımadığını ilan etmesi ve diplomatik girişimlerle Zengezur’u yeniden asli durumuna döndürmek ya da savaşarak bu işgali sonlandırmak” dedi.

Gelinen noktada Ermeni tarafı ile çok boyutlu müzakereler yapıldığına dikkat çeken Prof. Dr. Hasan Oktay “Bu koridor kesinlikle bir biçimde kendi kontrolümüzde kalmak zorunda. Ankara-Erivan- Bakü arasında mutabakat noktasında ciddi mesafe katedildi. İran burada oyun bozucu tek aktör olarak özel misyon üstlendi. Şayet sorunun çözümü ile ilgili Türkiye-Azerbaycan-Ermenistan üçlüsü belirleyici olursa bu engel aşılır’’ diye konuştu.

ERİVAN AĞIR BASKI ALTINDA

Azerbaycanlı siyaset bilimci ve güvenlik uzmanı Haluk Şükürov ise İran’ın anlaşmayı bozma adına Ermenistan’a siyasi, ekonomik ve askerî yönden ağır baskı uyguladığını kaydetti. Tahran’ın Türk dünyasının dünyaya açılan tek kapısı ve kendi aralarındaki bağlantının köprüsü olarak kalmakta ısrarcı olduğunu belirten Şükürov, şöyle devam etti: Zengezur’un açılması ile Türk dünyası arasındaki kara bağlantısı 1.300 kilometre daha kısalacak. Bu durum elbette ticari açıdan İran’a büyük kayıplara mal olacak ancak bizim için yüz milyarlarca dolarlık kazanç demek. Diğer yandan Çin-Asya kuşağından Avrupa’ya açılacak hattında Zengezur olması buraya çok daha farklı bir önem kazandırıyor. Türk tarafı sorunun diplomasi yolu ile çözümündeki ısrarını sürdürüyor. İran, Zengezur’un bağrında bir hançer gibi kalmaya çalışarak süreci tıkıyor. Tahran, Erivan’ın aklını çelmeye çalışıyor. Ancak bu süreç mutlaka aşılacak.

MİRZOYAN DA DİLE GETİRDİ

Şu anki hâli ile 42 kilometrelik bölümü Ermeni arazisi sayılan bölgeden geçen Türk koridoru ile ilgili başta Başbakan Paşinyan olmak üzere bir çok Ermeni makam resmî açıklamada bulundu. Erivan’dan yapılan olumlu açıklamalara rağmen koridorun önündeki tek engelin İran olduğu Cumhurbaşkanı Erdoğan ile birlikte Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan tarafından da dile getirildi.