Kamu ihalelerinde yeni dönem: İhale yasası değişiyor

Mücbir sebep dışında “doğrudan temin” yöntemine son veriliyor. Firmalara sertifika zorunluluğu geliyor. 'Ön inceleme' sistemi kuruluyor. Vergi ve SGK prim borcu olanlar kamu ihalelerine giremeyecek. Yeterliliği sağlayan her firma katılabilecek.

YÜCEL KAYAOĞLU

Kamuoyunda zaman zaman tartışma konusu olan "kamu ihalelerindeki doğrudan temin" yönteminin kapsamının daraltılması için düğmeye basıldı. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile AK Parti’nin hukukçu milletvekillerinin üzerinde çalıştığı taslakla; çerçeve yeniden belirleniyor. Yıl sonuna kadar yasalaştırılması planlanan taslakta; kamu ihalelerinde mücbir sebep ve özel nitelikteki bazı mal ve hizmet alımları hariç, doğrudan temin yöntemine son veriliyor. Kanundaki istisnalar azaltılacak, devam edecek istisnalar ise düzenli olarak izlenecek ve denetlenecek. Kamu işletmelerinin alımlarını düzenlemek üzere de, ayrıca Sektörel Kamu Alımları Kanunu çıkarılacak. Kamu ihalelerine katılacak firmalar için sertifikasyon sistemi de getirilecek. Firmaların liyakat ve yetkinlik kriterleri belirlenecek. Kamu ihalelerine sadece sertifikası olan firmalar katılabilecek.

ÖN İNCELEME YAPILACAK
Firmalar için ‘ön inceleme’ sistemi de kurulacak. Vergi ve SGK borcu olan firmalar ihalelere giremeyecek. İhalelere katılamayacaklar kapsamına; terörizmin finansmanı, ihaleye fesat karıştırma, sahtecilik, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama ve insan ticareti suçlarından hüküm giyenler de dâhil ediliyor. Bazı hizmet ve mal alımları için elektronik ihale zorunlu olacak. Elektronik ortamda yapılan ihalelerde firmalar, verilen teklifleri aynı anda öğrenecek. Böylece suiistimaller önlenecek.

YERLİ ÜRÜN KULLANIMI
Kamu alımlarında yerli ürün kullanımını teşvik etmek üzere, Merkezî İzleme Sistemi kurulacak. Kamu alımlarında yerli malı kullanımının artırılması için şartname havuzları oluşturulacak. Zorunlu haller dışında Devlet Malzeme Ofisi (DMO) üzerinden yapılacak alımlarda yerli ürün şartı getirilecek.

ŞEFFAFLIK VE TASARRUF
AK Parti kaynakları “Kamu İhale Kanunu’nda yapılacak değişikliklerle, mal ve hizmet alımlarında eleştiri konusu olan istisnalar büyük oranda daraltılıyor. Firmalara sertifika zorunluluğu getirilmesi de, özellikle ‘çantacı’ diye tabir edilen niteliksiz firmaları sistem dışına çıkarıyor. Mesela üç gün önce kurulmuş bir firmaya, restorasyon ihalesi verilmeyecek. İhalelerde kayırmacılık tartışmaları son bulacak. Nitelikleri uyan her firma ihaleye girebilecek. Kamunun yapacağı mal ve hizmet alımlarında tasarruf ve şeffaflık öncelikli olacak” değerlendirmesi yaptı.