Elektronik çöplere dikkat! Değeri 10 milyar dolara ulaştı

Çöpe atılan işlevsiz elektronik eşyaların ekonomik boyutu 10 milyar dolara ulaştı. E-atık adı verilen bu çöpler, büyük bir çevre sorununa yol açarken, uzmanlar gelecekte bu sorunun daha da büyüyeceği konusunda uyardı. Uzmanlara göre, e-atık problemi, önümüzdeki yılların en büyük çevre problemlerinden biri olacak.

Günümüzde teknolojik ürünlerin sürekli yeni, gelişmiş modellerinin ortaya çıkması, ürünlerin kullanım ömürlerinin azalmasına neden oluyor. Herkesin evinde bulunan eski telefon, şarj cihazı, bilgisayar parçaları gibi işlevsiz elektronik eşyalar, "Bir gün lazım olur" düşüncesi ile uzun süre bir köşede tutulduktan sonra çöpe atılıyor. E-atık adı verilen bu çöpler hem çevreye hem de insan sağlığına büyük zarar verirken ekonomik açıdan da büyük bir kayba neden oluyor.

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Emperor Teknoloji Genel Müdürü Özgür Yasak, e-atıkları geleceğin en önemli çevre problemlerinden biri olacağını söyledi.

"DOĞADA E-ATIK MİKTARLARI GÜN GEÇTİKÇE ARTIYOR"

Herkesin evinde mutlaka kullanılamaz durumdaki elektronik malzemeleri bulundurduğunu belirten Yasak, “Belki ilerde işe yarar diye bir kenara attığımız bozulan, eskiyen bir daha hiç kullanmayacağımız bu cihazlar zamanla çöpe gidiyor. Yeni modellerin sık sık piyasaya sürülmesi, kısa süreli inovasyon döngüleri, kullanım ömrünün azlığı ve düşük geri dönüşüm oranları nedeniyle doğada e-atık miktarları gün geçtikçe artıyor" dedi.

İnsan ve çevre sağlığını korumak için bu ürünlerin çöpe atılmasına engel olunarak ekonomiye kazandırılması gerektiğini belirten Yasak, "Bunlar sıradan çöp gibi değerlendirilemez. E-atıklar tehlikeli atık sınıfındadır ve özel ilgilenilmelidir. Emperor teknoloji girişimi olan Ticaret Bakanlığı onaylı lisanslı elektronik ürün yenileme firması MİNİÖDE sadece 1 yılda e-atıkların geri dönüştürülmesiyle ekonomiye 200 milyon TL’lik değer üretti. Bunu sadece ekonomik bir fayda olarak görmemek gerek aynı zamanda insan ve çevre sağlığının korunmasına da katkıda bulunuyoruz” ifadelerini kullandı.

10 MİLYAR DOLARLIK ÇÖP!

Uluslararası Atık Elektrikli ve Elektronik Ekipman (WEEE) Forumu raporuna göre geri dönüşüm yerine çöpe giden e-atıkların dünya çapında ekonomik büyüklüğü yaklaşık 10 milyar dolara ulaştı. Buna göre, dünyadaki her kişi için yıllık 8 kilogram e-atık ortaya çıkıyor.

E-atıklar dünyadaki atıkların sadece yüzde 1’ini oluştursa da gelecekte bu rakamların hızla artarak çevre ve insan sağlığı için en büyük tehditlerden biri olması öngörülüyor. Ayrıca e-atıkların içerisinde bulunan altın, platin, bakır, nikel gibi değerli madenlerin ayrıştırılarak tekrar kullanılmasıyla büyük bir ekonomik getiri sağlıyor.

E-atıkların kullanılması ithalatı da azaltırken, üretimde kullanılan malzemelerden tasarruf sağlanmasına ve çevrenin korunmasına destek oluyor.

YILDA 5 MİLYAR TELEFON KULLANIM DIŞI KALIYOR

E-atıkların içeriğinde bulunan ağır metaller, cıva, kurşun, kobalt başta yaklaşık 60 çeşit metal ve element, biyosfer, toprak, su, doğa yani tüm çevre ve insan sağlığı için tehlike oluşturuyor. Uluslararası Atık Elektrikli ve Elektronik Ekipman Forumu’na göre 2022’de yaklaşık 5 milyardan fazla akıllı telefon kullanım dışı kaldı. Dünya genelinde her yıl 1 milyardan fazla cep telefonu üretiliyor ve satışa çıkarılıyor.

NELER E-ATIK KAPSAMINA GİRİYOR?

Bilgisayarlar, kablolar, tabletler, yazıcılar, cep telefonları, klavyeler, fareler, şarj cihazları, kameralar, müzik çalarlar, uzaktan kumandalar, elektrikli süpürgeler, dikiş makineleri, saç kurutma, çay, kahve makineleri, elektrikli mutfak gereçleri, uzaktan kumandalı oyuncaklar, kulaklıklar, hoparlör, video oyunları, oyun konsolları, elektrikli spor ekipmanları, çeşitli küçük ev aletleri benzeri elektrikli ve elektronik tüm ürünler e-atık olarak tanımlanıyor.