Erken avlanma hamsinin sonunu getirebilir

Balık unu ve yağı üreten tesisler 9 santimetreden küçük hamsileri avlıyor. Hamsi tükenince diğer balıklar beslenemeyip göç ediyor. Hâliyle tezgâhtaki fiyatlar da uçuyor.

KAAN ZENGİNLİ'NİN HABERİ

Denizlerdeki balıkların büyümesi için kritik öneme sahip olan hamsi ve çaça balığında ‘boy sorunu tartışması yaşanıyor. Bakanlığın belirlediği standartlara göre hamsinin boyu 9 santim olmadan tezgâhlara çıkması yasak. Ancak son avlarda balıkların bu boyutlara gelemediği görülüyor.

Hamsi küçük kalınca üreyemiyor. Hamsinin küçük kalması diğer balıkları da etkiliyor. Çünkü palamut çinekop ve istavrit gibi diğer balıklar da hamsi ve çaça balığı ile besleniyor. Ayrıca 9 santim şartı nedeniyle tezgâhlara çıkamayınca fiyatlarda da artış başlıyor. Balıkçılar, balık unu ve yağı üreten tesislerden şikâyet ederken, fabrikalar denizlerin hâlâ sıcak olması nedeniyle hamsinin hızlı göç ettiğini iddia ediyor.

Ordu Üniversitesi Fatsa Deniz Bilimleri Fakültesi Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Mehmet Aydın, acilen av yasağı gelmesi gerektiğini belirterek “Karadeniz hamsisi Gürcistan’da katlediliyor. Erken avlanma nedeniyle boyları küçük kalıyor ve çoğalamıyorlar. Özellikle balık yağı ve unu üreten tesisler balıkların boyları küçükken dipten avlanma yapıyorlar. 100 kilogram yakalanan hamsinin 10 kilogramı tezgâha geliyor, kalanı fabrikalara gidiyor. Dolayısıyla bu iki balığın stoklarına biz bu şekilde zarar verdiğimiz zaman Türk halkı artık balık yiyemeyecek duruma gelecektir. Karadeniz’deki diğer ülkelerle birlikte bir ortak konsorsiyum sağlayarak bu katliama bir dur demek zorundayız. Hamsi avcılığı en az 1 ay yasaklanmalı” dedi.

Balıkçı Ömer Yıldız ise “Şimdilik balıkla ilgili sorun yok ama gelen balıkların boyları kısa. Mesela hamsiler küçük çıkıyor. Fabrikaya giden balık sayısı çok fazla. Son yıllarda Karadeniz’de yap ve balık unu üretmeye başladılar. Onlar da kazansın ama işi kuralına göre oynamak lazım” dedi.

SEBEBİ SICAK DENİZ

Balık unu ve balık yağı fabrikası da olan Samsun Su Ürünleri Kooperatifi Başkanı Atıf Malkoç ise “Balık unu ve yağı ihracatında Avrupa’da aranan bir ülke hâline geldik. Fabrikam da var, ihracat yapıyoruz. Denetimler sıkı yapılıyor. Balıkçıların böyle dediklerine bakmayın, biz de denetleniyoruz. Biz bu balıkları tutup yağ ve un yapmasak, Gürcü yapacak. Türkiye’de 5 büyük tesis var. Ekonomiye katkı sunuyor. Balığın büyümemesi ve denizde çıkmamasının sebebi denizlerin hâlâ sıcak olması. Balık unu ve yağı üretimi ekonomi için önemli, Avrupa bizden alıyor. Çok kişi bu sektörden ekmek yiyor” dedi.

İHRACAT REKOR KIRDI

Yılın ilk 9 ayında balık unu ve balık yağı ihracatı 30 milyon doları aştı. Tesislerin çoğu Karadeniz’de yer alıyor. Ağırlıklı ihracat Avrupa’ya yapılıyor. Balık unu genel olarak hayvan yemi ve gübre olarak kullanılıyor. Pandemi ile balık yağına talep artmış durumda. Bağışıklık sistemini güçlendirmesi nedeniyle büyük ilgi görüyor.