Maliyetler katlandı, çikolata fiyatlarında yaklaşan kriz! Üretici zor durumda

Yahoo Finance'dan edinilen bilgilere göre, çikolata fiyatlarında keskin artışlar yaşanabilir. Sadece bu yıl, küresel kakao arzındaki ciddi düşüş ve maliyet artışları nedeniyle fiyatlar yüzde 8'in üzerinde arttı.

Yahoo Finance'ın haberine göre bu yıl tüketiciler, perakende çikolata fiyatlarındaki artış nedeniyle biraz şaşırabilir; zira fiyatlar yıl başından bu yana yüzde 8’in üzerinde yükseldi.

Söz konusu artışta en büyük pay, elbette çikolataya ait ve çikolatanın maliyetini belirleyen kakao fiyatlarının 2024 başından bu yana iki katından fazla artması etkili oldu. Wells Fargo Tarım-Gıda Enstitüsü’nün son analizine göre bu artış, aşırı hava koşulları ve diğer çeşitli etkenlerden kaynaklanıyor.

---

ÇİKOLATA FİYATLARINDA SIÇRAMA

Küresel kakao arzının büyük kısmı Batı Afrika’daki Gana ve Fildişi Sahili gibi başlıca üretici ülkelerden geliyor. Son yıllarda bu bölgelerde yoğun yağışlarla kuraklık arasında yaşanan dramatik değişimler, kakao çiftliklerinde verim kayıplarına ve hastalıkların artmasına yol açtı.

Bunun sonucunda 2023-2024 sezonunda küresel kakao arz açığı, son altı on yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

---

SON 60 YILIN ZİRVESİ

Kakao fiyatları 2024’ün zirve seviyelerinden bir miktar gerilemiş olsa da, hâlâ pandemi öncesi seviyelerinin oldukça üzerinde seyrediyor; Aralık ayında vadeli işlemler ton başına yaklaşık 13 bin dolara kadar çıkmıştı.

Wells Fargo Tarım-Gıda Enstitüsü sektör yöneticisi David Branch, tüketiciler açısından olumsuz tarafın, özel günler için satılan şekerlemelerin, kakao maliyeti ton başına 9 bin ila 11 bin dolar aralığında olan üretimden gelmiş olması olduğunu belirtti.

CoBank Gıda ve İçecek Araştırma Bölümü kıdemli ekonomisti Billy Roberts, kakao üreticilerinin hâlâ yeterli ürün yetiştirmekte zorlandığını ve verimlerin birkaç yıl öncesine kıyasla düşük kalmaya devam edeceğini ifade etti.

---

Bu durum, üretim maliyetlerindeki artışlarla birlikte üreticilere yansırken, tüketiciler için çikolata fiyatlarının yükselmesine neden oldu. Bazı şirketler maliyetleri dengelemek için çikolata oranını düşürmek, dolgu malzemeleri eklemek veya paket boyutlarını küçültmek gibi yöntemlere başvuruyor.

Roberts, tüketicilerin fiyat artışlarını bir miktar tolere edebileceğini ancak özel gün sezonunun tüketicilerin fiyat hassasiyetini test edeceğini belirtti. Ayrıca, çocukların topladıkları şekerlemelerde çikolata yerine daha fazla jelibon ve sert şeker bulunup bulunmayacağının, üreticiler için fiyat duyarlılığının göstergesi olacağını söyledi.

---

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN KAKAOYA ETKİSİ

Kakao bitkisi, yüksek nem, bol yağış, verimli toprak ve rüzgârdan korunma gibi yağmur ormanı iklim koşullarında yetişir. Ancak yüksek sıcaklık ve kuraklık, kakao ve kahve gibi diğer tarımsal ürünlerin verimini olumsuz etkiliyor. Cornell Üniversitesi Tarım ve Hayat Bilimleri Fakültesi emekli profesörü Michael Hoffmann, ürünlerin “yağışta ani değişimler: kuraklık ardından sel” gibi koşullara maruz kaldığını belirtti. Aynı zamanda siyah kabuk hastalığı ve şişkin filiz virüsü gibi kakao üretimini tehdit eden hastalıkların iklim değişikliğiyle daha da arttığını söyledi.

Tony’s Chocolonely’nin tedarik ve etki birimi genel müdürü Rianne van Doeveren, 2022-2023 sezonunda yaşanan felaket mahsulün, iklim değişikliği, hastalıklar, yaşlanan kakao ağaçları ve çiftçilerin iklim dayanıklılığına yatırım yapacak sermaye eksikliği nedeniyle ortaya çıktığını ifade etti.