Yeni banknot neden basılmıyor? İslam Memiş'ten 2030 senaryosu: Kağıt paralar tarihe karışacak

Dijital paralar hızla yaygınlaşırken, kağıt paralar ve geleneksel bankacılık modeli tarihe karışıyor. Türkiye'de yeni banknotların neden basılmadığına değinen Finans Uzmanı İslam Memiş, dijital paraya geçişin hız kazanacağını belirtiyor. Türkiye'de 2030 yılı itibariyle piyasaların yaşayacağı senaryoyu açıklayan Memiş, "200 TL’lik banknot yerine maksimum 100 TL’lik banknot basılabilir. Türkiye’de dijital bankacılık lisansları verildi ve geleneksel bankacılık modeli değişmeye başladı" diyor.

Kağıt paraların önemi kaldı mı? Dijitalleşmeyle birlikte yeni banknotların basılmadığı malum. Banka şubelerinin bir bir kapanması, dolandırıcılık vakalarının gitgide artması ve finans sisteminin neredeyse tamamen dijitale taşınması ise yaşlı nesilde adaptasyon sorunlarına yol açıyor.

Bununla birlikte 2009 yılında tedavüle giren 200 TL’nin payı yüzde 16’dan yüzde 80.4’e kadar ulaştığı da biliniyor. Gelişmelerle ilgili vatandaşlara tahminlerini aktaran Finans Uzmanı İslam Memiş, enflasyona rağmen yeni banknotların niçin basılmadığına açıklık getirdi. Dijital paralara geçiş sürecinin hız kazanacağını vurgulayan Memiş, konuşmasında şunları kaydetti:

"DİJİTAL PARALARA GEÇİŞ SÜRECİ BAŞLAYACAK"

Dünyada dijital paralarla ilgili büyük bir dönüşüm süreci yaşanıyor. Merkez bankaları kendi dijital para projelerini hazırladı hatta Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) üçüncü faz denemesini başarılı bir şekilde tamamladı. Yakın gelecekte, dijital paralara geçiş süreci başlayacak.

Özellikle ABD’de, Donald Trump ve Elon Musk’ın planları doğrultusunda Amerikan Merkez Bankası (FED) lav edilerek çalışan sayısı azaltılacak. Bu zamanlarda Merkez bankalarının faiz politikalarına yönelik itibarsızlaştırma süreci yaşanabilir ve sonunda küresel olarak merkez bankalarının etkisi azaltılarak dijital paralara geçiş dönemi hızlandırılabilir.

"KAĞIT PARA TEDAVÜLDEN KALKIYOR"

2030 yılına kadar kağıt para kullanımının büyük ölçüde sona ermesi bekleniyor. Bu nedenle, Türkiye’de 200 TL’lik banknotun değerinin artırılmaması (örneğin 500 TL veya 1000 TL’lik banknot basılmaması) dijital paraya geçişin bir göstergesi. Kayıt dışı ekonomiyi önlemek, paranın transferini takip etmek ve herkesin dijital sistemlere mahkum olmasını sağlamak amacıyla kağıt para tedavülden kalkıyor.

Avrupa Merkez Bankası, 2019 yılında 500 Euro’luk banknotların üretimini durdurmuştu. Şimdi ise 2026 yılında 200 Euro’luk banknotların üretimini sonlandırmayı planlıyor. ABD’de ise en yüksek banknot olarak 100 dolar kalacak. Türkiye de benzer bir sürece girebilir. 200 TL’lik banknot yerine maksimum 100 TL’lik banknot basılabilir. Türkiye’de dijital bankacılık lisansları verildi ve geleneksel bankacılık modeli değişmeye başladı.