AYM'den "evlat edinme"de önemli karar: 'Yaş farkı şartı'nı hatırlattı

Anayasa Mahkemesi (AYM), Y.C'nin annesinin evlendiği ikinci eşi tarafından "evlat edinme"si talebini, "aile hayatına saygı" hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle reddetti. İşte ayrıntılar

Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlanan karara göre, 1984 doğumlu B.V, 2006'da evlendiği F.K'nin 2000 doğumlu Y.C isimli kızını evlat edinmek için dava açtı. Geçirdiği trafik kazası nedeniyle baba olmasının mümkün olmadığını belirten B.V, küçük kızın, küçük yaştan itibaren kendi yanında olduğunu ve her türlü ihtiyacını karşıladığını, annenin de kızının evlat edinmesine rıza gösterdiğini belirtti.

"18 YAŞINDAN KÜÇÜK OLMAI GEREK"

B.V'nin açtığı dava, "evlat edinilenin evlat edinenden en az 18 yaş küçük olması gerektiği" yönündeki yasal şart nedeniyle reddedildi.

Karar sonrası edinilmek istenen Y.C, hak ihlali iddiasıyla Yüksek Mahkeme'ye başvurdu.

AYM, Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğine hükmetti. İhlalin kanundan kaynaklandığı tespitini yapan Yüksek Mahkeme, kararın TBMM'ye ve yeniden yargılama yapılmak üzere Balıkesir 1. Aile Mahkemesine gönderilmesine karar verdi.

KARARIN GEREKÇESİNDEN

AYM'nin kararında, başvurucunun çocukluk çağının büyük kısmını annesinin eşi olan B.V. ile geçirdiği, aralarında fiilen baba çocuk ilişkisi kurulduğu belirtildi. Başvurucunun B.V'yi ebeveyn olarak, B.V'nin de başvurucuyu çocuğu olarak benimsediği vurgulandı.

Kararda bu iradenin aksine bir tespitin bulunmadığı belirtildi. Aile hayatı anlamında bir bağ kurulduğuna işaret edilen kararda, başvurunun "aile hayatına saygı hakkı" kapsamında değerlendirilmesi gerektiği kaydedildi.

Kararda, evlat edinme davalarında arada en az 18 yaş bulunması şartının birçok ülkede ve Türkiye'de kural olarak benimsendiği hatırlatıldı.

Kararda, yaş farkı konusunda hakime takdir yetkisi tanınması halinde aralarında makul bir yaş farkı bulunan tarafların fiilen var olan aile bağlarının hukuken de koruma altına alınabileceği değerlendirmesine yer verildi.

AYM bu türden bir korumanın mevcut kanuni düzenlemelerle mümkün olmayacağını belirtti. Devlete yüklenen pozitif yükümlülükler kapsamında yasal düzenlemeye istisna getiren düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerektiği vurgulandı.

Yüksek Mahkeme'nin kararında, şu ifadeler yer aldı:

"Mevcut durumda kesin ve genel kuralın hiçbir istisna içermediği görülmektedir. Kuralın kesin olması ve bazı dezavantajlı ya da daha fazla korunmayı gerektiren durumda olanlar yönünden istisnai düzenlemelere yer verilmemesi somut olayda olduğu gibi çocuğun üstün yararının korunması ilkesine ve aile hayatı ilişkilerine zarar vermektedir. Başvuruya konu olayda da başvurucunun ayrıksı durumunu ve haklı taleplerini kapsam dışında bırakan eksik bir düzenlemenin bulunduğu, mevcut mağduriyetin 4721 sayılı Kanun'un 308. maddesinde yer alan hükmün istisna içermemesinden kaynaklandığı değerlendirilmiştir. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir."