Bir ayıp daha temizleniyor

Menderes’i idama götüren Yassıada kararlarını yok sayan kanun teklifi hazırlandı. Buna göre hükümsüz hâle gelen bütün kararlar, adli sicil ve arşivlerden silinecek.

Haber Merkezi ANKARA - Yassıada’nın Demokrasi ve Özgürlükler Adası hâline getirilerek 27 Mayıs’ta açılmasının ardından bir adım daha atılarak, tarihe kara bir leke olarak geçen Yassıada kararlarının yok sayılması için harekete geçildi. TBMM Başkanı Mustafa Şentop, AK Parti Grup Başkanvekilleri Bülent Turan ve Mehmet Muş ile MHP Grup Başkanvekilleri Erkan Akçay ve Levent Bülbül’ün imzalarını taşıyan, Yassıada kararlarının yok sayılması için hazırlanan yasa teklifi dün Meclis Başkanlığı’na sundu. 3 maddelik yasa teklifi ile 27 Mayıs 1960 darbesi sonrası kurulan Yüksek Adalet Divanı tarafından gerçekleştirilen ve ‘Yassıada yargılamaları’ olarak bilinen kararlar yok sayılacak.
Teklifle, Yüksek Adalet Divanı’nın kullandığı yetkilerin hukukî dayanağını oluşturan ve hâlen yürürlükte bulunan kanun hükümlerinin geçmişe dönük olarak yürürlükten kaldırılması hedefleniyor. Ayrıca yeni bir dava yolu da öngörülerek, hükümsüz hâle gelen kararlardan kaynaklanan zararların tazminine imkân sağlanacak.

MİRASÇILARA DAVA YOLU
Teklifle getirilen geçici maddeyle, varlığı hukuki dayanaktan mahrum olacak Yüksek Adalet Divanının, hükümsüz hâle gelen bütün kararları adli sicil ve her türlü arşiv kayıtlarından silinecek. Yüksek Adalet Divanı tarafından yürütülen yargılamalar sonucunda hakkında karar verilenler veya mirasçıları, Kanun’un yürürlüğe girmesini izleyen iki ay içinde Danıştay’a başvurularak Hazine aleyhine dava açılabilecek. Tazminat ödenmesine ilişkin verilecek kararlar, kesinleşme tarihini takip eden üç ay içinde yerine getirilecek.

“ZULÜM MİLLETE YAPILDI”
Teklifin gerekçesindeki "Açıktır ki bu cinayetler yalnızca bu üç önemli devlet adamına ve ailelerine değil, onları seçen milletin bizatihi kendisine yönelik bir zulüm olarak tecelli etmiştir" denildi.
Teklifin gerekçesinde şu ifadelere yer verildi: "Söz konusu yargılamaların sebep olduğu mağduriyetlerin ve açtığı toplumsal yaraların mümkün olduğu ölçüde giderilmesi, demokratik bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti’nde yasama organına düşen başlıca ödevlerden biri olarak telakki edilmelidir.”

TBMM BAŞKANI ŞENTOP:
Menderes’in kefenli fotoğrafı zihinlerde
TBMM Başkanı Mustafa Şentop, Yassıada kararlarının geçersiz sayılması konusunda verilen teklifi gazetemize değerlendirdi. “Tarihî bir adım atmış olduk." diyen Şentop şöyle konuştu: "Yassıada’da kurulan yapının hem siyasi hayatımızda hem de toplum hayatımızda travmatik sonuçları var. Bunları telafi etmek için 1962’ten itibaren bir takım adımlar atılmış. En son 1987'de mezarlarının taşınması, isimlerinin bazı yerlere verilmesi kararlaştırılmış. Daha sonra da itibarlarının iadesi adımı atılmıştır. Ancak mahkeme kararları hukuk tarihinde kalmıştır. Merhum Menderes’in kefenli fotoğrafı herkesin şuurunda yer almıştır. Geçtiğimiz günlerde Demokrasi ve Özgürlükler Adası’ndaki törenler sırasında Sayın Cumhurbaşkanı ile de bu mahkeme kararlarının geçersiz kılınmasına yönelik bir çalışma yapılmasını istişare ettik ve bu konuda bir teklif hazırladık.
Yassıada’da kurulan yapı, anayasaya aykırı bir yapıdır. Çünkü o dönemde anayasada, başbakanların ve bakanların ‘Divan-ı Ali' diye bugünkü karşılığı ile Yüce Divan’da yargılanacağı öngörülmesine rağmen, bu mahkemelerden istedikleri kararları çıkaramayacaklarını düşünüp, darbeciler kişiye özel mahkeme kurmuşlar. Darbeden 15 gün sonra çıkardıkları kanunla Yüce Divanı da (Divan-ı Ali'yi) kaldırarak yerine yeni bir mahkeme kurmuşlar. Bu açıdan yargılamalar da hukuki değil. Bu teklifle, hukuksuz bu yapıyı kaldırınca, işlemleri de kalkmış olacak. Hukuk tarihimizden bu ayıp silinmiş olacak. Mirasçılarına da tazminat hakkı öngörüyoruz.”

İLK OLARAK MENDERES’İN AVUKATI GÜNDEME GETİRMİŞTİ
Konu daha önce 2012’de Adnan Menderes’in avukatı Burhan Apaydın’ın TBMM’ye yazdığı mektupla gündeme gelmişti. ‘İdam kararının yok sayılması’ için yazılan dilekçeyle ilgili 2013 yılında TBMM Dilekçe Komisyonu tarafından “yetkimiz yok” kararı verilmişti. Kararda, şu ifadeler yer almıştı: TBMM Genel Kurulunun, Millî Birlik Komitesi tarafından alınan 75 numaralı infazların onaylama kararını geri almak, yürürlükten kaldırmak ya da yok saymak yetkisine sahip olduğu düşünülmemektedir.