Kalkınma Yolu Projesi: Ticarete nefes, teröre baypas

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın önümüzdeki günlerde yapacağı Bağdat ziyaretinde ajandasında “Yeni İpek Yolu” diye isimlendirilen “Kalkınma Yolu” projesi büyük yer tutacak.Kara ve demir yolu ile Basra Körfezi’ni Türkiye üzerinden Avrupa’ya bağlayacak hat, Türkiye’yi ticarette merkez ülke yapacak, PKK’yı baypas edecek, Peşmerge’nin etkisini kıracak, Irak’ın önünü açacak.

YILMAZ BİLGEN'İN HABERİ - Basra Körfezi’ni Türkiye üzerinden Avrupa’ya bağlayacak Kalkınma Yolu Projesi’nin saha çalışmaları sürüyor. Kara ve demir yolu ağı ile birlikte körfezden Batı ülkelerine gaz ve petrol naklini gerçekleştirecek boru hatlarını da kapsayan 500 milyar dolarlık proje aynı zamanda Irak ve Suriye’de Haşdi Şabi ve PKK terör örgütlerine karşı da koruma kalkanı niteliği taşıyor. Ankara, Ortadoğu- Avrupa-Çin ticaret, kültür ve siyaset denklemini de derinden etkileyecek olan Türkiye’nin merkez istasyon olduğu dev projeye büyük önem veriyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın önümüzdek günlerde gerçekleştireceği Irak ziyaretinde projenin bundan sonraki aşamalarını ve atılacak adımları görüşecek.

SAYISIZ GETİRİ SAĞLAR

Basra Körfezi’nde Fav Limanı’ndan başlayan ticaret yolu ile Çin’in Avrupa ile bağlantısı 10 ila 15 gün arasında kısalıyor. Yolun hayata geçmesi ile Suveyş Kanalı ile Afrika Boynuzu ciddi manada önem kaybedecek. Diğer yandan Irak, Saddam Hüseyin yönetiminin son döneminde başlayan ekonomik ve siyasi ambargoyu böylesine büyük bir girişimle aşmış olacak. Iraklı uzman Adil Zineelabdin, bu proje ile İran, Mısır, körfez ülkeleri ve İsrail’in siyasi-ekonomik kayıpları olacağını söyledi. Zineelabdin, Türkiye-Basra körfezi kara ve demir yolu bağlantısının kurulması durumunda hattın güvenliği konusunda Türkiye’nin belirleyici rol oynayacağı düşüncesinde. Musul üzerinden Körfez’e inecek bağlantı yolunun Telafer başta olmak üzere Türkmeneli’ye de önemli avantajlar sunacağını kaydeden Zineelabdin “Şu an proje kapsamında dünyanın en büyük limanlarından birisi inşa ediliyor. İran, bu projeye karşı. Çünkü kendisinin Basra’ya kıyı limanlarının kullanılmasını ve Asya-Avrupa trafiğinin bu limanlar üzerinden sürmesini istiyor. Türkiye’nin anahtar ülke olduğu koridor Avrupa’dan Orta Doğu, Hindistan, Bangladeş, Malezya gibi Asya ülkelerini de içine alarak Çin’e kadar uzanıyor. Çin’in bir kuşak bir yol projesinden de bağımsız olmayan yeni ulaşım hattı bir yandan da Irak için siyasi ve ticari bağımsızlık imtihanı. Dünya ile entegrasyon fırsatı” dedi.

PKK'YA BÜYÜK DARBE

Türkiye’nin Ovaköy sınır kapısından başlayarak Irak içlerinden Körfez’e inecek demir ve karayolu bağlantısının güvenliği en önemli konu başlığı. Birçok uzman İran’ın Haşdi Şabi üzerinden hattı sabote etme ihtimalini yüksek görüyor. Diğer yandan PKK terör örgütünün varlığı da bu devasa yatırım ve ticaret kuşağının önündeki en büyük tehdit. Adil Zineelabdin, Türkiye’nin öncelikle İHA-SİHA kalkanı ile havadan kontrol noktasında inisiyatif üstleneceğini söyledi. Zineelabdin’e göre Ankara bununla da yetinmeyerek müşterek güvenlik tedbirlerini de devreye sokacak. Bu durum, hattı güvenli hâle getirme yanında özellikle PKK’ın Kandil’deki merkezli hareket alanının daha da daraltılması anlamına geliyor. Aynı koruma kalkanı örgütün Suriye işgal hattına da yansıyacak ve sınır geçişleri başta olmak üzere tüm eğitim ve lojistik nakil kanalları gözetim altına alınacak. Yeni rota ile Süleymaniye ve Erbil merkezli Peşmerge yönetimlerinin de etkisi azalacak. Toplamda 1.200 kilometre uzunluğa sahip koridor, Arap ve Kürtlerle birlikte Irak Türkmenleri için de önemli bir ticaret ve istihdam fırsatı sunacak.

İSRAİL'İN PROJESİ ÇÖPE GİDER

Türkiye’nin anahtar rol oynadığı ticari rota yeni İpekyolu olarak da gösteriliyor ve Zengezur ile birlikte Anadolu’nun Asya-Avrupa-Orta Doğu denkleminde olağanüstü önem kazanması anlamına geliyor. İran ile birlikte projeden rahatsız olan bir diğer ülke olan İsrail, Türkiye üzerinden Avrupa’ya açılan hattı engelleme adına bir dizi girişimde bulundu. Iraklı strateji uzmanı Adil Zineelabdin, Tel Aviv’in BAE-Mısır-Suud dörtlüsü ile Türkiye’yi saf dışı bırakan bir proje konusunda ciddi çalışmalar yaptığını ancak başarılı olamadıklarını anlattı. Tahmini olarak 2028’de faaliyete geçecek ticari rotanın alt yapı çalışmaları ve sonrasında başlayacak sevkiyat Türkiye’ye milyarlarca dolar kazanç sağlayacak. Bir sonraki aşamada petrol ve gaz sevkiyatının da planlandığı koridor ekonomik getiri yanında Türkiye’ye enerji alanında da yeni kazanımlar sunuyor.

ADIM ADIM İLERLİYORUZ

Yüzyılın en büyük projeleri arasında gösterilen Basra-Türkiye nakil hattı ile ilgili konuştuğumuz dışişleri kaynakları projeye çok büyük önem verildiğini vurguladı. Stratejik hamle olarak değerlendirilen uluslararası ticaret rotasının sadece ulaşım koridoru olarak görülmediği, Irak’ın kalkınması, bölgeyi terörden arındırma ve çok boyutlu entegrasyon fırsatı olarak da değerlendirildiğini aktarıldı. Projeyi gazetemize değerlendiren Dışişleri yetkilileri ülkemiz adına yeni ufuklar açan çok uluslu kararlı tutumun sürdüğü ve hedefe doğru adım adım ilerlendiği bilgisini paylaştı.