Kentsel dönüşümün maliyeti, 5 milyarlık yıkım!
Yıkım Müteahhitleri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Ali Bulut, 2012’den itibaren kentsel dönüşümde toplam 80-100 bin arasında binanın yıkılıp dönüştürüldüğünü belirterek, “100 bin binanın yıkım bütçesi 5 milyar lira seviyesinde” dedi
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın başbakanlığı döneminde ilk kez patlatmalı yıkım tekniği kullanılarak başlatılan kentsel dönüşümde bugüne kadar 100 bin civarında bina dönüşüm için yıkıldı. Kentsel dönüşümde gelinen süreç ve önümüzdeki dönem gelişmelerine ilişkin bilgi veren Yıkım Müteahhitleri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Ali Bulut, 2012 yılında başlayan sürecin, halkın ve toplumun bilinçlenmesi ile her yıl artarak devam ettiğini kaydetti. Kentsel dönüşümün 2012’de kamu binalarıyla başladığına işaret eden Bulut, “2012 yılında 4-5 bin bina ile başlanan süreç, 2013 yılında 10-12 bin binaya çıktı, 2015 yılında bu rakam 35 bin seviyelerine yükseldi. 1 milyon konutun yıkılacağını düşünürsek, bu sayının artması lazım ki, süreç 10-15 yıl içerisinde tamamlanabilsin. Yapılması planlanan düzenlemelerle bakanlığın problemlere müdahale etmesi ile 2017 yılında bu rakam 200 bin seviyelerine çıkabilir” dedi. Bakanlığın dâhil olmasıyla sürecin hızlanacağına işaret eden Bulut, yıllık ulaşılan 30-35 bin rakamının düzenlemelerle birlikte 80-85 binlere çıkabileceğini, 2015 yılında aldıkları resmî olmayan bilgilere göre 35 bin dönüşümün 10 bine yakının İstanbul’da gerçekleştirildiğini kaydetti. Mehmet Ali Bulut, kentsel dönüşümde gelinen sürece ilişkin, “2012’den itibaren toplam 80-100 bin arasında bina yıkılıp dönüştürüldü. Bu binaların total ürettiği enkaz miktarı 50 milyon m³ seviyelerinde. Bu enkaz, yıkılan binaların kötü olması dolayısıyla yeniden dönüştürülüp kullanılamadı, atık alanlarına gitti” dedi. Yıkımda oluşturulan maliyetlerin yüzde 70’inin enkaz atımı maliyeti olduğunu ve bu atıkların ciddi maliyet oluşturduğunu belirten Bulut, 50 milyon metreküplük totaldeki 100 bin binanın bütçesinin 5 milyar lira seviyesinde olduğunu, bunun 3 milyar lirasının tamamen enkaz atımına harcandığını, geriye kalan 2 milyar liranın da yıkım maliyetini oluşturduğunu bildirdi. Bulut, yıkımlarda bir hurda değeri de olduğunu ve bu değerlerin yıkım maliyetinin yüzde 70’ini karşıladığını ifade ederek, şunları kaydetti:
“5 milyar liralık yıkım harcamasının 3 milyarı enkaz maliyeti, 2 milyarlık yıkım maliyetinin de 1,5 milyarı hurda geri dönüşümünden karşılandığı için 500 milyon liralık yıkım maliyeti oluşuyor. Yıkılan binaların yüzde 20’sinin İstanbul’da olduğunu baz aldığımızda, 20 bin binanın da bu süreçte İstanbul’da dönüştürüldüğünü söyleyebiliriz.”
Dönüşüm hızlanacak
Dönüşüm yapılacak alan içinde çoğu hak sahibinin muvafakat vermesine karşın birkaç kişinin sona kalıp rantı yükseltebilmek adına sorun çıkardığını, bunun da kentsel dönüşümde süreci ciddi şekilde engellediğini savunan Bulut, söz konusu durumun en son örneklerinin Fikirtepe’de yaşandığını söyledi. ‘Sona kalırsam daha fazla hak alırım’ mantığının dönüşümün önünde ciddi engel teşkil ettiğine işaret eden Ali Bulut, “Çevre ve Şehircilik Bakanımız Mehmet Özhaseki, kısa bir süre önce bununla ilgili bir açıklama yaptı, gerekirse bakanlık olarak bölgede çalışma yürüteceklerini, hak sahiplerine haklarını bakanlığın vereceği yönünde bir çalışmadan bahsetti. Sürecin önündeki engellerin kalkması ve hızlanması için bu düzenlemeler gerekli. Bundan sonraki süreçte, tedbirlerin alınması ile kentsel dönüşüm süreci hızlanacak diyebiliriz” değerlendirmesini yaptı.
10 yıl önce amatörceydi
Yıkım Müteahhitleri Derneği Başkanı Mehmet Ali Bulut, 10 yıl önce yıkımın “amatör” bir sektör olduğunu, tamamen el yordamıyla iş yapıldığını, gelinen süreçte ise kentsel dönüşümün etkisiyle Avrupa’daki tüm metotların Türkiye’de de kullanıldığını söyledi. Patlatmalı yıkımlar başta olmak üzere, yıkımların işi bilen ve bu işe yetkisi olan firmalar tarafından yapılması gerektiğini vurgulayan Bulut, “Sadece gelişmiş ülkelerin uygulayabildiği ‘patlayıcılı yıkım’ faaliyetlerinin ülkemizde de hızlandırılması gerekmektedir. Böylece Türk yıkım müteahhitleri tecrübe kazanabilir ve dünya pazarında yer bularak ülkemize kazanç sağlayabilirler” diye konuştu.
