Müzelik uçaklara söndürme görevi

Orman Bakanlığı orman yangınlarına karşı 55 helikopter ve 20 uçak kiraladı. THK’nın yarım asırlık dört uçağı da tartışma konusu yapılmasın diye onarımdan geçirilerek sahaya sürüldü. Bu uçakların peşinden tankerler gidecek.

FATİH SELEK

Türkiye’ye geçen yaz kâbus yaşatan orman yangınlarına karşı tedbirler artırıldı. Tarım ve Orman Bakanlığı, bu sene 55 helikopter ve 20 uçak kiraladı, gözetlemede kullanılan insansız hava aracı sayısı 8’e çıkarıldı. Rezervlerle birlikte toplam 118 hava aracı yangınlara karşı yeşil vatan görevi için hazır bekletilecek.

TUSAŞ TAMİR ETTİ

Bu arada yetersiz kaldığı gerekçesiyle kullanılmayan ve bu yüzden geçen yıl tartışma konusu olan Türk Hava Kurumunun uçaklarından dördü tamire alındı. Elli yaşındaki uçaklardan üçü Etimesgut’tan tekrar havalandı. Bakımı TUSAŞ yaptı. Tedarikinde güçlük çekilen parçalar TUSAŞ tarafından temin edildi. THK eski başkanı yenileme maliyetinin 750 bin dolarlık kısmını kendilerinin karşılayacağını duyurmuştu. Uçaklar, Tarım ve Orman Bakanlığının hizmetine sunuldu.

KİRİŞCİ: ALDIK KONUYU KAPATTIK

Tarım ve Orman Bakanı Vahit Kirişci geçen hafta katıldığı bir televizyon programında “THK’nın 4 uçağın tamamını kendi üzerimize aldık, konuyu kapattık. Bu uçaklar 1968 model. Yeni model uçaklarla mukayese edildiğinde eksikleri var. Bu tartışmanın katkı sağlamadığını düşünerek gündemimizden düşürdük” açıklamasını yaptı. Manavgat ve Marmaris yangınlarından sonra THK uçakları gündeme gelmişti. CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu kuruma gitmiş, çıkışta da “Çalışabilir uçak yok” diye açıklama yapmak zorunda kalmıştı. Hükûmet, muhtemel yangında meselenin yeniden gündeme gelmemesi için müzelik uçakları tamir ettirdi.

Uçakların bakımı bir yıl dürdü.İki uçağın tamiri devam ediyor. THK "Piston motorlu oldukları için yedek parça temini zaman alıyor" açıklamasını yaptı.

PAHALIYA MAL OLACAK

Ancak uçakları uçurmak kolay olmayacak. CL-215’ler piston motorlu, parçası bulunmuyor, yakıtı da havalimanlarımızda yok. Normal turbojet uçaklarda A1 jet yakıtı kullanılıyor. Bunların litresi 1 dolar civarında. THK’nın uçağı ise nadir bulunan Avgas isimli yakıtla çalışıyor. Gazyağı bazlı avgasın litre fiyatı 6 dolar civarında. Bu uçaklar kullanıma alınırlarsa, tankerlerle havalimanlarına yakıt taşınacak. Nitekim özel yakıtı temin edilemediği için havalanamadıkları zamanlar oldu. Bu yüzden 2019 yılına kadar kullanılan CL-215’lerin, geniş filo içinde hatırı sayılır bir görev yapacağı değerlendirilmiyor. THK’dan yapılan açıklamada “CL-215 amfibik uçaklarımız piston motorlu olup dünyada az sayıda kaldığı için yedek parça temini uzun zaman almaktadır. TUSAŞ ve üretici firma desteği ile yedek parça temin edilebildiği müddetçe hizmet verecektir” açıklaması yapıldı.

55 HELİKOPTER KİRALANDI

Bakanlık, söndürme araçları için her sene ihaleye çıkıyor. Türk Hava Kurumu da katılımcılar arasında. THK bu araçları diğer ülkelerden kiralayıp ihaleye giriyor. Bakanlığın bu sene aldığı 55 yangın söndürme helikopterinin 50’si, uçakların bir kısmı THK’dan temin edilecek. Geçen yıl 18 helikopter 3 uçak kiralanmıştı. Toplam 39 hava aracı çalışmalara katılmıştı. Bunun 18’i THK üzerinden alınmıştı.

210 MİLYON DOLAR NEREYE GİTTİ?

İddiaya göre Orman Bakanlığı 1995’ten bu yana THK’ya, kiraladığı yangın söndürme uçakları için 210 milyon dolar ödeme yaptı. Ancak milletin bağışlarıyla kurulan ve ayakta kalan kurumun içi boşaltıldı. Bu yüzden yeni uçak alınamadı. Eldekiler parasızlıktan, bakımsızlıktan ve eski teknolojik yapısından havalanamadı. Kayyum atanan kuruma, 1 milyar 844 milyon liralık borç takıldığı ortaya çıktı.

YERLİ YAZILIMLA BÜYÜK BAŞARI

Tarım ve Orman Bakanlını tedbirleri artırdı. Orman Genel Müdürlünü, yerli yazılım hazırlattı. Karadaki araçların yakıtı, hızı, şoförü, hareket geçmişi anında merkezden görülebiliyor. Ormanlarda 5.580 yangın havuzu kuruldu. Birbirlerine 5 kilometre mesafede bulunan havuzlar sensörlü. Su azaldığıda alarm veriyor. Kuleler akıllandırıldı. Bakanlığın 21 bin personeli hazır bekliyor. Askerî birliklerdeki 20 bin kişiye eğitim verdi. Geçen sene 14 bin civarında olan orman yangını gönüllü sayısı 105 bine ulaştı.

İHA HAİNİ EVİNE KADAR TAKİP ETTİ

İnsansız hava araçları ormanların gözü oldu. Yeşil vatan havadan gözetleniyor. Orman yangınlarının yüzde 80’inden fazlası insan kaynaklı. Bazıları da bilinçli yangın çıkarıyor. Geçen yıl çok sayıda kundakçı yakalandı. Onlardan bazıları insansız hava araçlarından tespit edildi. Birisi, yangını çıkardığı andan evine kadar takip edildi. Adresinde vardığında gözaltına alındı. Emniyet güçleri bu sene de teyakkuzda. Geçen hafta terör örgütü PKK’nın şehir yapılanması olan “ateşin çocukları”na yönelik Mersin merkezli 5 ilde düzenlenen operasyonlarda 26 kişi yakalandı. Hainlerin adreslerinde 226 torpil barut, 20 havai fişek ele geçirildi.