Uzmanlar inceledi: Müsilaj yok ama Marmara hâlâ kırılgan

İstanbul Üniversitesi ekibinin yürüttüğü son araştırmada Marmara Denizi'nin güneyinde müsilaj gözlenmedi. Uzmanlar, bu durumun 'geçici' olduğunu ve deniz ekosisteminin hâlâ risk altında bulunduğunu belirtti.

İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Cem Gazioğlu, bu sonbaharda Marmara Denizi'nde müsilaj oluşumuna rastlanmadığını, ancak denizin hâlâ çevresel baskılar altında kırılgan bir yapıya sahip olduğunu belirtti.

İstanbul Üniversitesi bünyesindeki araştırma ekibi, R/V ALEMDAR II araştırma gemisiyle dört gün önce başlattıkları sefer kapsamında Marmara Denizi'nin güney kesimlerinde kapsamlı bir inceleme yürüttü. Yapılan gözlemlerde, denizin yüzeyi, su sütunu ve deniz tabanı ekosistemlerinde müsilajın hiçbir evresine rastlanmadı.

---

MÜSİLAJ NE ZAMAN ORTAYA ÇIKAR?

Prof. Dr. Gazioğlu, Marmara Denizi'nde müsilaj olaylarının genellikle ekim ve kasım aylarında, su sıcaklıklarının düşmeye ve tabakalaşmanın belirginleşmeye başladığı dönemlerde ortaya çıktığını anımsattı.

Gazioğlu, yürüttükleri çok disiplinli çalışmalar sonucunda denizin güney kıyılarında müsilaj oluşumuna rastlanmadığını vurgulayarak şunları söyledi:

"Bu tablo, denizdeki dikey karışımın dengeli seyrettiğini, sıcaklık farklarının aşırıya kaçmadığını, besin tuzu miktarlarının ve rüzgar koşullarının sistemin dengesini koruduğunu gösteriyor."

---

MÜSİLAJ İÇİN UYGUN ORTAM OLUŞMADI"

Gazioğlu, bu yılki araştırma seferinin mevsim geçişinin en belirgin olduğu döneme denk gelecek şekilde planlandığını ifade etti ve şu ifadeleri kullandı:

"Yüzey suyu sıcaklıkları yaz sonundaki en yüksek seviyelerden normale geriledi, karışım derinliği arttı. Bu koşullar, fitoplanktonların aşırı çoğalmasını ve organik madde birikimini sınırladı. Dolayısıyla müsilaj oluşumu için gerekli koşullar bir araya gelmedi. Sadece eylül başında kısa süreli bir gözlenme yaşandı, ardından kayboldu. Evsel, endüstriyel ve tarımsal atıkların yeterince arıtılmadan denize verilmesi, azot ve fosfor birikimini artırıyor. Bu da denizin taşıma kapasitesini zorluyor. İklim değişikliğiyle artan sıcaklık, zayıflayan karışım ve oksijen azalımı sorunu daha da derinleştiriyor."

---

"EKOSİSTEM HALA RİSK ALTINDA"

Bu dönemde müsilaj gözlenmemesinin olumlu bir gelişme olduğunu ancak bunun kalıcı bir iyileşme anlamına gelmediğini vurgulayan Gazioğlu, Marmara Denizi’nin iklimsel baskılar, kirlilik ve aşırı avcılık nedeniyle hâlâ kırılgan bir yapıya sahip olduğunu dile getirdi.

Denizin geleceğini korumak için entegre havza yönetimi, atık su arıtma altyapısının güçlendirilmesi, balıkçılık baskısının azaltılması ve iklim uyum stratejilerinin birlikte uygulanması gerektiğini vurgulayan Gazioğlu, "Müsilaj gibi olayların kalıcı biçimde önlenebilmesi için ekosistem temelli, bilimsel veriye dayalı ve kurumlar arası koordinasyon içeren bir yaklaşım şart" dedi.