Şehid olmak
Şehidlik büyük rütbedir. Herkes şehid olmaz. Ancak imanı olan, aşağıda bildirilen hallerde şehid olur:
Sara, verem, kolera, veba, sari hastalıklar, ateşli hastalıklar, kanser, ishal, şiddetli öksürük ve diğer iç hastalıkları sebebiyle ölenler, hamile iken, loğusa iken veya doğumda ölen kadın, soğukta gusledip ölen şehiddir. Haksız olarak hapsedilip ölen, eşkıya veya anarşist tarafından öldürülen, kendinin, komşusunun, hatta zımminin (gayrı müslim vatandaşın) can, mal ve namusunu müdafaa ederken öldürülen, hayvandan düşüp ölen, suda boğulan, yangında ölen, zehirli hayvan sokarak ölen, depremde, duvar ve enkaz altında kalarak ölen, garip olarak ölen, aşkını gizleyip iffetini korurken ölen, kocasını kıskandığını gizleyen kadın, emr-i maruf ve nehy-i münker yaparken öldürülen şehiddir. Ehl-i sünnet itikadını ve namazı tadil-i erkan ile kılmayı meydana çıkaran, beş vakit namaza devam eden, namazda iken ölen, abdestli yatıp ölen, altmış yaşını geçen salih kimse, Allah rızası için müezzinlik eden, dinini öğrenmek, öğretmek ve yaymakta iken ölen, Allahü teâlânın emirlerine uygun ticaret yapan, gıda maddelerini ucuza satan, günde yirmi kere ölümü düşünen, helal kazanıp çoluk çocuğunun din bilgisi öğrenmeleri ve ibâdet yapmaları için çalışan, müdara eden, yani insanlarla iyi geçinen, dinini koruyabilmek için dünyalık veren ölünce şehid olur. Hak teâlâdan ihlas ile şehidlik istiyen, yatağında ölse bile, şehid olur.
Şehidler de çeşit çeşittir Her sabah-akşam üç kere (Euzü billahissemiilalimi mineş-şeytanirracim) ile (Haşr) suresinin sonunu okuyan, günde yüz defa salevat-ı şerife getiren, kuşluk namazı kılan, her ay üç gün oruç tutan, yolculukta da vitir namazını terk etmeyen, her gece Yasin-i şerif okuyan, her gün 25 kere "Allahümme barik li filmevt ve fi-ma bad-el-mevt" okuyan, Cuma günü veya gecesi ölen, ölüm hastalığında, kırk kere "La ilahe illa ente sübhaneke inni küntü min-ez-zâlimin" okuyan şehid olur. Şehid olmak için imanlı olmak şarttır. Kim nerede, nasıl ölürse ölsün veya öldürülsün imanı olmayan şehid olmaz. İmanlı bir kimse, çok günahkâr olsa da, hatta fetva kitaplarında bildirdiği gibi, günah işlerken mazlum olarak öldürülse, şehid olur. Şehidler de çeşit çeşittir. Çok günahkâr biri ile, salih birinin şehidliği arasında çok fark vardır. Savaşta öldürülen şehid ile, attan düşüp ölen şehid arasında çok fark vardır. İslâmın beş şartından sonra ibâdetlerin en üstünü cihaddır. Cihadda ölen şehidin, kul haklarından başka bütün günahları affolur. Cihadda, hac yolunda ve hudut boyunda nöbette ölene, Kıyamete kadar, bu ibâdetlerin sevabı devamlı verilir. Herbiri Kıyamette yetmiş kişiye şefaat eder. Bir hadisi şerifte, (Şehid, ölüm acısı duymaz, kabirde üzülmez, kıyametin dehşeti, hesab, mizan, sırat onu rahatsız etmez, doğruca Cennete gider.) buyurulmaktadır.
Şehid ve kul hakları Şehîdin, kul haklarından başka bütün günahları affolur. Kul haklarını da, Allahü teâlâ Kıyâmette helâllaştıracaktır. Suda boğularak ölen şehidlerin kul borçları da affedilir. Hak sahipleri, bu şehidden haklarını istedikleri zaman, Allahü teâlâ, (Ondaki haklarınızı benden isteyin) buyuracak, hak sahiplerine alacaklarını fazla fazla verecektir.
Cünüp ölmek şehidliğe mani değildir. Eshab-ı kiramdan Hanzala cünüp olarak şehid olmuştur.
Haram lokma yemiş ve çeşitli günah işlemiş kimseler, şehid de olsalar, bedenleri çürür. Haram yememiş, mütteki kimseler, yataklarında ölse bile şehid olur ve bedenlerini toprak çürütemez.
Mâlikî âlimlerinden Ali Echûrî diyor ki: (Eşkıya, suda boğulursa veya çaldığı at üzerinde cihâd ederken öldürülen kimse ve bir odada günah işliyenler üzerine ev çökse, bunların hepsi şehid olur. Çünkü, günah sebebi ile ölenler şehid olmaz. Günah işlerken, şehidliğe sebep olan bir sebeple ölürse, Âhiret şehidi olur ve günahının cezâsını da yüklenir.
