Yedi asırlık kule yazı tahtası mı? Tarihî Galata kulesi, kalemle tahrip ediliyor

İstanbul’un simgelerinden, yedi asırlık Galata Kulesi ‘karalama tahtası’na döndü. Yenilenen duvarlar ilanıaşk mesajları ve imzalarla doldu. Uzmanlar “Denetimleri artırmalı” dedi.

MURAT ÖZTEKİN'İN HABERİ - İstanbul silüetinin en mühim unsurlarından olan Galata Kulesi, iki aşamalı büyük restorasyondan sonra mayıs ayında kapılarını açtı. Ancak 7 asırlık kulenin dış cephesini kaplayan duvarlar, yenilendikten sonra tekrar “karalama defterine” dönmeye başladı. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından tarihî kulenin etrafına barikat yerleştirilmesine rağmen bazı kişiler tarafından dış cepheye isimler yazıldığı ve aşk ilanı yapıldığı görüldü.

Daha evvel Galata Kulesi’nin dış cephesinde onlarca imza yer alıyordu. Yapılan restorasyonlardan sonra bunların tamamı temizlenmişti.

MANZARA DEĞİL KÜLTÜR DEĞERİ ÖNE ÇIKARILMALI

Durumu değerlendiren sanat tarihçisi Doç. Dr. Sedat Bornovalı “Kuleye ziyaretçi sayısı kısıtlandı ama belki daha da az olması gerekiyor ve gözetim arttırılmalı. Ayrıca o balkonda gezmek şart mı?” diyor. Bu hadiselerin Avrupa’ya kıyasla Türkiye’de daha sık yaşanmasına ve infial uyandırmamasına temas eden Bornovalı “Bunu kültürel bir kod olarak görüyorum. Nasıl ki doğal güzellikler, orada bir şeyler yemek içmekle birlikte kodlanıyorsa kültür varlığı da tepesine çıkmakla birlikte kodlanıyor; heykel, duvar, kule fark etmiyor. Yani Galata Kulesi, durumu eleştirmesi veya engellemesi gerekenlerce de aslında o kodlarla değerlendiriliyor olabilir. Ziyaret deneyiminin manzara değil, yapının kültürel değeri üzerine odaklanması gerekiyor. Henüz o aşamada olmayınca da az ses çıkması şaşırtıcı değil” ifadelerini kullanıyor.

EĞİTİM MESELESİ

Dr. Sinan Genim ise “Galata Kulesi’nin çevresinde pek fazla ikametgâh yoktur ve orası gece tenhadır. Kulenin çevresini de tarihî alana katıp güvenlik tedbirlerinin artırılması lazım. Öte yandan bu tür suçlara kanunda yer var ama biz de o kadar çok kanun mevcut ki uygulamakta sıkıntı çekiyoruz” diye konuşuyor. Problemin esas çaresinin ise eğitimden geçtiğini söyleyen Genim “Daha ilk okuldan beri tarihî eserlerin kıymetli bir varlık olduğunun insanlara aşılanması gerekiyor. Siz evinizdeki kıymetli bir eşyanın üzerine yazı yazar mısınız?” ifadelerini kullanıyor.

BATI’DA İNFİAL YAŞANIYOR

Avrupa ülkelerinde tarihî yapılara yazı yazıldığında âdeta infial ortaya çıkıyor. Mesela geçtiğimiz sene İtalya’nın sembollerinden Kolezyum’un iç duvarını kazıyarak isim yazan İngiliz turist Ivan Dimitrov, haberlere mevzu olmuş, hapis cezasıyla karşı karşıya kalmıştı. Turist sonunda Roma Belediye Başkanı’na özür mektubu yazmıştı.
Türkiye’deki kanunlara göre Galata Kulesi gibi tarihî eserlerin tahribine kasten sebebiyet verenlerin iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılması öngörülüyor.