Yönetmenler 'özgürlüğü' anlattı: Aytmatov’u okuduk ama Mevlâna’yı tanıyamadık

Özgürlük temalı On5Sıfır7 Film Haftası’na katılan Azerbaycanlı yönetmen Elhan Caferov “Eskiden baskı içerisindeydik. Sovyetler Birliği’nde Cengiz Aytmatov’u tanıyorduk ama Yunus Emre ve Hazreti Mevlâna’yı bilmiyorduk” diyor. Kırgız yönetmen Sadık Şir-Niyaz ise “Türk filmleri büyük bir pazar ama biz hâlâ Brad Pitt'i beğeniyoruz. Bu, utanç verici bir durum” ifadelerini kullanıyor.

MURAT ÖZTEKİN'İN HABERİ - On5Sıfır7 Film Haftası, İstanbul’da sinemaseverlerle buluşuyor... Özgürlük ana temasıyla yapılan film haftasının şeref konukları arasında ise Türk dünyasından iki yönetmen de yer aldı: Kırgızistanlı Sadık Şir-Niyaz ve Azerbaycanlı Elhan Caferov… Her iki yönetmen de Türkiye gazetesinin sorularını cevapladı…

TÜRKİYE BÜYÜK OYNAMALI

“Kurmancan Datka” filminin yönetmeni ve aynı zamanda Kırgızistan Paris Büyükelçisi olan Şir-Niyaz, film haftasının “özgürlük” teması hakkında açıklamalarda bulundu.

Şir-Niyaz “Her ülke özgürlüğü için savaşmak zorunda. Bu çok zorlu bir yol ama kıymetli. Son zamanlarda ise oldukça karmaşık günlerden geçiyoruz. Dünyada güç dengeleri değişiyor. Bence on sene içerisinde II. Dünya Savaşı’ndan sonraki gibi büyük değişimler yaşanacak. Kanaatimce şu an dünyada bir oyun oynanıyor. Türkiye de bütün Türk halkalarının bayraktarı olarak büyük oynamalı. Türk dünyası ve özgürlük için mücadele etmeli” diye konuşuyor.

Türk dünyasındaki yakınlaşmanın artması gerektiğini de vurgulayan yönetmen Sadık Şir-Niyaz “Ben ABD’nin Los Angeles eyaletinde Dünya Asya Film Festivali adıyla bir sinema organizasyonu düzenliyorum ve şöyle düşünüyorum: Siyasetçiler bazen Çin Seddi ve Meksika Duvarı gibi duvarlar inşa ediyor. Ancak kültür insanları, her zaman kültürler, insanlar ve nesiller arasında köprüler kuruyorlar” diyor.

Türk dünyasında öze dönüş yaşanması gerektiğini vurgulayan Şir-Niyaz “Türk, Kırgız, Kazak… Türk milletlerinden birine ‘En iyi oyuncu kim?” diye sorduğunuzda ‘Brad Pitt ve Angelina Jolie’ cevabını veriyor. Uluğ Bey’in, Mahmud Kâşgari’nin, Sinan’ın topraklarında söyleniyor bu… Hâlbuki Türk dünyasında pek çok kabiliyetli isim var. Türk filmleri büyük bir pazar ama biz hâlâ Brad Pitt’i beğeniyoruz. Bu, utanç verici bir durum. Bu sebeple Türk dünyasında festivaller ve ortak projelerin artması gerekiyor” ifadelerini kullanıyor.

15 Temmuz Derneğinin, Kültür ve Turizm Bakanlığı desteğiyle hayata geçirdiği “On5Sıfır7 Film Haftası”, önceki gece üçüncü defa başladı.

MANKURTLAŞMA DEVRİ YAŞADIK

Azerbaycanlı yönetmen Elhan Caferov ise Sovyetler döneminde hürriyetlerinin tamamen kısıtlandığı söylüyor. Yönetmen Caferov “Sovyetler Birliği’nin ardından aslında çok büyük bir zaman geçmedi. Eskiden baskı içerisindeydik, millî kimliğimiz ve âdetlerimiz yasaklıydı. İslam’a da rağbet edilmiyordu. Sovyetler, mescitleri yakıp dine karşı çıkmışlardı. Yani bir mankurtlaşma devri yaşandı. Biz Sovyetler Birliği’nde Cengiz Aytmatov’u tanıyorduk ama Yunus Emre ve Hazreti Mevlâna’yı bilmiyorduk. Onlar bizim için yeni…” şeklinde konuşuyor.

“Bu yüzden sinemadaki derdim milletime kendi öz değerlerini hatırlatmak oldu” diyen Caferov sözlerine şöyle devam ediyor: Şimdi yeni bir coğrafya meydana geliyor. 300 milyonluk Türk dünyasının ortak mirasına odaklanması güzel bir şey. Türkiye, bütün Türk dünyasını kendi etrafında birleştirmeye başladı. Sanat ise bizi daha da kaynaştıracaktır. Sovyetler Birliği’nde millî düşüncelerimiz yasaklandı. Şimdi Turan’da aksine benim millî düşünce öne çıkıyor. Bu sinemayı zenginleştirecektir.

2016’da Türkiye’de yaşanan 15 Temmuz darbe teşebbüsüne dair hatıralarını da anlatan Azerbaycanlı yönetmen “15 Temmuz’da biz de çok gerildik, sabaha kadar uyuyamadık. Neyse ki milleti köle olarak görmek isteyenler galip çıkmadı” ifadelerini kullanıyor. Caferov, darbenin Azerbaycan’daki yansımalarının dokümanter filme taşınabileceğini söylüyor.