Bazı gıdalar, hücreleri genç tutuyor: "Az miktarda stres" yaşlanmayı yavaşlatıyor

İsviçre’deki Basel Üniversitesi’nden bilim insanları, bazı besinlerde bulunan moleküllerin hücrelerde 'hafif bir stres tepkisi' oluşturduğunu, bu durumun da beklenmedik şekilde yaşlanmayı yavaşlatıp hücre sağlığını koruduğunu ortaya koydu.

İsviçre’nin Basel Üniversitesinden araştırmacılar, bazı gıdalardaki besin moleküllerinin hücrelerde beklenmedik bir şekilde stres tepkisi oluşturabildiğini, bunun da yaşlanmayı geciktireceğini ortaya koydu.

Çalışmada model organizma olarak, mikroskobik bir solucan türü olan "Caenorhabditis elegans" kullanıldı. Bilim insanları, bu solucanların diyetinde bulunan belirli RNA moleküllerinin, yaşlandıklarında bile canlılıklarını ve hareket kabiliyetlerini korumalarına yardımcı olduğunu belirledi.

HÜCRELERDE KORUYUCU ETKİ OLUŞTURUYOR

Araştırmacı Emmanouil Kyriakakis, bu moleküllerin sindirim sisteminden emildiğini ve hücrelerdeki kalite kontrol sistemlerini harekete geçirdiğini açıkladı. Kyriakakis’e göre bu 'düşük seviyeli stres', hücrelerin protein hasarına karşı daha dirençli hale gelmesini sağlıyor. Ayrıca bu uyarının yalnızca bağırsakla sınırlı kalmayıp, kaslar ve diğer organlarda da koruyucu etki oluşturduğu gözlemlendi.

Araştırma, yaşla birlikte artan zararlı protein birikimlerinin örneğin Alzheimer ve Parkinson gibi hastalıklarla ilişkilendirilen yapılar bazı besin bileşenleri sayesinde engellenebileceğini gösteriyor. Profesör Anne Spang, bu moleküllerin hücrelerde hastalıklara yol açabilecek protein yığınlarının oluşmasını önleyebildiğini ifade etti.

HÜCRESEL TEMİZLİK MEKANİZMASI DEVREYE GİRİYOR

Bu süreçte hücrelerin “otokaji” adı verilen kendi kendini temizleme mekanizması da devreye giriyor. Otokaji, hasarlı proteinleri parçalayıp geri dönüştürerek hücrelerin sağlıklı kalmasına ve yaşlanmanın yavaşlamasına katkıda bulunuyor.

"AZ MİKTARDA STRES VÜCUT İÇİN FAYDALI"

Bilim insanları, bu koruyucu etkinin insanlarda da benzer şekilde işleyip işlemediğinin henüz netlik kazanmadığını vurguluyor. Ancak elde edilen bulgular, beslenmenin hücresel sağlık üzerindeki etkisinin sanılandan çok daha derin olabileceğini ortaya koyuyor. Spang, "Az miktarda stres aslında vücut için faydalı olabilir. Bazı gıda bileşenleri, organizmanın kendi koruma sistemlerini harekete geçirebiliyor," açıklamasıyla çalışmanın önemine dikkat çekti.

Çalışma, ne yediğimizin yalnızca anlık sağlık değil, uzun vadede yaşlanma süreci üzerinde de etkili olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.