Ekrana aşırı ilgi gösteren çocuklara dikkat! Otizm belirtilerini maskeliyor

Ekran bağımlılığı otizme sebep olmuyor ancak otistik çocuk cep telefonu, tablet ya da televizyona daha fazla bağımlı olabiliyor.

ZİYNETİ KOCABIYIK'IN HABERİ - Kullanım sıklığı giderek daha küçük yaşlara kayan cep telefonu, tablet ve televizyon, çocuklarda otizm belirtilerini maskeliyor. Otizmin ortalama her 40 doğumdan birinde görüldüğünü söyleyen uzmanlar, ekrana karşı ilginin otizmli çocuklarda daha yoğun olduğunu belirterek, “Gözünü ekrandan ayıramayan çocukların otizmle ilgili olarak daha fazla dikkatli olunması gerekir” uyarısında bulunuyorlar.

İlk 3 yaş içinde ortaya çıkan ve yaşam boyu süren, özellikle sosyal ilişkiler kurma ve sürdürmede zorluklara neden olan gelişimsel bozukluk olan otizmin erkek çocuklarda, kızlara göre 2-3 kat daha fazla görüldüğünü söyleyen İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalından Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Tuğçe Aksu Uzunhan, “Otizm birçok hastalıktan daha sık tanı alan bir spektrum bozukluğudur. Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri (CDC), dünya nüfusunun yüzde birinin yani 75 milyondan fazla insanın otizmli olduğunu söylüyor. Kızlarda 90 doğumda bir, erkeklerde ise 30 doğumda bir görülüyor. Erkeklerde daha sık görülmesinin sebebi genetik sebepler; X ve Y kromozomlarıyla ilgilidir” dedi.

SUÇLU ARANIYOR

Otizmin ortaya çıkışının büyük oranda genetik faktörler olduğunu belirten Doç. Dr. Uzunhan, “Bunun yanında henüz kanıtlanmamakla birlikte, kimyasallara ve plastiklere maruziyet, topraktaki bazı minerallerin azalması ve anneni gebelikteki beslenmesinde bu minerallerin eksikliği araştırılan konular arasında bulunuyor” diye konuştu.

EKRAN SEBEP DEĞİL AMA…

Çoğu spekülatif otizm sebepleri arasında sayılan küçük yaşta ekran maruziyetinin çocuklarda otizm gelişmesine sebep olmadığını belirten ancak çocuğun aşırı ekran ilgisinin otizmin belirtilerinin erken dönemde fark edilmesini engelleyebileceğini aktaran Doç. Dr. Uzunhan, “Çocuğun çok ekrana bakması otizm yapmaz ancak bu çocuklar zaten çevreleriyle sosyal ilişki kuramayan ve bundan kaçınan, kendi iç dünyalarına dönük çocuklar ekrana daha fazla ilgi gösterebilirler. Çocuğun sürekli olarak televizyon izlemesi, elindeki tabletle ve telefonla ilgilenmesi otizmin belirtilerinin atlanmasına sebep olabilir. Aile bunun normal bir davranış olduğunu düşünerek herhangi bir teşhis arayışında bulunmayabilir” dedi.

GÖZ TEMASI KURMUYORSA...

Otizmli çocuklar özellikle göz teması kurmama, sürekli belli noktaya bakma, isme tepki vermeme gibi ortak dikkat bozukluklarına sahiptir.

Otizmli çocukların dil becerilerinin gelişmesi yaşıtlarına göre daha geç gerçekleşebilir.

Otizmli çocukların ilgi alanları oldukça sınırlıdır ancak ilgi duydukları nesne veya konuya bütün dikkatlerini verirler. Eşyaları yerinin değişmesi, inşaat sesi, mekândaki ışık tonu, başka insanların yakın temasları, nesneler çoğu zaman rahatsız edici veya korkutucu olabilir.

ERKEN TEŞHİS VE EĞİTİM, BELİRTİLERİ GERİLETİYOR

Otizm semptomlarının eğitim ve uygun desteklerle kesinlikle azaltılabileceğini belirten Doç. Dr. Tuğçe Aksu Uzunhan “Sadece nörogelişimsel gecikmenin olması eğitime başlamak için yeterlidir. Otizm semptomları eğitimle ve uygun desteklerle azalabilir. Çünkü erken çocukluk çağında beyin hâlen gelişmektedir, yeniden şekillenme becerisi, yani plastisitesi yüksektir. Bu plastisiteden dolayı erken dönemde başlanan tedavilerin uzun vadede etkili olma ihtimali daha yüksektir. Erken tedaviler çocuklara tam potansiyellerine ulaşma şansı verir. Çocuk ne kadar erken yardım alırsa, öğrenme ve ilerleme şansı da o kadar büyük olur. Bir araştırmada otizm tanısı kalkan çocukların ortak özelliklerinden birinin küçük yaşlarda tanı ve tedaviye başlamaları olduğu belirlenmiştir. Diğerleri daha yüksek IQ ve daha iyi dil/motor becerilerdir” diye konuştu.