Uzmanlar deprem sonrası için uyardı: Fizik tedavi ve rehabilitasyon ihtiyacı artacak

Enkazdan sağ olarak çıkan birçok insanı hayatının daha sonraki döneminde koltuk değnekleri veya tekerlekli sandalye bekliyor. Uzmanlar, özürlülüklerin önüne geçilmesi için deprem mağdurlarının iyi bir fizik tedavi ve rehabilitasyon programına tabi tutulması gerektiğini vurguluyor.

ZİYNETİ KOCABIYIK'IN HABERİ - Türkiye, Kahramanmaraş merkezli iki büyük depremle yüzyılın felaketini yaşadı. 11 ilde büyük bir yıkımın yaşanmasının ardından geçen 23. günde AFAD’ın açıkladığı en son rakamlara göre 44 bin 374 vatandaşımız hayatını kaybetti; yaklaşık 115 bin kişi de yaralandı.

Depremde en sık karşılaşılan vücut hasarlarının ortopedik yaralanmalar olduğunu söyleyen uzmanlar, Kahramanmaraş depreminden sonra da yaralıların büyük bir bölümünün özürlülüklerinin engellenmesi için uzun dönemli fizik tedavi ve rehabilitasyona ihtiyaç duyacağını söylüyor.

Dünya istatistikleri 2010-2019 yılları arasındaki depremlerde yaklaşık 350 bin kişinin öldüğünü 1 milyondan fazla kişinin de yaralandığını gösteriyor.

OMURİLİK HASARLARI SAKAT BIRAKIYOR

Genel olarak deprem yaralanmalarının yüzde 65’ini kırıkların oluşturduğunu en çok da bacak kırıklarının meydana geldiğini söyleyen ROMATEM Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Hülya Şirazi, “Ayrıca kompartman sendromu denilen ezilme yaralanmaları ve travmaya bağlı yumuşak doku yaralanmalarının yanında, bacak ve kol kesilmesi anlamına gelen ampütasyonlar, felce sebep olan omurilik yaralanmaları, yine felce sebep olabilecek beyin yaralanmaları ve kol ve bacaklardaki sinir yaralanmaları da sıklıkla görülür” dedi.

Fizik tedavi ve rehabilitasyonun deprem mağdurlarının bundan sonraki hayatlarına özürlü birer vatandaş olarak devam etmesinin engellenmesi için son derece önemli olduğunun altına çıizen Doç. Dr. Şirazi, “Deprem gibi büyük afetlerde ilk göze çarpan yıkıntılar, ölü ve yaralı olarak kurtulanların sayısı ile onların hikâyeleridir. Ancak uzun süreçte özellikle yaralıların eski hayatlarına dönebilmeleri için deprem öncesindeki hareket kabiliyetlerine de kavuşabilmeleri gerekir. Ne yazık ki, depremlerde ezilme, omurilik hasarı ve el-ayak sinirlerindeki hasarlar sebebiyle özürlülükler fazla olur. Bu hastalar için fiziksel rehabilitasyon ihtiyacı artar. Özürlülüklerin kalıcı olmaması için bu ihtiyacın kısa dönem ve uzun dönemde planlanması gerekir” diye anlattı.

FİZİK TEDAVİ YATAĞI YETERSİZ

Fizik tedavi ve rehabilitasyon tedavilerinin genel tıp dalları içinde sayısal olarak genellikle geri planla kaldığına işaret eden Doç. Dr. Şirazi, “2019 yılı sağlık istatistiklerine göre 20 tane Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi ve toplam 2.999 yatak sayısı mevcuttur. Günümüzde hayat süresinin uzaması ve tıp alanındaki gelişmeler bağlı ölümlerin azaltılmasıyla birlikte kişilerin özürlülüklerin azaltılması, hayat kalitelerinin artırılması için fizik tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerine ihtiyaç artmaktadır. Rehabilitasyon süreçleri uzun dönem gerektirdiği için Türkiye’de hem kamu hem de özel rehabilitasyon hastanelerin sayısı ve yatak sayısı nüfusumuza göre yeterli değildir.

DEPREMZEDELERİ ROBOTLAR AYAĞA KALDIRACAK

Erken dönemde yapılacak rehabilitasyonda, iyileşmeyi hızlandıracak tedavilerin ön plana alındığını söyleyen Doç. Dr. Hülya Şirazi, “Bu amaçla önce eklemlerin korunması, omurilik ve sinir yaralanmaları komplikasyonlarının önlenmesi ve ampütasyon rehabilitasyonu amacıyla fizik tedavi yapılır. Daha sonra ise sonra hastaların hareketini artırmak için geleneksel rehabilitasyon yöntemler olan fizyoterapist eşliğinde yapılan çeşitli kaslara ve eklemlere yönelik egzersizler, yürüme ve denge eğitimleri, çeşitli fizik tedavi yöntemleri kullanılır. Bu yöntemlerle birlikte teknolojiden de destek alınır. Son yıllarda fizik tedavi alanında kullanılmaya başlayan robotlarla çok önemli sonuçlar alıyoruz. Bu robotik cihazlar sayesinde iyileşme hızlanıyor. Hiç yürüyemeyen, elini, kolunu kullanamayan hastaların bu fonksiyonlarını tekrar kazanması sağlanıyor. Robotlarla yapılan hareketler, beynin o kasın faaliyetlerini tekrar hatırlamasını sağlıyor” dedi.