Türk insanının pıhtı riski ortaya çıktı! Dört kişiden biri damar hastası

Hemşirelerle yapılan bir çalışma Türkiye’de her dört kadından ve beş erkekten birinin varis ve toplardamar yetmezliği yaşadığını ortaya koydu. Bir diğer çalışma ise akciğer kanseri hastalarında pıhtı riskinin yüksek olduğunu gösterdi.

ZİYNETİ KOCABIYIK'IN HABERİ - Dünyada yılda 20 milyon kişinin ölümüne sebep olan damar hastalıkları ile ilgili Türkiye verileri açıklandı. Damar hastalıkları konusunda çalışan dört büyük derneğin ortak çalışması ile yapılan bir araştırmaya göre Türkiye’de her dört kadından birinde ve her beş erkekten birinde varis ya da toplardamar (venöz) yetmezliği var. Kanser hastaları üzerinde yapılan bir başka çalışmaya göre ise ülkemizde akciğer, kolon ve meme kanseri yaşayan hastalarda pıhtı görülme riski yüksek. Çalışmanın detayları Asya Vasküler Cerrahi Kongresi’nde açıklandı.

SAĞLIK ÇALIŞANLARI ÜZERİNDE YAPILDI

Asya Vasküler Cerrahi Derneğinin öncülüğünde Ulusal Vasküler ve Endovasküler Cerrahi Derneği, Asya Venöz Forumu ve Türk Fleboloji Derneği tarafından 1.786 sağlık çalışanı üzerinde yapılan ‘Hemşirelerde Kronik Venöz Yetmezlik için Risk Faktörleri -NUEVO TÜRKİYE’ çalışması sonucunda toplumdaki venöz yetmezlik sıklığının yüzde 25 olduğu ortaya çıktı. Asya Vasküler Cerrahi Derneği Başkanı Prof. Dr. Tankut Akay “Venöz yetmezlik, damarların bacaklardaki kanı kalbe geri taşıma görevini yerine getirememesidir. Bu durumda kirli kan vücuttan kalbe doğru yeterince iyi bir şekilde pompalanmaz ve temizlenmeyerek vücutta belli yerlerde daha çok bacaklarda birikir. Biriktiği yerlerde pıhtılaşan kan yerinden koparak damarları tıkar; akciğere giderek ölüme sebep olur” dedi.

GENETİK FAKTÖR RİSKİ YÜZDE 40 ARTIRIYOR

Prof. Dr. Akay çalışmanın sonuçlarını şöyle değerlendirdi: Çalışmamızda Türk toplumunda toplardamar yetmezliğinin yaşla birlikte arttığını gördük. Aynı zamanda meslekte geçirilen zaman arttıkça varis ve venöz yetmezliğe yakalanma sıklığı da artıyor. Ailede varsa görülme sıklığı yüzde 40 oranında daha yüksek. Gebelik sayısı arttıkça risk yükseliyor. İkiden fazla çocuk doğurmuş olmak ve tüp bebek tedavisi görmek de riski artıran diğer faktörler. Yine bizim çalışmamızda hipertansiyon ve diyabetin de varisle birlikte görüldüğü ortaya çıktı. Yani damarı bozan her şey aslında pıhtılaşma riskini de artırıyor” dedi.

KANSER HASTALARINDA PIHTI TEHDİDİ

Asya Vasküler Cerrahi Derneğinin kanserli hastalarda pıhtı oluşma riskini araştırdığı bir başka çalışma olan CAT-TR çalışmasının damar tıkanıklığı yaşayan yaklaşık bin kanser hastası üzerinde gerçekleştirildiğini aktaran Prof. Dr. Akay “Kanser, pıhtılaşma riskini artıran bir hastalık. Avrupa’da daha çok pankreas kanseri ve karaciğer kanseri hastalarında pıhtı riski yüksek. Türkiye’de ise akciğer, kolon ve meme kanseri ile birlikte pıhtı görülme riski daha yüksek” diye konuştu.

OFİSTE PIHTI İLE MÜCADELE: SAATTE BİR 10 DAKİKA YÜRÜYÜN

Hareketsizlik durumunda kanın yer çekiminin de etkisiyle dizden aşağıda biriktiğini söyleyen Prof. Dr. Tankut Akay “Bunu engellemek için saatte bir yerinizden kalkın, ofis içinde 10 dakika yürüyün. Kalkamıyorsanız sandalyede otururken yerde parmaklarınızın üzerinde yükselin ya da ayaklarınızı indirip kaldırın. Bu şekilde ayaklarınızda biriken kanın bir tüp diş macunu gibi yukarı doğru itilmesini sağlayacaksınız” dedi.

BİLGİSAYAR BAŞINDA GELEN ÖLÜM

Derin Ven Trombozu uzun uçak veya tren, otobüs yolculuklarındaki uyarılarla bilinse de aslında hareketsiz yaşayan ve ofiste çalışan çok sayıda kişiyi etkiliyor. Öyle ki yılda 30 bin kişi damar tıkanması sebebiyle hayatını kaybediyor. Ancak hastalık toplumda yeterince bilinmiyor. DVT’ye karşı korunmanın en önemli yolunun hareket olduğunu söyleyen Prof. Dr. Tankut Akay “Bilgisayar başında çok fazla vakit geçirmek zorunda kalan beyaz yakalılar ve öğrenciler hareketsizlikten kaynaklı hastalıkların risk grupları arasında bulunuyor. Bilgisayar başında ölüm haberlerini sık duyuyoruz. Sigara kullanımı, obezite, 4 saatten fazla süren otobüs ve uçak yolculukları, uzun süre yatakta kalmak (uzamış yoğun bakım yatışı, hastanede yatış, felç sebebiyle yatağa bağlı kalmak), genel anestezi gerektiren uzamış ameliyatlar (özellikle kalça çıkığı gibi büyük ortopedik ameliyatlar sonrasında), varis hastalığında genişleyen toplardamarlardan ötürü kanın göllenmesi de pıhtı riskini artıran sebepler arasında” dedi.

TÜP BEBEK TEDAVİSİNDE RİSK YÜKSELİYOR

Bacak toplardamarlarında oluşan pıhtının bu bölgelerden koparak akciğerlere atılması sonucunda akciğer damarlarının tıkandığını anlatan Prof. Dr. Akay “Pıhtı dört kişiden birinin ölüm sebebi. 37 saniyede bir kişi pıhtıya bağlı olarak hayatını kaybediyor. Hastaların büyük kısmı aniden ortaya çıkan çok şiddetli ağrı ve şişlikle doktora başvuruyor. Eğer pıhtı seviyesi kasık bölgesine kadar ulaşmışsa genellikle bütün bacak; pıhtı diz toplardamarı seviyesinde ise baldırda şişme olur. Çoğu zaman bacak şişmesine, renk ve sıcaklık değişiklikleri eklenir” dedi. Gebeliklerin de hormonal değişiklikler yüzünden pıhtı riskini artırdığını aktaran Prof. Dr. Akay “Özellikle çoğul gebelikler ve östrojeni aşırı yükselten tüp bebek tedavisi de pıhtı riskini artırıyor” diye konuştu.