Linke Tıkla, Türkiye Gazetesi'ni Google Favorilerine Ekle!
Türkiye genetik teşhiste yeni küresel cazibe merkezi oldu: DNA’nın şifresini Türkiye çözüyor
Nadir hastalıkların teşhisiyle başlayan Türkiye’nin genetik yolculuğu, yapay zekâ desteği ve ileri dizileme teknolojileriyle dünya standartlarına ulaştı. Yılda 1,4 milyona yakın yabancı hasta şifayı Türkiye’de arıyor.
Türkiye son yıllarda genetik teşhiste dünyanın cazibe merkezi hâline geldi. Türkiye’nin, genetik laboratuvar altyapısı ve teknolojik donanımı açısından birçok kişinin düşündüğünden çok daha ileri bir konumda olduğunu söyleyen Mikrogen Genetik Hastalıklar Tanı Merkezi Direktörü Tıbbi Genetik Uzmanı Prof. Dr. Volkan Baltacı “Geçmişte yalnızca kısıtlı imkânlarla nadir hastalıkların izinin sürdürüldüğü Türkiye, bugün genetik biliminde sağlık turizmi açısından önemli bir merkez hâline geldi. En son teknoloji laboratuvar altyapısı, yapay zekâlı analiz sistemleri ve yüksek klinik tecrübesiyle ülkemiz; Avrupa’dan Orta Doğu’ya, Balkanlardan Türk Cumhuriyetlerine kadar milyonlarca insan için yeni küresel şifa merkezine dönüştü” dedi.
NADİR HASTALIKLARDAN KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ TIBBA
Türkiye’nin genetik hastalıkların görülme sıklığı bakımından dünyanın dikkati çeken ülkelerinden biri olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Baltacı, “Mesela talasemi (Akdeniz anemisi), SMA, kistik fibrozis ve birçok metabolik hastalık ülkemizde diğer birçok ülkeye göre daha sık görülmektedir. Bugün kullandığımız yeni nesil genetik teknolojileri sayesinde anne ve baba adayları aynı anda 500 ila 1.000’in üzerinde kalıtsal hastalık açısından taranabiliyor. Öte yandan Türkiye’de genetik tanı, artık sadece teşhisi zor nadir hastalıkların peşine düşülen bir alan olmaktan çıktı. Genetik teşhis günümüzde kanser yatkınlık taramalarından, gebelik öncesi genetik testlere (PGT), yenidoğan analizlerinden kişiye özel ilaç kullanımına kadar bir çok alanda modern tıbbın kalbinde yer alıyor” diye anlattı.
Türkiye genetik teşhiste yeni küresel cazibe merkezi oldu: DNA’nın şifresini Türkiye çözüyor
Genetik tanı teknolojisinin hem özel kuruluşlarda hem de kamuda yüksek seviyelere ulaştığını aktaran Prof. Dr. Baltacı, “Sağlık Bakanlığı hastaneleri ve üniversite bünyesindeki ileri teknoloji merkezlerinde ve özel genetik tanı merkezlerinde, Yeni Nesil Dizileme (NGS) gibi dünyada parmakla gösterilen sistemler aktif olarak kullanılıyor. Çocuğunda gelişim geriliği olan bir aile, tekrarlayan gebelik kayıpları yaşayan çiftler ya da ailevi kanser riski taşıyan kişiler, yıllarca doktor doktor gezmek yerine, Türkiye’deki kapsayıcı tanı ağları sayesinde kesin cevaba kısa sürede ulaşabiliyor” diyor.
SAĞLIK TURİZMİNDE YENİ AMİRAL GEMİSİ: GENETİK
Türkiye’nin genetik teknolojisindeki sıçraması, sağlık turizmi verilerine de doğrudan yansıdı. USHAŞ’ın TÜİK verilerine dayandırdığı resmi rakamlara göre, 2025 yılında sağlık hizmeti almak maksadıyla Türkiye’yi tercih eden yabancı sayısı 1 milyon 398 bin 580’e ulaştı. Bu devasa akış, ülke ekonomisine 3 milyar 22 milyon 452 bin dolar tutarında rekor bir gelir kazandırdı.
Türkiye genetik teşhiste yeni küresel cazibe merkezi oldu: DNA’nın şifresini Türkiye çözüyor
Bu büyük başarının merkezinde ise genetik tanı ve tüp bebek (IVF) uygulamalarındaki yüksek başarı oranlarının yattığını ifade eden Prof. Dr. Baltacı, “Uluslararası kalite standartlarına sahip laboratuvarlarımız, uzman doktor kadromuz ve Batı ülkelerine kıyasla sunduğumuz rekabetçi maliyet avantajı, özellikle preimplantasyon genetik tanı (PGT) destekli tüp bebek tedavilerinde Türkiye’yi birçok ülkenin çekim noktası yaptı. Yabancı hastalar hem sağlıklı bebek sahibi olma şansını artırmak hem de genetik hastalık riskini sıfırlamak için rotayı Türkiye’ye çeviriyor” diye konuşuyor.
YAPAY ZEKÂ GENETİĞİN DE HİZMETİNDE
Günümüzde yapay zekânın artık genetik laboratuvarlarının önemli yardımcılarından biri hâline gelmeye başladığını bildiren Prof. Dr. Baltacı, büyük genetik verinin işlenmesi ile ilgili gelişmeleri şu cümlelerle anlattı:
İnsan vücudundaki DNA verisi devasa bir kütüphaneye benzer. Bu kütüphanede milyarlarca harf ve binlerce sayfa bulunur. Geçmişte bir uzman hekimin bu kütüphanedeki “yazım hatalarını” (hastalık yapıcı genetik değişimleri) tek tek bulması haftalar, hatta aylar alabiliyordu. Bugün ise yapay zekâ, süper hızlı bir “dijital dedektif” gibi çalışıyor.
Ter kokuyor ancak fark etmiyor olabilirsiniz! Yaz aylarının kâbusu koku yorgunluğu
Milyonlarca geni ve dünyadaki tüm bilimsel literatürü saniyeler içinde tarayarak şüpheli genetik değişimleri önceliklendiriyor. Ancak unutulmamalıdır ki; yapay zekâ kararı tek başına vermez. O harika bir yardımcıdır; nihai teşhis ve reçete her zaman insan klinik deneyimine sahip genetik uzmanının imzasıyla konulur.
Türkiye genetik teşhiste yeni küresel cazibe merkezi oldu: DNA’nın şifresini Türkiye çözüyor
İÇTİĞİMİZ İLACI GEN BELİRLEYECEK
Önümüzdeki yıllarda “kişiselleştirilmiş tıp” kavramının günlük hayatın standart bir parçası hâline geleceğini söyleyen Prof. Dr. Volkan Baltacı, “Genetik bilimi baş döndürücü bir hızla ilerliyor. Yakın gelecekte yalnızca mevcut hastalıklar değil; kişilerin hangi hastalıklara yatkın olduğu, hangi ilaca nasıl cevap vereceği ve hayat tarzını nasıl şekillendirmesi gerektiği tek bir tarama testiyle belirlenebilecek. Türkiye, yapay zekâ ile entegre olan güçlü genetik altyapısı sayesinde geleceğin bu koruyucu sağlık modeline en hazır ülkelerden biri konumunda. Hastalıkları ortaya çıktıktan sonra tedavi etmek yerine, henüz oluşmadan önlemek hem sağlıklı nesiller yetiştirilmesini sağlayacak hem de sağlık sistemlerinin üzerindeki ekonomik yükü devasa oranda hafifletecek” şeklinde konuştu.
