Köylerine döndüler, yetişmeyen ürünler yetişti: Muş'ta terörsüz bölgeler ihya oluyor

Muş'ta huzur ve güven ortamının sağlanıp terörün bitirilmesiyle Şenyayla bölgesinde geri dönüşlerin yaşandı. İl Özel İdaresi tarafından yeni yolların yapıldığı bölgeye yerleşenler, tarım ve hayvancılık faaliyetleriyle uğraşıyor. Yöre sakinleri, yetiştirdikleri sebzelerle üretime katkı sağlıyor.

Muş'un Kozma Dağı eteğindeki Yamaç köyü sakinleri, sebze ve meyve ektikleri arazilerden ürün almaya başladı.

Yetiştirdikleri salatalık, domates, biber, çilek, karpuz ve kavun gibi ürünlerin bir kısmını kendi ihtiyaçları için ayıran köylüler, bir kısmını da Muş-Kulp kara yolu kenarında satışa sunuyor.

Köy sakinlerinden Suat Ertuğrul, bir dönümlük arazisinde üretim yaptığını söyledi.

"EKONOMİYE KATKISI DAHA FAZLA OLACAK"

Şehrin gürültülü ortamından uzaklaşıp üretime ve aile ekonomisine katkı sağlamak için tarımla uğraştığını belirten Ertuğrul, şunları kaydetti:

"Burada her çeşit sebzeyi yetiştiriyoruz. Hizmetlerin bu bölgeye getirilmesiyle ekonomiye katkısı daha fazla olacak. Amacımız gelecek nesillerin geçmişini, kültürünü, toprağını, dedesinin, babasının büyüdüğü yerleri bilmesidir."

Heybet Şahin de 1991'de köyden göç etmek zorunda kaldıklarını ve 6 yıl önce tekrar topraklarına döndüklerini dile getirdi.

Yaz boyunca köyde üretim yaptıklarını anlatan Şahin, "Burada sebze ve meyve ekip satıyorum. Yazın geçimimi bununla sağlamaya çalışıyorum. 1991 yılında çıkan bazı olaylar nedeniyle Diyarbakır, Mersin ve Adana gibi büyükşehirlere göç etmek zorunda kaldık. Yıllar sonra tekrar buraya geldik. Tarlamda karpuz, kavun, domates, biber ve tütün ekimi yapıyorum." diye konuştu.

TERÖR MUŞ'U NASIL ETKİLEDİ

Bugün Muş ili, 866.833 hektarlık yüzölçümünün 357.342 hektarını (%41,2) tarım arazisi olarak kullanabiliyor. Bu alanlarda buğday, arpa, nohut, fasulye, ayçiçeği ve aspir gibi ürünler yoğun şekilde yetiştiriliyor.

Alparslan-1 ve Alparslan-2 barajlarının tamamlanmasıyla da sulama altyapısı güçlendirilen şehirde ve verimlilik önemli ölçüde arttı.

1990’larda PKK terör örgütünün etkisiyle Muş’ta, özellikle Bulanık, Varto, Malazgirt ve Hasköy ilçelerinde köyler boşalmış ve güvenlik sorunları yüzünden zirai faaliyetler neredeyse tamamen durmuştu.

2000’li yıllardan itibaren güvenliğin sağlanmasıyla birlikte köylüler geri dönmeye başladı. Devletin sağladığı hibe ve altyapı destekleri sayesinde tarım yeniden canlandı.

Tarım ve Orman İl Müdürlüğü tarafından yürütülen projelerle, 2020-2023 yılları arasında 277 bin dekar atıl araziye buğday, arpa, nohut, fasulye ve ayçiçeği ekimi yapılıp 80 bin dekar alan yeniden üretime kazandırıldı.

Bunun yanı sıra, aspir gibi alternatif ürünlerin üretimi teşvik edildi ve Muş Ovası’nda önemli bir gelir kaynağı haline geldi.

Sebze üretiminde de artış sağlandı, özellikle kapya biber üretimi arttı. Çiftçilere de tohum ile teknik destek sağlandı.