Gıda zehirlenmesine dikkat

Yaz aylarında sıcakların etkisiyle hayvansal ürünler daha kolay bozuluyor. Düzgün yapılmayan konserve, ölüme yol açarken dondurulmuş gıdaların bilinçsiz tüketimi de istenmeyen olaylara sebebiyet verebiliyor

CEVDET FIRAT AYDOĞMUŞ

Yaz aylarında sıcaklığın etkisiyle gıda zehirlenmesi riski artıyor. Bozulan gıdaların yanı sıra gıdanın yapımı ve saklanma şartları ise istenmeyen olaylara davetiye çıkarıyor. Yaz aylarında yaşanan gıda zehirlenmeleri ve evde hazırlanan konserveler ile ilgili uyarılarda bulunan Gıda Mühendisleri Derneği Başkanı Abdussamed Boyu “Sıcaklık, mikroorganizmaların gelişimini etkileyen en önemli faktörlerden biri. Bakteriler geniş bir sıcaklık aralığında canlı kalmalarını sürdürebilmekle beraber, en iyi 35-60 derecede çoğalır. Uygun nem, oksijen, pH değerlerinde yeterli zaman geçirmeleri gerekmekte. Yaz ayları bu şartları kolaylıkla sağlıyor” dedi.

KIRMIZI ET, TAVUK VE SÜT RİSKLİ
Özellikle hayvansal gıdaların sıcak havalarda daha çabuk bozulduğunu ifade eden Boyu, “Kırmızı et, tavuk, balık, süt ve süt ürünleri kolay bozulabilen, riskli besinler. Taze et; içerdiği besin öğeleri, su aktivitesi ve pH derecesi bakımından bakterilerin çoğalması için uygun bir ortam. Sağlıklı hayvan etinin mikroorganizma yükü düşük fakat hayvanların kesimi, derisinin yüzülmesi, iç organlarının çıkartılması, kullanılan kesim aletleri, ortamın havası, çalışanlar ve taşıma arabaları gibi etmenler bulaşmalara neden olabilir. Ayrıca, etin kıyma hâline dönüştürülmesi ile mikroorganizmalar tüm dokulara rahat bir şekilde yayılır. Su ürünlerinden ise özellikle taze balıklar suda bulunan mikroorganizmaları taşıdıkları için diğer hayvan etlerine göre daha çabuk bozulmakta. Kalsiyum ve protein içeriği ile A ve B vitaminleri açısından zengin olan süt de önemli bir gıda ancak dayanıklı bir gıda olmaması nedeniyle mikroorganizmalar özellikle sıcak havalarda hızlı bir şekilde çoğalarak sütün daha kısa sürede bozulmasına neden olur” değerlendirmesinde bulundu. Yumurtanın da risk taşıdığını vurgulayan Boyu, çatlak ya da kirli yumurtadan uzak durulması gerektiğini söyledi.

KONSERVELER HAVA ALMAYACAK ŞEKİLDE KAPATILMALI
Boyu, evde hazırlanan konservelerle ilgili olarak da şu tavsiyelerde bulundu: “Uygun şekilde yapılmayan konserve ürünleri, besin zehirlenmesinden ölüme kadar ortaya çıkabilecek bir tablo oluşturabilir. Onun için sebze ve meyvelerin taze olmasına ve küflü olmamasına dikkat edilmeli. Mutlaka ısıya dayanıklı cam kullanılmalı. Kullanılacak cam kavanozlar 120 derece sıcaklıkta 15 dakika sterilize edilmeli. Ürünler, iyi yıkanıp tuzu iyi ayarlanmalı. Ürüne yeterli ısıl işlem uygulanmalı, sıcak dolum yapılmalı. Kapak hava almayacak ve sızıntı olmayacak şekilde kapatılmalı. Konserveler açıldıktan hemen sonra tüketilmeli.” Konservelerin, görünümü tümüyle normal olsa da sağlık riski taşıyabileceğine dikkat çeken Boyu, “Bu sebeple bizler, evde yapılmış konserveler yerine, evde dondurulmuş ürünlerin hazırlanmasını ve tüketilmesini tavsiye ediyoruz” diye konuştu.

BUZLUKTAKİ ÜRÜNLERİ TEKRAR ISITMAYIN
Buzluğa konan besinlerin haftalar veya aylar sonra tüketilmesiyle ilgili değerlendirmelerde bulunan Boyu, her gıdanın bir saklama süresi olduğunu, bu süreyi aşan gıdaları tüketmenin riskli sonuçlar doğuracağını söyledi. Boyu, “Kırmızı etlerin -18 derecede saklama süresi altı ay. Tavuğu buzlukta saklamak için de en uygun sıcaklık aynı. Uygun şekilde hazırlanıp buzluğa atılan tavuk, 6 ya da 12 ay arasında saklanabilmekte” bilgisini verdi. Vatandaşların, buzlukta beklemiş gıdaların kalan kısmını defalarca ısıtıp tükettiğine de dikkat çeken Boyu, “Buzluktan çıkarılıp ısıtılan bir ürün tekrar tekrar ısıtılmamalı. Donmuş olan besinlerin çözdürülmesi gerekirse, buzdolabı ısısında bekleterek çözdürülmeli” dedi.