Tohumda doğru sanılan yanlışlar

Türk Tohumcular Birliği konuyla ilgili merak edilen sorulara cevap verdi...

Hibrit (melez ) tohumlar kısır mı, insan sağlığına zararlı mı? GDO'lu tohum var mı? Tohumda dışa bağımlı mıyız? Çiftçilerin kendi tohumlarını üretmesi yasak mı? Türkiye Tohumcular Birliği, hazırladığı broşürle bu soruların cevaplarını vererek tohum sektöründe doğru bilinen yanlışları açıkladı. Vatandaşlar için hazırlanan 5 sayfalık broşürde en çok merak edilen sorular ve cevapları söyle:

HİBRİT TOHUMLAR SAĞLIĞA ZARARLI DEĞİL

Hibrit (melez) tohumların kısır olduğu ve sağlığa zararlı olduğu doğru mu?
Hibrit tohumlar aslında doğada var olup insan eliyle teknoloji kullanılarak arzu edilen amaçlara göre ıslah edilmiş tohumlardır. Islahçılar, pazarın istediği şartlara göre üstün özellikli yeni bireyler elde ederler. Hibrit tohum hiç döl vermeyen kısır tohum demek değildir. Bu yüzden amacına göre elde edilen vasıfların kaybolmaması için, hibrit tohumların her yıl yenilenmesi tercih edilmekte. Melez tohumlar insan sağlığına zarar vermez.

TÜRKİYE'DE GDO'LU TOHUM YOK

Türkiye'de GDO'lu tohum üretiliyor mu?
Türkiye'de yasalar gereği GDO'lu tohumların üretimi ve her türlü ticareti yasak. Bugüne kadar Türkiye'de kayıt altına alınmış çeşitlere ait tohumların hiçbiri GDO'lu değil. Tüm tohumların gümrükte hastalık, zararlı madde ve GDO yönünden gerekli kontrolleri yapılmakta; yurda girişte sağlıklı tohumların ithalatına izin verilmekte."

Tohumculuk sektöründe yer alan firmaların tamamı yabancı firma mı?
Türkiye'de tohumculukla ilgili toplam 643 firma olup bunların tamamı kayıt altında. Sermaye durumuna göre bu firmaların 623'ü yerli 16'sı yabancı ve 4'ü ortaklık.

2013'TE 126 MİLYON DOLARLIK TOHUM İHRAÇ EDİLDİ

Tohumda dışa bağımlı mıyız?
Dünya ticaret örgütü kurallarına göre herhangi bir ülkeden teknik engel yoksa ticareti yasaklamak mümkün değil. Bu bağlamda, tohumluk ticareti de uluslararası ticaret kurallarına göre yönetilmekte. Türkiye birçok sektörde olduğu gibi tohumculukta da yabancı firmaların yatırımına ve tohum ticaretine açık. 2013 yılında 126 milyon dolarlık tohum ihracatı gerçekleştirilirken ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 65 seviyesine yükseldi. Dolayısıyla tohumculuk sektörü, toplam tarımsal ihracatımıza ve milli gelirimize katkısı büyük. Örneğin, 2013 yılında 4.5 milyar dolarlık yaş sebze ve meyve ihracatına ulaşılmasında kaliteli tohumlukların kullanılmasının payı büyük.

Çiftçilerin kendi tohumlarını üretmesi yasak mı?
Tohumculuk kanunu çiftçilerin kendi ihtiyaçları için ticarete konu olmamak kaydıyla yapacakları tohum üretimini kanun hükümlerinden ayrı tutmakta. Bu hükme göre çiftçilerin kendi tohumlarını üreterek kullanmasında herhangi bir hukuki engel bulunmamakta. Ayrıca, koruma altına alınan yeni çeşitleri kullanan küçük çiftçilerin elde ettikleri ürünlerini tohum olarak kullanmasına izin verilmekte."

Yerel çeşitlere ait tohumların kullanılması yasak mı?
Yerel çeşitlerin herhangi bir kontrolden geçirilmeden ve tohumlarla ilgili belirlenen standartlara uygunluğu tespit edilmeden çiftçilere satılması çiftçilerin karşılaşabileceği mağduriyetler sebebiyle yasaklandı. Ancak, bu çeşitlerin kanuna uygun üretilip ticarete sunulmasında bir engel bulunmamakta.

Damla Peker/Türkiye Gazetesi