CHP'de deprem: Mahkeme 'mutlak butlan' kararı verdi, CHP Kurultayı iptal edildi, Kılıçdaroğlu göreve iade edildi!
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, bugün Türk siyasi tarihinde eşine az rastlanır bir karara imza atarak, Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) 4-5 Kasım 2023 tarihinde gerçekleştirilen 38. Olağan Kurultayı’nı ve 8 Ekim 2023 tarihli İstanbul İl Kongresi’ni tüm sonuçlarıyla birlikte iptal etti. Mahkeme, kurultayda "irade fesadı" ve organize rüşvet eylemlerinin gerçekleştiği iddialarını yerinde bularak, mevcut genel başkan Özgür Özel ve yönetimini tedbiren görevden uzaklaştırdı. Türkiye bu kararı ilk kez TGRT Haber canlı yayınından öğrendi.
- Ankara BAM 36. Hukuk Dairesi, CHP'nin 4-5 Kasım 2023 tarihli 38. olağan seçimli kurultayının mutlak butlan kesin hükümsüzlük nedeniyle iptaline karar verdi.
- Bu iptal kararı, kurultay tarihinden sonra yapılan tüm olağan ve olağanüstü kurultayları ve bu kurultaylarda alınan tüm kararları da kapsıyor.
- Mahkeme, 4-5 Kasım 2023 tarihli 38. Olağan Kurultay'dan önceki duruma dönülmesine ve bu tarihten önceki genel başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile parti organlarının görevlerine aynen devam etmelerine hükmetti.
- TGRT Haber Ankara Temsilcisi Fatih Atik, kararı ilk kez TGRT Haber ekranlarında duyurdu.
- Kararın UYAP'a yüklendiği belirtildi.
CHP'nin 4-5 Kasım 2023 tarihinde yapılan 38'inci Olağan Kurultayı'na ilişkin açılan davada kritik gün geldi. TGRT Haber Ankara Temsilcisi Fatih Atik, CHP için 'mutlak butlan' kararı çıktığını ilk kez TGRT Haber ekranlarında duyurdu.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) 36. Hukuk Dairesi, CHP’nin 4-5 Kasım 2023’te yapılan 38. Olağan Kurultayı’nın iptaline ilişkin açılan davada hükmünü verdi. Daire, Özgür Özel’in genel başkan seçildiği kurultayı iptal etti. Aynı kararlar, 21. ve 22. Olağanüstü Kurultaylar ile 39. Olağan Kurultay için de alındı. Böylelikle Özel ile parti yönetimi tedbiren görevden uzaklaştırıldı. Kurultay öncesinde genel başkan olan Kemal Kılıçdaroğlu ile Parti Meclisi ve Yüksek Disiplin Kurulu üyeleri ise tedbiren göreve döndü.
RÜŞVET KESİNLEŞTİ
Mahkeme kararının gerekçesi şöyle açıklandı: Dosyada yer alan ceza soruşturmaları, iddianameler, tanık beyanları, MASAK raporları, kurum yazışmaları ve fezlekeler birlikte değerlendirildi. Bunun sonucunda, bazı delegelerin oy tercihlerinin çeşitli menfaat ilişkileriyle yönlendirildiği tespit edildi. Elde edilen delillere göre kurultay ve İstanbul İl Kongresi sürecinde delegelerden bazılarına para verildi, belediyelerde işe yerleştirme vaadinde bulunuldu, adaylık ve siyasi görev taahhütleri yapıldı. Ayrıca alışveriş kartı benzeri menfaatler sağlandı. Bu kişilerden, kullandıkları oy pusulalarının fotoğrafını çekerek göndermeleri istendi. Bu durumun seçim iradesinin gizliliğini ve serbestliğini zedelediği değerlendirmesi yapıldı.
“KESİN HÜKÜMSÜZDÜR”
Anayasa’nın 69. maddesi ile Siyasi Partiler Kanunu’nun 4. ve 93. maddeleri kapsamında, siyasi partilerin organ seçimlerinin demokratik esaslara, parti tüzüğüne ve üyeler arası eşitlik ilkesine uygun şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Söz konusu uygulamalar, parti içi demokrasi ve eşitlik ilkelerini ihlal etmektedir. Kurultay ve kongre sürecinde iddia edilen usulsüzlükler yalnızca basit bir iptal sebebi olarak değerlendirilemez; kamu düzenine ve emredici hukuk kurallarına aykırılık oluşturmaktadır. Bu nedenle “kesin hükümsüzdür”.
SONRAKİ KURULTAYLAR DA GEÇERSİZ
38. Olağan Kurultay’ın mutlak butlanla sakat olduğu kabul edilmiştir. Bu tarihten sonra gerçekleştirilen olağan ve olağanüstü kurultayların da hukuki dayanağının ortadan kalktığı sonucuna varılmıştır. İlk derece mahkemesinin “dava konusuz kaldı” yönündeki yaklaşımı da isabetli bulunmamıştır. Sonradan yapılan kurultaylar, önceki kurultaydaki mutlak butlan hâlini ortadan kaldırmaz. Bu nedenle davacılar yönünden hukuki yarar devam etmektedir.
SÜREÇ NASIL BAŞLADI?
CHP’nin 4-5 Kasım 2023’te yapılan 38. Olağan Kurultayı ile ilgili Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatılmıştı. Süreç kapsamında Lütfü Savaş ile bazı kurultay delegeleri, hem 38. Olağan Kurultay’ın hem de 6 Nisan 2025’te gerçekleştirilen 21. Olağanüstü Kurultay’ın iptali istemiyle ayrı ayrı dava açtı. Söz konusu dosyalar Ankara 42. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde birleştirildi.
Mahkeme, 24 Ekim’de “konusuz kaldığı” gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına hükmetti; 21. Olağanüstü Kurultay’ın iptaline ilişkin birleşen davaları ise husumet yokluğundan reddetti. Savaş ile delegelerin avukatı Onur Yusuf Üregen, itiraz ederek hükmün kaldırılmasını ve dosyada yeniden karar verilmesini talep etti.
Dava başvurularında ayrıca, CHP’nin mevcut yönetim döneminde başlatılan ve halen devam eden 39. Olağan Kurultay sürecindeki tüm seçimlerin iptali istendi. 38. Kurultay’ın hükümsüz sayılması da talep edildi. Başvurularda, Özgür Özel ile MYK, PM ve YDK üyelerinin görevden uzaklaştırılması; Kemal Kılıçdaroğlu ve önceki parti yönetiminin yeniden göreve döndürülmesi de talep edildi.
KILIÇDAROĞLU VE ESKİ YÖNETİM GERİ DÖNÜYOR
Mahkeme, 38. Olağan Kurultay’ın iptaliyle birlikte partide hukuki olarak "kurultay öncesi duruma dönülmesine" karar verdi. Bu doğrultuda;
- Eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu,
- Önceki Parti Meclisi üyeleri,
- Önceki Yüksek Disiplin Kurulu üyeleri, karar kesinleşinceye kadar tedbiren görevlerine iade edildi. Ayrıca bu süreçten sonra yapılan tüm olağanüstü kurultaylar ve alınan kararlar da yok hükmünde sayılarak iptal edildi.
İSTANBUL İL BAŞKANLIĞI’NDA DA ESKİ YÖNETİM GÖREVE
Karar sadece genel merkezi değil, İstanbul teşkilatını da vurdu. 8 Ekim 2023’te yapılan ve Özgür Çelik’in kazandığı İstanbul İl Kongresi de "mutlak butlan" gerekçesiyle iptal edildi. Mahkeme, kongre öncesindeki il başkanı ve il organlarının görevlerine aynen devam etmesine hükmetti.
YSK VE VALİLİĞE BİLDİRİLDİ
Mahkeme, verilen ihtiyati tedbir kararının uygulanması için derhal Yüksek Seçim Kurulu (YSK), Ankara Valiliği ve ilgili seçim kurullarına yazı gönderilmesini emretti.
CHP içerisinde büyük yankı uyandıran bu kararın ardından, partinin hukuki ve siyasi geleceğinin nasıl şekilleneceği merak konusu oldu.
"BU KARAR BÜTÜN PARTİLER İÇİN ARTIK EMSALDİR"
Gamze Erdoğan / ANKARA - CHP davasında mutlak butlan kararının çıkmasının ardından, konunun hukuki boyutunu Hukukçu Levent Ersin Orallı gazetemizde değerlendirdi. Muhalefet blokunun geleceğinin bu süreçten doğrudan etkileneceğini ifade eden Orallı “Mutlak butlan tespiti, kurultayın baştan itibaren yok hükmünde sayılması sonucunu doğurduğu için, Özgür Özel yönetiminin aldığı bütün kararların hukuki meşruiyeti tartışmaya açılacak. En çok konuşulacak başlıklar; parti tüzel kişiliğinin temsil yetkisi, milletvekili grubunun pozisyonu, belediyeler üzerindeki siyasi etki ve CHP seçmeninde oluşabilecek psikolojik kırılma olacak. Siyasi açıdan ise mesele genel başkanlık sorununu aşmış; CHP’nin kurumsal meşruiyet krizine dönüştü. Karar mutlak değil, Yargıtay onayabilir, bozabilir ya da eksik inceleme gerekçesiyle yeniden yerel mahkemeye gönderebilir. Karar emsal niteliği taşıyacak” diye konuştu.
GÜRSEL TEKİN DE GÖREVDEN ALINDI
CHP İstanbul İl Başkanlığına mahkeme kararıyla atanan Gürsel Tekin’in görevi, Kurultay hükmünün ardından sona ermiş oldu. İl Başkanı olarak Gülsüm Hale Özcömert Coşkun görevlendirildi.
MUTLAK BUTLAN NEDİR?
Mutlak butlan, bir hukuk işleminin en ağır şekilde geçersiz sayılması anlamına gelen bir kavramdır. Hukuk işleminin, kanunun emredici hükümlerine, kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olması ya da geçerlilik şartlarının eksikliği hâlinde ortaya çıkar. Bu durumda işlem baştan itibaren hiç olmamış kabul edilir ve hiçbir hukukî sonuç doğurmaz.
