Depremi haber veren cihaz geliştirdiler

Depremzede 10 mühendisin geliştirdiği Afet Döküm Bilgi Cihazı-ZELZELE hem depremi 30 saniye önce bildirecek, hem de depremzedeler ile yardım ekiplerine büyük kolaylık sağlayacak. İnternet, elektrik ve GSM olmadan anında iletişim kurulabilecek. Kapalı yolları gösterecek, alternatif güzergâhlar sunacak.

FERHAT EKİNCİ'NİN HABERİ - Hatay’da İskenderun Teknik Üniversitesi TEKNOPARK’ında görev yapan 10 depremzede mühendisin çalışması sonucu ortaya çıkan ve ‘Zelzele’ adı verilen Afet Döküm Bilgi Cihazı, deprem anında hem depremzedelere hem de yardım etmek isteyen uzmanlara kolaylık sağlayacak. Prof. Dr. Nazif Çalış koordinatörlüğünde bir araya gelen mühendislerden bilgisayar mühendisi Samet Koçtaş, cihazı geliştiren ekipte üç bilgisayar mühendisi, üç elektrik elektronik mühendisi ve iki havacılık-uzay mühendisinin bulunduğunu söyledi.

Koçtaş, binaların tepelerine yerleştirilebilen cihazların, muhtemel bir depremden sonra 5 dakika içerisinde hangi binaların yıkıldığını öğrenme imkânı sunacağını söyledi. Koçtaş “Yaklaşık 5 dakika içinde bütün şehirde ne kadarlık bir yıkım olduğunu, binaların içeresinde kaç kişi olduğunu, yıkılan binaların hangi yolları kapattığını tespit edebiliyoruz” dedi.

AFET NAVİGASYONU...

Geliştirdikleri mobil uygulama ile trafik tıkanıklığını da önleyerek anında müdahale edilmesini amaçladıklarını da söyleyen Koçtaş, kendisinin de depremzede olduğunu belirterek “Depremde yaşadığım en büyük sıkıntılardan birisi trafik yüzünden yapılamayan müdahaleydi. Bu cihazla bunu aşacağız. Mobil uygulamayı açan yetkili gitmek istediği konumu girdikten sonra, yıkılan ve kapanan yolları önceden görerek alternatif güzergâhlar ile anında müdahale edebilecek. Bir nevi afet navigasyonu gibi” diye konuştu.

KESİNTİSİZ İLETİŞİM

Kurdukları yerel ağ sayesinde elektrik, internet ve GSM hatları kesilse bile iletişimin kopmayacağını vurgulayan Koçtaş “Oluşturduğumuz yerel ağdan genel ağa veri aktarıyoruz. Yani depremde elektrik, Wi-Fi, GSM bağlantısı olmadan da bütün şehri haberleştirebiliyoruz. Böylelikle deprem anındaki kesintilerden de etkilenmemiş oluyoruz. Bu da yetkililere etkin müdahale şansını sağlıyor. Mesela Hatay, Adıyaman ve Antakya gibi yıkımın çok olduğu bölgelerde havadan helikopterlerle, insansız hava araçlarıyla uydu görüntüleriyle yıkımın etkisi belirlenmeye çalışıldı. Tespit etmek hem uzun sürdü hem de sadece birinci ve ikinci katı yıkılan yani göçük meydana gelen binalar havadan net görülemedi. Bu uygulamayla bunun da önüne geçilmiş oluyor” ifadelerini kullandı. Koçtaş, sistemin asılsız ihbarları da önleyeceğini söyledi.

PAYAS’A KURULUYOR

Beklenen muhtemel deprem nedeniyle pilot bölge olarak Marmara Bölgesi’ni kullanmayı düşündüklerini söyleyen Koçtaş “Birkaç belediye ve bakanlıklarla görüşüyoruz. İlk olarak Hatay Payas Belediyesinin binalarına bu sistemi kullanacağız. Marmara Bölgesi için de ilgili kurumlar, bize gerekli yetkiyi verirse biz bu cihazları orada kullanmak istiyoruz. Hem ülke nüfusumuzun büyük bir bölümünün orada olması hem de beklenen bir depremin olması bizi Marmara Bölgesi’ne doğru itiyor” dedi.

SAYAÇLARA DA BAĞLANABİLECEK

Projede görev alan bilgisayar mühendisi Koçtaş, cihaz maliyetinin bina maliyetinin binde biri olduğunu söyledi. Cihazların bölgede yaygın olarak kullanılması hâlinde depremi de haber verebileceğini belirten Koçtaş şöyle konuştu: Bu cihazlar belirli bir bölgeye yayıldığı zaman bizim elimizde de büyük bir veri tabanı oluşuyor. Böylelikle depremi 30 saniyeye kadar erken tespit edebiliyoruz. Bunu cihazlarımızdaki titreşimleri ölçerek yapıyoruz. Mesela bir cihaz titrediği bu algoritmaya yansımaz ancak yüzlerce cihaz aynı anda titremeye başladıysa bu deprem habercisi demektir ve kullanıcıların hepsine bildirim gönderir. Yaptığımız sistem iki ve üzeri bütün titreşimleri algılayabiliyor.
ZELZELE’nin aynı zamanda sayaçlara da bağlanabildiğini belirten Koçtaş, böylelikle deprem ve yıkım anlarında elektrik, su ve doğalgazla ilgili riskli durumlarda hat kesim işlemi için devreye girebileceğini söyledi.