Stanford'dan uyarı gibi rapor! "Petrole bağımlı ülkeler savunmasız"

Stanford Üniversitesi’nin araştırmasına göre, fosil yakıtlardan uzaklaşmak sadece iklim hedeflerini değil, aynı zamanda küresel enerji güvenliğini de güçlendiriyor. Temiz enerjiye geçiş, ithalata dayalı fosil yakıt bağımlılığını azaltarak ülkeleri jeopolitik krizlere karşı daha az savunmasız hale getiriyor. Kritik minerallere ihtiyaç artsa da, bu malzemelerin ticaret riski petrol ve gazdan çok daha düşük.

Fosil yakıtlardan uzaklaşmanın, çoğu ülkenin enerji güvenliğini artırabileceği ve enerji ticareti kesintilerine karşı daha az savunmasız hale gelmelerine yol açabileceği, 9 Nisan’da Nature Climate Change dergisinde yayımlanan bir araştırmayla ortaya kondu.

"FOSİL YAKIT BAĞIMLILIĞI SONLANIRSA..."

Stanford Üniversitesi'nden yapılan araştırma, ülkelerin 2060 yılına kadar net sıfır emisyon hedeflerine ulaşarak fosil yakıtlara olan bağımlılıklarını sonlandırmasının, enerji güvenliği risklerini önemli ölçüde azaltacağı sonucuna vardı. Bu bulgu, temiz enerjiye geçişin jeopolitik etkileri hakkında yaygın olan varsayımları sorgulamaktadır.

Stanford Doerr Sürdürülebilirlik Okulu'ndan Yerküre Sistemi Bilimi Profesörü ve araştırmanın baş yazarı Steve Davis, “Çoğu kişi, ortaya çıkabilecek yeni sorunlara odaklanmışken, fosil yakıtlardan uzaklaşmanın güvenlik faydalarını göz ardı ediyor” dedi.

“Gelecekte net sıfır emisyonlu bir sistemde, çoğu ülke için, ithal fosil yakıtlara olan bağımlılığın azalması ve yeni malzemelere olan bağımlılığın artması enerji güvenliği için aslında bir kazanç olacaktır.”

Lityum, nikel ve kobalt gibi kritik mineraller, küresel enerji yarışında yeni ödüller haline gelse de, araştırma, bu malzemelere olan bağımlılığın, ithal edilen petrol, gaz ve kömüre olan bağımlılıkla karşılaştırıldığında genellikle daha az ticaret riski taşıdığını gösteriyor.

ENERJİ GÜVENLİĞİ NASIL SAĞLANABİLİR?

Araştırmaya göre, Amerika Birleşik Devletleri, büyük fosil yakıt rezervlerine sahip olsa da sınırlı kritik mineral yataklarına sahip olsa da, karbonsuzlaşma yoluyla enerji güvenliği kazanabilir.

2020’den bu yana ABD, net petrol ihracatçısı olmuş olsa da, Kanada, Meksika ve Suudi Arabistan gibi ülkelerden hala milyonlarca varil petrol ithal etmektedir.

Davis, “Güneş ve rüzgar enerjisiyle elektrik üretmek, Amerika'nın bol miktarda gaz ve kömür kaynağını kullanmaktan daha fazla ithalat gerektirecektir, ancak yabancı petrole olan bağımlılığın azalması, ulaşım elektrifikasyonu ile büyük bir avantaj sağlayacaktır” şeklinde açıklama yaptı.

Araştırma ekibi, post-doktora araştırmacısı Jing Cheng liderliğinde, 2060’a kadar küresel net sıfır emisyon hedefine ulaşmak için 1.092 farklı yolu değerlendirdi. 236 ülke arasında kaynak rezervleri ve ticaret akışlarını izleyen kapsamlı bir veri tabanı oluşturdu ve her senaryonun güvenlik etkilerini inceledi.

YENİ TİCARET RİSKİ ENDEKSİ NEDİR?

Ekip, yeni bir “ticaret riski endeksi” kullandı; bu endeks, yerli kaynak mevcudiyeti, ithalat bağımlılığı, ekonomik değer ve pazar yoğunluğu gibi faktörlere dayalıydı. Bu metodolojiyle, ülkelerin mevcut ticaret ağlarını sürdürmesi durumunda, net sıfır senaryolarında enerji güvenliği risklerinin ortalama %19 azaldığı tespit edildi.

Ticaret ilişkilerinin genişletilmesi durumunda ise risklerin yarıya inebileceği belirlendi.

Geri dönüşüm, savunmasızlığı azaltmak için başka bir güçlü strateji olarak öne çıkıyor. Araştırma, kritik minerallerin geri dönüşüm oranlarını dört katına çıkarmanın, küresel ticaret risklerini ortalama %17 oranında azaltacağını ve Amerika için bu oranın %50’den fazla olacağını buldu.

OPTİMAL ENERJİ KARIŞIMI

Özellikle ABD için, araştırmacılar, ticaret risklerini minimize edecek optimal enerji karışımını belirledi: yaklaşık %70-75 yenilenebilir enerji, %15-20 fosil yakıtlar ve %10 nükleer.

Bu, bugünün enerji manzarasından büyük bir kayma anlamına geliyor; zira şu anda fosil yakıtlar, ABD'nin enerji ihtiyacının yaklaşık %83'ünü karşılamaktadır.

İlginç bir şekilde, Amerika için rüzgar enerjisi, mevcut ticaret ilişkileri göz önüne alındığında güneş enerjisinden daha fazla güvenlik faydası sağlıyor.

Cheng, “Ancak, güneş fotovoltaik üretim teknolojilerinin daha geniş erişilebilir, daha düşük kaliteli silikon kaynaklarıyla geliştirilmesi ya da silikon ve manganez yataklarına sahip ülkelerle ticaret ağlarının genişletilmesi, ülkenin enerji güvenliğini daha da güçlendirebilir” dedi.

ENERJİ GÜVENLİĞİ GÜÇLENDİRİLEBİLİR

Araştırma, küresel enerji politikaları için önemli sonuçlar doğuruyor ve temiz enerjiye geçişin, iklim hedeflerini ve çoğu ülke için enerji güvenliğini aynı anda güçlendirebileceğini öne sürüyor.

Ancak, tüm ülkeler eşit şekilde fayda sağlamayacaktır. Araştırma, Rusya ve Suudi Arabistan gibi petrol zengini ülkelerin, genişletilmiş ticaret ağlarına rağmen, net sıfır senaryolarında enerji güvenliğinde azalma yaşayabilecek azınlık ülkeler arasında yer alacağını belirtiyor.

"İHTİYACINIZDAN FAZLASINI İTHAL EDİYORSANIZ..."

Çeşitlendirme, riskleri azaltmanın merkezi bir teması olarak öne çıkıyor. Davis, “Eğer ihtiyacınızın büyük bir kısmını ithal ediyorsanız, bu bir zayıflıktır. Eğer tüm ithalatınız tek bir kaynaktan geliyorsa, doğal bir felaket veya jeopolitik bir çatışma bu tedariki kesebilir ve büyük riskler doğurabilir” dedi.

Ancak, araştırmacılar, çeşitlendirmenin tek başına yeterli olmadığını ve fosil yakıt bağımlılığının azaltılmasının enerji güvenliğini artırmak için hala kritik önemde olduğunu vurguluyor. “Sonuç olarak, çoğu ülkenin ticaret risklerinin net sıfır senaryolarında azalması ve bu iyileştirmelerin, fosil yakıtlara olan bağımlılığı en fazla azaltan ülkelerde daha belirgin olması cesaret verici bir gelişmedir” diyerek sonuca varıyorlar.

Nations, iklim politikaları ve enerji geçiş planları geliştirirken, bu araştırma, çevresel hedeflerle enerji güvenliği arasında seçim yapmalarının gerekmeyebileceğini öne sürüyor. Çoğu ülke için bu iki hedef giderek daha fazla örtüşmektedir ve fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecinin hızlandırılmasını destekleyen güçlü bir gerekçe sunmaktadır.