Osmanlı İmparatorluğun gastronomi merkezi: Has Mutfak Topkapı Sarayı’nda ziyarete açıldı

Yaklaşık 3 yıl süren Topkapı Sarayı’nın ‘Klasik Dönem Mutfaklar Bölümü’ restorasyonun ardından ziyarete açıldı. Zemini, vitrinleri, bilgi panoları ve aydınlatma sistemleri yenilenen mutfak bölümünde, Osmanlı sarayında yemek ve sofra kültürüne ışık tutan 400 nadide eser yer alıyor.

Topkapı Sarayı’nın ‘Klasik Dönem Mutfaklar Bölümü’ 2021 yılının Mart ayında restorasyona alındı.

Zemini, vitrinleri, bilgi panoları ve aydınlatma sistemleri yenilenen mutfak bölümündeki çalışmalar, 2023 yılının Eylül ayında tamamlandı.

Vitrinleri kurulan ve eserleri yerleştirilen mutfak bölümü ise ziyarete açıldı. Restorasyondan önce bölümde 248 eser yer alırken, restorasyonun ardından 400 eser sergilenmeye başlandı.

Tamamlanan mutfak bölümünde, Çin porselenleri, bakır, tombak, gümüş ve tutya eserler yer alıyor. Padişaha ait olan "Has Mutfak", her vitrininde sarayda kurulan sofra düzenleri sergileniyor.

Şehzadelerin sünnet düğünlerinde ve hanım sultanların düğünlerinde kurulan sofraların, divanda verilen ziyafetlerin sofra örnekleri bulunuyor. Ziyarete açılan mutfak bölümü Osmanlı sarayında yemek ve sofra kültürüne ışık tutuyor.

ESERLERLE HER VİTRİNİ AYRI BİR SUNUM OLARAK HAZIRLADIK

Restorasyonu tamamlanan mutfak bölümü hakkında konuşan Topkapı Sarayı Daire Başkanı İlhan Kocaman şunları anlattı:

“Topkapı Sarayı’nın mutfaklar bölümünde bulunuyoruz. Mutfaklarda Osmanlı’da genel usul, yemek bir yerde pişirilir, burada sunuma hazırlanır ve görevliler tarafından sarayın ilgili bölümlerine götürülerek yemekler yenirdi. Tekrar buraya getirilirdi.

İçerisinde bulunduğumuz kısım ise ‘Has Mutfak’ olarak anlatılır. Burası yaklaşık 3 yıldır restorasyondaydı. Restorasyona almamızın sebebi de özellikle mekanların 1940’lı yıllarda çimento ve betonun çok fazla kullanılmasından dolayı yapı zarar görüyordu. Biz onların tamamını aldık ve horasan sıvayla tekrar düzenledik. Aslına uygun olarak restorasyonlarını tamamladık.

Tavandan ve zeminden olsun, bunlar tamamlandıktan sonra sunuma geçtik. Burada daha önceden 200 tane eser sergileniyordu. Şu anda eser sayısını 400’e çıkardık.

Yer alan eserlerle her vitrini ayrı bir sunum olarak hazırladık. Padişahın sofrasını bir vitrinde, valide sultanın sofrasını diğer vitrinde, başka bir vitrinde ise özellikle şehzadelerin sünnet düğünü veya hanım sultanların düğünlerindeki kurulan sofraları anlatmaya çalıştık. Başka bir vitrinde de yine saraya gelen büyükelçilere, sadrazamın verdiği yemeklerle ilgili sunumları da anlatıyoruz.

Buradaki eserler, Hünkara has eserler olduğu için kıymetli taşlardan ve madenlerden yapılan eserleri burada görüyoruz. Buranın en önemli eserleri de mutfak olduğu için porselen çok sık kullanılıyor.

Özellikle Çin porselenleri, bunların içinde çok fazla dikkat çeken seledon porselenler var. Onları sergiliyoruz. Ayrıca Çin, Japonya veya Vietnam gibi ülkelerden gelen porselenler yine bizim sarayın ustaları tarafından düzeltilmiştir. Onlar da burada yer almıştır. Yaklaşık 3 yıl önce restorasyona alınmıştı. 3 yıl içerisinde restorasyonlarını tamamladık. Vitrinlerini yeniledik. Her türlü güvenlik tedbirlerini sağladık ve çalışmalarımı tamamladık. Ziyaretçilerimize burayı da açtık. Dünyanın birçok ülkesinden Osmanlı’ya gelmiş olan mutfak eserlerini burada sergiliyoruz”