MURAT ÖZTEKİN

Diyarbakır’da “Güneşin doğuşu Nemrut’ta, batışı ise Zerzevan’da izlenir” deniliyor ama asıl mesele güneş battıktan sonra görülenlerde saklı… Geçtiğimiz günlerde Zerzevan Kalesi’nde “2021 Uluslararası Diyarbakır Zerzevan Gökyüzü Gözlem Etkinliği”nde bulunduk. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, TÜBİTAK, Türkiye Uzay Ajansı gibi kurumlarca desteklenen faaliyet; yüzleri fezaya çevirdiği gibi saklı arkeolojik mirasa da dikkatleri çekti. Zira üç bin yıllık Roma yapısı kalede, asırlar boyunca yıldızlara “dokunulmuştu”...
Bugünlerde Rothschild ve Rockefeller gibi ailelerin son kuşak temsilcilerinin ziyaret ettiği iddialarıyla gündeme gelen kale, Mithras Tapınağı’na ev sahipliği yapıyor.

KÜLT YAPILARI ETKİLEDİ
Antik kaynaklarda bile hakkında bilgi olmayan Zerzevan Kalesini ve burada bulunan dünyanın en iyi korunmuş Mithras Tapınağı’nı beraber gezdiğimiz Kazı Başkanı Doç. Dr. Aytaç Coşkun, sahada güneş sistemini anlatan şekiller ve gezegen simgelerinin yanında çoğu anlaşılamayan semboller bulduklarını ifade ederek “Kaledeki askerlerin bu kadar gökyüzü merakı olamaz. Bütün bunlar muhtemelen Mithras kültü ile alakalı” diyerek sırlı yapıya vurgu yapıyor. Günümüzdeki kült teşkilatlara da ilham veren Mithra inancında, gök cisimlerine ayrı bir önem veriliyor. Dinin yedi olgunlaşma ritüelinin ismi, ayrı bir gezegen adıyla ifade ediliyor. Zerzevan da, bu sebeple tarih boyunca astronomik gözlemlerin merkezi oluyor.

UZAYLA ALAKALI ÖZEL BULUNTULAR ÇIKTI
Coşkun “Mithra kültürünün burada olması tesadüf değil. Zerzevan’da gözlemler de yapılmış” diyor. Ancak buna dair bir gözlem aleti bulamadıklarını söylüyor. Yine de “Uzayla alakalı özel buluntular var” ifadesini kullanıyor. Ama detayları açıklamaktan ısrarla kaçınıyor.
Mithra dininin Roma İmparatorluğundan çok evvel var olduğunu fakat o dönemde yasaklanınca ezoterik bir hâle dönüştüğünü ve Hristiyanlığı da etkilediğini kaydeden Coşkun, “Dünyada bilinen 22 tane Mithras tapınağı var. En doğudaki burası, en batıdaki ise Londra’da... Genelde aristokratlar, zengin tüccarlar, generaller ve bazı Roma imparatorlukları buna bağlı. Bütün ayinleri gizli. Dünya üzerinde bir Mithrasçı yok ki içeride ne yapıldığını açıklasın” diyor ama sırlı dinin bugünün kült yapılarına ilham verdiğini de söylemeyi ihmal etmiyor: “Günümüzdekiler de dâhil bütün ezoterik yapılanmaların ilham kaynağı Mithras’tır.”

ÇÖZÜLEMEYEN SEMBOLLER ÇIKIYOR
Zerzevan’da bulunan eserler arasında hayat ağaçlı Asur mühründen ok uçlarına, kolyelerden ameliyat aletlerine kadar yüzlerce nesnenin yanında çok sayıda sembol görülüyor. Fakat enteresan bir şekilde kalede yazılı tek bir eser çıkmıyor. Doç. Dr. Aytaç Coşkun “Zezevan’ı yedi yıldır kazıyoruz. Her yerden semboller çıkıyor ama yazıt yok” dedikten sonra, kalede bulunan yer altı şehrini şu sözlerle anlatıyor: Yer üstü şehri görünüyor ama bir de devasa yer altı galerileri mevcut. Varlığını biliyoruz ama henüz ulaşamadık. Belki de inanç maksadıyla yapılmış gizli ibadethaneler olabilir.

MÜZESİ GELİYOR
639’da Hazreti Ömer’in ordularınca fethedilen Zerzevan Kalesi’nde, o günden sonra âdeta hayat durmuş. Kısa aralıklar hariç yaklaşık 1400 sene kimsenin yaşamadığı kalede, kalıntılar korunmuş. 2014’te  Zerzevan’da ilk kazılara başlayan da her şey yerli yerinde bulunmuş. Öyle ki 1500 yıllık çatı kiremitlerinin bile öylece kaldığı görülmüş. Yedi senedir devam eden kazılarda yaklaşık 1.200 eser bulundu. Bu eserlerle iki üç sene içerisinde kale civarında bir “Zerzevan Müzesi” kurulması planlanıyor.