20-24 yaş grubu zirvede! HIV-AIDS artış şampiyonuyuz

HIV/AIDS tedavilerine ulaşmada son derece iyi bir noktada olan Türkiye’de yeni vaka sayısında son 20 yılda yüzde 400’ün üzerinde artış olduğu görülüyor. Dünya ülkeleri arasında en üst sıralarda olan ülkemizdeki artışın en önemli sebebi damgalanma korkusu ile teste ve tedaviye gitmemek...

ZİYNETİ KOCABIYIK'IN HABERİ

Bugün Dünya AIDS Günü... İlk olarak 1981 yılında tanımlanan ve ünlü Amerikalı sinema yıldızı Rock Hudson’ın zayıflamış, bitkin hâliyle hafızalara kazınan HIV/AIDS konusunda aradan geçen 31 yıl içinde teşhis ve tedavide önemli gelişmeler elde edildi. 2021 sonu itibariyle Dünya’da 38,4 milyon HIV enfeksiyonu ile yaşayan kişi olduğu tahmin ediliyor. Günümüze kadar yaklaşık 40 milyon kişi AIDS ya da AIDS ile ilişkili fırsatçı enfeksiyon ya da kanserlerden kaybedildi. 2021 yılında 1,5 milyon yeni HIV enfeksiyonu tespit edildi, yine geçtiğimiz yıl 650 bin kişi AIDS ve AIDS ile ilişkili hastalıklar sebebiyle hayatını kaybetti.

DÜNYADA AZALIYOR, TÜRKİYE’DE ARTIYOR

Dünyada ilk çıktığı günden itibaren katlanarak artış gösteren HIV/AIDS vakaları yıllar içinde alınan tedbirler ve tedavideki gelişmeler sayesinde azalma trendine girerken Türkiye’deki yıllık yeni vaka sayısı dünya çapında en üst sıralarda yer alıyor. 1 Şubat 2021 itibarıyla bildirilmiş yeni vaka sayısı ise 4 binin üzerinde. Öte yandan Türkiye’de vakaların bilinme oranının yüzde 40 olduğu tahmin ediliyor. Yani virüsü taşıyan kişilerin yarıdan fazlası herhangi bir tedavi almıyor.

15-19 YAŞ GRUBUNDA DA ARTIŞ

Yakın zamanda yapılan Covid-19 dönemi sonrası HIV politikaları raporuna göre HIV vakaları son 10 yılda Türkiye’de 8 kat artış gösterdi. Rapor, Türkiye’nin HIV tedavisine erişim ve tedavide başarılı ancak test ve tanıda diğer ülkelerden çok daha kötü durumda olduğunu gösterdi.

Ülkemizdeki tespit edilen yeni vakalar içinde en geniş paya 25-34 yaş aralığı sahipken, son yıllarda 20-24 yaş grubunda da artış görülüyor. Artışın yaşandığı ve endişe uyandıran bir başka yaş grubu ise, adolesanlar yani 15-19 yaş arasındaki gençler...

VİRÜSÜ YABANCILAR TAŞIYOR

Türkiye’de son 20 yıl içinde yeni vaka sayısında yüzde 400 artış yaşandığına dikkat çeken Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Derneği HIV/AIDS Çalışma Grubu Başkanı Prof. Dr. Halis Akalın “HIV görüme sıklığı yüksek olan bazı komşu ülkelerle yakın turistik ilişkilerimiz, toplumda HIV enfeksiyonu hakkında farkındalığın yeterince gelişmemiş olması, HIV enfeksiyonu açısından riski daha yüksek olan hassas(kilit) gruplara yeterince ulaşılamaması, damgalama, ayrımcılık ve orta öğretimde cinsel yol ile bulaşan enfeksiyonlardan korunma eğitiminin yeterli olmaması gibi sebepler yayılımı artırıyor” dedi.

DAMGALANMA ENDİŞESİ TESTE GÖNDERMİYOR

HIV/AIDS’le mücadelenin en önemli noktalarından biri yeterince test yapılması. Ege Üniversitesi HIV/AIDS Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Deniz Gökengin, pandemi döneminde yeni vaka teşhislerinde azalma yaşandığına dikkat çekerek “Bu vakalarda azalma değil, teste ulaşamama durumudur. Test yaptırıp hastalığının farkında olmayan ve günlük hayatına devam eden enfekte olmuş kişiler hastalığı bulaştırmaya devam ediyorlar. Öte yandan kişiler şüphelenseler bile damgalanmamak ve toplumdan dışlanmamak için sağlık kuruluşlarına test için başvurup hastalık teşhisi almaktan çekiniyorlar” diye anlattı.

TEDAVİ ALAN BULAŞTIRMIYOR

Doksanlı yılların ortalarından itibaren etkili ilaç kombinasyonlarının tedaviye girmesi ile yeni enfeksiyon sayılarında ve AIDS’e bağlı ölüm oranlarında belirgin azalma meydana geldiğine işaret eden Prof. Dr. Halis Akalın “Tedavisini düzenli kullananlarda yaşam beklentisi sağlıklı kişilerle neredeyse aynı seviyeye geldi. Bu tedaviler HIV’i vücuttan tamamen yok etmiyor ancak bir diyabet tedavisi gibi ilaçların ömür boyu düzenli olarak alınması sonucunda hastanın hayatını kaliteli olarak sürdürmesi sağlanıyor. Ayrıca yapılan çalışmalarda tedavisini düzenli olarak alan ve HIV’in kandaki seviyesi en az 6 ay ölçülemeyecek düzeyde seyredenlerin bulaştırıcı olmadığı gösterildi” dedi.

MAGIC JOHNSON BASKETBOLU BIRAKMIŞTI

Johnson, 8 kasım 1991 gününde HIV virüsü taşıdığının açıklanmasının ardından hemen basketbolu bıraktığını açıkladı. Ancak 1992 All-Star maçı için geri döndü ve bu maçla All-Star MVP Ödülü’nün sahibi oldu. Oyuncu arkadaşlarının protestoları sonrası tekrar basketbolu bıraktı.