Nükleer füzyonda tarihi başarı! Güneş'in 7 katı sıcaklığa ulaştı

Nükleer füzyonda tarihi bir başarı elde edildi. Genişliği bir metreden az olan bir nükleer reaktörde Güneş'in merkezinden yedi kat daha yüksek sıcaklıklara ulaşıldı.

Genişliği bir metreden bile az olan bir nükleer füzyon reaktöründe bilim insanları, Güneş'in merkezinden 7 kat daha yüksek sıcaklıklara ulaşmayı başardı. 100 milyon santigrat derece daha önce yalnızca çok daha fazla güç gerektiren çok daha büyük reaktörlerde elde edilmişti. Güneş'in merkezinde sıcaklığın 15 milyon derece civarında olduğu biliniyor.

İşte bu başarı, çalışmak için daha az enerji gerektiren ST40 gibi daha kompakt reaktörlerde füzyon için doğru koşulların oluşturulabileceğini göstermiş oldu.

Birleşik Krallık'ta yer alan Tokamak Energy'den Stuart White'ın IFL Science sitesine yaptığı açıklamada, "Ulusal laboratuvarlar, geleneksel tokamaklarda en az 15 kat daha büyük plazma sıcaklıklarının 100 [milyon] derecenin üzerinde olduğunu bildirmiş olsa da, Tokamak Energy kompakt küresel bir tokamakla beş yıl içinde kilometre taşına ulaştı." dedi.

White, açıklamasının devamında ise şöyle konuştu: "Küresel tokamaklar, füzyon gücünü daha yüksek verimlilikle en üst düzeye çıkarır ve geleneksel tokamaklara kıyasla, küresel tokamaklar sermaye harcamalarını ve operasyonel harcamaları azaltır."

Tokamak Energy

NÜKLEER FÜZYON NEDİR?

Genel olarak konuşursak, daha küçük bir reaktörde füzyon elde etmek, daha büyük bir reaktöre kıyasla daha zordur. Nedenini anlamak için, önce nükleer füzyon hakkında hızlı bir özet geçelim.

Füzyon, iki atom birleşerek muazzam miktarda enerji açığa çıkardığında meydana gelir. Bunun nedeni, her atomun içinde elektronların yörüngesinde dönen ve protonları ve nötronları içeren bir çekirdek olmasıdır. İki atomu yeterli kuvvetle çarpıştırdığınızda, çekirdekleri birleşerek muazzam miktarda enerji açığa çıkarır.

Yakıt için ihtiyacı olan tek şey Evren'de en bol bulunan element olan hidrojen ancak zor bir iş çünkü atomları birleştirmek (helyum oluşturmak) çok büyük sıcaklık ve basınç gerektiriyor. Bu koşulları bir reaktör içinde elde etmek genellikle büyük bir alan gerektirir. Ancak ST40, 2,6 kilometre kare alana ihtiyaç duyan reaktörlerin işini sadece 1 metre genişliğindeki metal yumurta benzeri alanda yapmayı başardı.

YEŞİL ENERJİYE DOĞRU: SINIRSIZ HAMMADDE KAYNAĞI

Kömür, petrol, doğalgaz gibi tükenme tehlikesi taşıyan ve çevre için tehdit oluşturan fosil yakıtların aksine nükleer reaktörlerin işleyebileceği hammadde neredeyse sınırsızdır. Çünkü reaktörlerde ağır hidrojen diye de bilinen ve denizlerde bol miktarda bulunan döteryum maddesi kullanılıyor. Bir litre deniz suyundaki döteryumun, füzyon yoluyla 300 litre benzine denk enerji üretebileceği tahmin ediliyor.

1986'da meydana gelen Çernobil Felaketi gibi korku hikayeleri pek çok kişinin nükleer enerji konusunda tereddüt etmesine neden olsa da, bir enerji kaynağı olarak sürdürülebilirlik ve çevresel etki söz konusu olduğunda muhtemelen rakibi yok. Füzyon teknolojisindeki bu sıçrama, bir gün insan nüfusunun sürekli artan enerji taleplerini karşılayabilecek nükleer enerjiye ulaşmanın yolunu açabilir.

Deneyin ayrıntıları, hakemli bilimsel dergi Nuclear Fusion'da bir makale ile yayımlandı.

(Kaynaklar: IFL Science, Independent Türkçe)