Bir dönem dahi olarak gösteriliyordu... ABD'li zenginleri dolandıran Elizabeth Holmes'un ibretlik hikayesi

Kurulduğu yıllarda 'çığır açan' bir sağlık teknolojisi şirketi olarak gösterilen ancak daha sonra batan Theranos'un kurucusu Elizabeth Holmes, hapis yolunu tutmaya hazırlanıyor. Peki, Holmes, mağdur ettiği onlarca yatırımcısına ödeme yapacak mı? 

Elizabeth Holmes, 2003 yılında 19 yaşındayken Theranos şirketini kurduğunda sağlık teknolojisi alanında devrim yaptığı ve bir dahi olduğu söyleniyordu. Theranos, sadece parmak ucundan iğneyle alınan az miktarda bir kan ile çalışan bir kan testi kiti geliştiren bir şirketti ve risk sermayedarları ve özel yatırımcılardan 700 milyon ABD dolarından fazla para toplayan şirket, 2013 ve 2014 yıllarında 10 milyar dolar değere ulaştı. Ancak kan testinin gerçek olmadığının ortaya çıkmasıyla şirket kapatıldı ve Holmes hakkında dolandırıcılık davası açıldı.

Kasım 2022'de mahkeme, Elizabeth Holmes'a 11 yıldan fazla hapis cezası verdi ve eski iş ortağı Sunny Balwani ile birlikte dolandırdıkları onlarca yatırımcıya 452 milyon dolar ödeme yapmalarına karar verdi. Holmes'un avukatları bu meblağnın çok fazla olduğunu ve Holmes'un bu kadar parası olmadığını söyledi.

ABD'NİN ESKİ BAKANLARINI DA DOLANDIRDI

BBC'nin haberine göre, ABD federal mahkemeleri hüküm giymiş suçlulara bazen tazminat ödemelerini emredebilir. Bu, mağdurlara gelir kaybı, mülk hasarı, tıbbi harcamalar veya suçla ilgili diğer maliyetler için bir geri ödemedir.

Holmes'un durumunda da Amerika'nın en zengin ailelerinden bazılarına borcunu ödemesine karar verildi. 10 milyar değere kadar ulaşan Theranos'a yatırım yapanlar arasında ABD'nin eski Dışişleri Bakanı Henry Kissinger ve Amerikan süpermarket zinciri Walmart'ı kurmasıyla tanınan Walton ailesi de vardı. Ancak bu isimler de yatırımları aracılığıyla dolandırıldı.

Mahkeme belgelerine göre, eski Eğitim Bakanı Betsy DeVos'un Holmes'a 100 milyon dolar verdiği görülürken, Theranos'un kurucusunun medya patronu Rupert Murdoch'a 125 milyon doları geri ödemesi emredildi.

Uzmanlar, Holmes'ın iflas ilan edip bu şekilde borçlarını ödeyemeyeceğini ve mağdur yatırımcıların ise paralarını almak konusunda umutlanmamaları gerektiğini söylüyor. ABD'de tazminin büyük ölçüde sembolik hale geldiğini söylüyorlar, bu da Holmes'un yatırımcılarının paralarının büyük bir miktarını alamayacakları anlamına geliyor.

Eski bir federal savcı olan Ryan O'Neill, "Ceza tazminatının tamamını ödeyebilecek çok az insan var" diyor. "Holmes'un yine de bu insanlara ve dolandırdığı diğer kişilere ödeme yapması beklenecek" diye ekliyor.

Savcılar muhtemelen bankadaki para ve mülkler de dahil olmak üzere mal varlığına el koymaya başlamışlardır.

HAPİSHANEDE ÇALIŞMAK ZORUNDA KALABİLİR

Öte yandan, Holmes'in borçları demir parmaklıkların arkasına geçtiğinde de bitmeyecek. Bir yargıç, Holmes'un Teksas'daki Federal Hapishane Kampına rapor vermesini tavsiye etti; burada tüm mahkumlar çalışmak ve saatte 12 sent ile 1,15 dolar arasında kazanmak zorunda.

Cornell Hukuk Fakültesinde profesör olan Randy Zelin, kazandığı küçük meblağın yarısının - genellikle dört ayda bir yaklaşık 25 dolar - mağdurlara gideceğini söyledi. Hapishanede geçirdiği süre sona erdiğinde, federal hükümetin müdahalesi olmadan bir ev de dahil olmak üzere herhangi bir büyük varlık satın alamayacak. Ancak hükümet, Holmes'ın eşi William Evans'ın sahip olduğu varlıklara el koyamaz, Evans ailesinin ABD'de lüks otelleri bulunduğunu belirtelim.

BANKAYA 1 DOLAR BİLE KOYAMAYACAK

Holmes, bu ay New York Times'a yaptığı açıklamada, sadece milyonlarca dolar yasal ücret ödemek için hayatının geri kalanında çalışmak zorunda kalacağını söyledi. Ancak yine de Holmes'ın dolandırdığı kişilerin paralarını geri alma ihtimalinin düşük olmasının birkaç nedeni var. Eski savcı O'Neill, sanıkların yeniden 'zengin olma' güdüsüne sahip olmadığını söyleyerek, "Paranın nereye gideceğini biliyorlar" dedi. Ayrıca varlıklarını gizlemeye de çalışabilirler.

Prof. Dr. Zelin, düşük profilli davalarda, ABD hükümetinin her sanığın mal varlığını soruşturmak için kaynakları veya zamanı olmadığını ve bazen mali hareketlerini takip etme sorumluluğunu mağdurlara yüklediğini söyledi. Ancak Holmes'un dolandırdığı kişiler zengin ve eski Theranos yatırımcılarının onu izlemesi ve paralarını almaları için savcıları zorlaması muhtemel görünüyor. Eski savcı O'Neill, Holmes'ın tüm hareketlerinin takip altında olacağını belirterek, "Hükümet el koymadan banka hesabına bir dolar koyamayacak." dedi.

Kaynak: BBC

Derleyen: Hilal Bardakcı