Balık yağı bilmecesi: Faydalı mı zararlı mı?

Balık yağı anne karnından itibaren fiziksel ve zihinsel gelişime katkı sağlıyor. Ama… Şunu unutmayalım ki, seçilen ürünün içeriği ve olumsuz saklanma şartları kalpten kansere kadar ciddi sağlık problemlerine yol açabiliyor.

ZİYNETİ KOCABIYIK'IN HABERİ

Özellikle pandemi ile birlikte balık yağı ürünlerine ait reklam ve tanıtımların sayısında belirgin bir artış var. Reklamların hepsinde özellikle çocuklarda kullanımına dair faydalarından söz ediliyor. Ancak son zamanlarda çıkan bazı yayınlar, balık yağı ürünlerinin bilinçsiz ve bilgisiz kullanımının kalp hastalıklarından kansere kadar birçok sağlık problemine yol açabileceğini ortaya koyuyor. Peki balık yağı mutlaka tüketilmesi gereken bir vitamin mi? Bilinçli bir tüketici olabilmek için nelere dikkat edilmesi gerekir? Bütün bunları çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı Dr. Cihan Avaroğlu’na sorduk…

Vücutta yapılamayan bir yağ asidi olan Omega 3 içeren balık yağının, anne karnından itibaren bebeğin fiziksel, bilişsel ve mental gelişimi için son derece önemli vitaminlerden biri olduğunu söyleyen Dr. Avaroğlu “Balık yağı, anne karnında bağışıklık sisteminin gelişmesi ve başta retina gelişimi olmak üzere birçok organın gelişimi için büyük önem taşır” dedi.

Dr. Avaroğlu annelerin aklındaki sorulara şu cevapları verdi:

✓ Balık yağı içeren ürünleri satın alırken neye dikkat etmek gerek?

● Balık yağının beklediğimiz oranda fayda sağlaması için, IFOS, GOED gibi dünyada kabul gören kurumlar tarafından sertifikalandırılmış olması gerekir. Soğuk denizlerin, sardalya gibi küçük balıklarından elde edilen balık yağları tercih edilmelidir. Küçük balıklar ayrıca ağır metaller ve plastikler açısından daha güvenlidir.

● Çocuk sağlığı ile ilgilenen hekimler EFSA, FDA, Amerikan Pediyatri Akademisi gibi kurumların önerileri doğrultusunda çocukların ihtiyaçlarını karşılayacak 300-350 mg Omega 3 alımının yeterli olduğunu ve bunun da önemli bir kısmının DHA (dokosahekzaenoik asit) ve daha az kısmının EPA (eikosapentaenoik asit) içermesini öneriyor.

● Erişkinde ise durum tersine dönüyor; EPA’nın yüksek ve DHA’nın da düşük olması tercih sebebidir. Hamilelikte ise bebeğin özellikle retina ve beyin gelişimi için Omega 3 kullanırken, yine DHA’nın yüksek olması gerektiği unutulmamalıdır.

✓ Ürün tercihinde formu, içerdiği balık yağı miktarı ve kullanılan ham maddenin menşei önemli mi?

● Balık yağında tercihimiz, Norveç’in kuzey kutbuna yakın soğuk denizlerinden, sardalya gibi küçük balıkların, bütün gövdelerinden elde edilen, güvenilir uluslararası kurumlar tarafından akredite edilen, çocuklar tarafından sevilen, tüketiminde zorluk çekilmeyen, belki de hepsinden önemlisi oksidasyon gibi balık yağının bozulma göstergesine sahip olmayan balık yağı olmasıdır.

GÜNDE YARIM KİLO BALIK YİYENİN TAKVİYEYE İHTİYACI YOK

Vitamin ve mineraller söz konusu olduğunda hep gündeme gelen konu, “Vitamin takviyesi yerine, yiyeceğin kendisini tüketilmesidir”. Peki günlük balık yağı içeren ürün takviyesi, balık tüketiminin yerine geçebilir mi? Takviyelere ne zaman ihtiyaç duyulur? Dr. Cihan Avaroğlu “Her gün, yaklaşık olarak yarım kilo, yağlı ve uygun şartlarda pişirilmiş balık tüketebiliyorsanız dışarıdan balık yağı desteği almanıza gerek olmayabilir. Ancak, her geçen gün Batı tipi beslenmenin ön plana geçtiği gerçeğinden hareketle çocukların ve erişkinlerin düzenli balık yağı desteği alması ve bunu aralıksız sürdürmesi sağlık için büyük önem taşır” diye konuştu.

BALIK YAĞI HAVAYLA TEMAS ETMEMELİ

Bizim çocukluğumuzda balık yağı içmek işkenceydi. Balık yağı ile ilgili travmalarımızın kaynağı dayanılmaz tadı ve kokusuydu. Tat ve koku değişiminin en önemli sebebinin ışık, ısı ve oksijen olduğunu söyleyen Dr. Avaroğlu “Bu üçlüden en fazla etkileyen ise oksijendir. Çünkü kapak açıldığı anda balık yağında bozulma başlıyor. Bu durum tat ve kokuyu değiştirdiği gibi zaman içinde kişinin başta kardiyovasküler sistemi olmak üzere tüm sağlığını etkilemesine sebep olur. Bu yüzden tek kullanımlık ve sadece kullanırken oksijenle temas eden, hâliyle oksidasyondan koruyan balık yağı daha sağlıklı olarak kullanılabiliyor” dedi.