Rutinler, uykuya geçişi kolaylaştırır | Türkiye Kliniği

Uyku; yaş, egzersiz, stres, hastalık, aydınlık gibi birçok durumdan etkilenir. Yeni doğmuş bebekler ortalama 16-20 saat uyur ve kısa uyku uyanıklık periyotları ile karakterizedir. Yaklaşık olarak yarısı REM denilen rüyaların görüldüğü uyku dönemleridir. Bebeklerde bu sürenin uzun olması, sinir sistemi gelişiminde çok önemli rol oynamaktadır. Yetersiz ve düzensiz uykunun öğrenmeye, dikkat fonksiyonlarına, duygusal gelişime, genel sağlık ve hayat kalitesine çok büyük zararları vardır. 

Uykuya dalmakta problem var diyebilmek için en az üç ay boyunca, haftada en az üç defa, uykuya 30 dakikadan daha uzun sürede geçiş yapması gerekir. Süt çocuklarının neredeyse yarısında görülen bir durumdur. Uykuya dalma sonradan öğrenilen bir davranıştır. Uyku öncesi çocuk kendini güvende, rahat ve gevşemiş hissetmelidir. Uyku kolaylaştırıcıları çok önemlidir ama bunları çocuğun kendisi keşfetmesi gerekir. Çocuk; uyku arkadaşı bir oyuncak, özel battaniye veya yastık gibi objelerle birlikte uykuya daha rahat geçiş yapabilir. Tam aksine uykuya dalmak için mesela emzirme, sarılıp yatma, sallama, bebek arabasıyla gezdirme gibi başka birine ihtiyaç duyarsa işler biraz zorlaşabilir. Gece uyanmalarında da aynı şekilde ihtiyaç duyabilir ve aile için hayat biraz daha zorlaşabilir. O yüzden olabildiğince kendi kendine uyumasına müsaade edilmeli, ufak tefek ses çıkarmalarına hemen müdahale edilmemelidir.

AİLENİN TAVİZ VERMEMESİ ŞART

1-3 yaş arasındaki çocuklarda ayrılık kaygısı sebebiyle bu döneme özel uykuya geçiş problemleri yaşanabilir. Çalışan annenin bebeğini uykudayken bırakıp işe gitmesi, bu durumu daha da şiddetlendirebilir. Sınır koymada problemler özellikle iki yaş sonrasında daha sık bir sebep olabilir. Uyku öncesi hazırlıklar bittikten sonra da su veya yiyecek istenmesi, daha fazla masal okunmasına istek duyulması ya da tuvalet ihtiyacı olduğunun ifade edilmesi sınırı zorlayıcı hareketlerdir. Ailenin birlikte hareket etmesi ve taviz vermemesi, bu tür davranışların önlenmesi açısından önemlidir. Uykuya geçiş öncesi anne baba ile çocuk arasındaki fiziksel temas, çocuğun yatağına yakınlık mesafesi, bebeğin seslenince yanına doğru gelme ve yanında kalma süresi kademeli ama tutarlı şekilde azaltılabilir. Uyku öncesi alışkanlıklar oluşturmak çok önemlidir. Yaşa uygun diş fırçalama, banyo ve masal okuma gibi düzenli hareketler uykuya geçişi kolaylaştıracaktır. Uyku öncesi çok yorucu hareketler ve oyunlar, çocuğu strese sokan masal ve hikâyeler de uykuya geçişi kötü yönde etkileyebilir. İlk üç yaşta her türlü ekranın hiçbir yeri olmamakla beraber gerek seyredilen uygunsuz içerikler gerekse mavi ekran ışığı melatonin hormonu salgısını bozarak uyku hijyenine zarar vermektedir. Ergenlerde uykuya dalma probleminden ziyade sabah uyanamama, okulda uyuklama ve uykulu olma hâline daha sık rastlanır. Ergenler uykuya olan ihtiyaçlarının artmasına rağmen, uyumaya karşı direnç gösterir. Popülerlik adına geç uyuma davranışları, fazla internet kullanımı, sosyal medya bağımlılığı ve aşırı kafein kullanımı uyku problemlerine yol açabilir. Uyku hijyen kurallarına uygun hareket etmek yeterli olmazsa, melatonin başta olmak üzere çeşitli ilaç tedavileri uygulanabilir.

r-955821,954588#