DUYGU YILMAZ

Odak noktasında çocuk olan Montessori kavramı birçok anaokulunda, çocuk mobilyalarında ve oyuncaklarında karşımıza çıkıyor. Her ne kadar adını sık sık duysak da ‘Montessori eğitimi neyi ifade ediyor’ sorusunun cevabı ebeveynlerin kafasında tam olarak net değil. Montessori’nin mevcut eğitim sisteminden farklarını, önceliklerini ve ebeveyn tutumlarının nasıl olması gerektiğini kısacası sisteme dair tüm ayrıntıları eğitim bilimci Leyla Öztürk’e sorduk.

> Sizi kısaca tanıyabilir miyiz?

1992 yılında doğdum. Lisans eğitimimi fen öğretmenliği üzerine aldıktan sonra Galatasaray Üniversitesinde master yaptım. Amerika’da New York Üniversitesinde çocuk psikolojisiyle ve eğitim programlarıyla alakalı çeşitli sertifika programlarına ve Association Montessori Internationale (AMI) diplomalı 0-12 yaş çocuk davranışları eğitimi aldım. 2017’de İnternational Montessori Union pembe kule anaokulunu kurdum. Yurt içinde ve yurt dışında okul öncesi eğitimi yaygınlaştırmak için birçok projede yer aldım.

> Bu eğitim sisteminde öğretmenin rolü nedir?

Her şey eğitimli bir öğretmenle başlar. Montessori felsefesinin temelinde özgürlük ve bağımsızlık vardır. Çocuklara kulak verdiğinizde, "kendim yapmak istiyorum’’ derler. Maria Montessori "Bağımsız olmayan, özgür de olamaz" demiştir.

Montessori felsefesinde özgürlük beraberinde sorumluluk getirir. Montessori’de özgürlüğün sınırı, birlikte yaşarken başkalarının sınırlarına dokunduğu yerdedir. Montessori sisteminde çocuğun sevgi dolu bir kişi olmasının yanı sıra çocuğu desteklemek ve her alanda gelişmesinin yollarını açmayı temel görevimiz olarak görürüz. Montessori öğretmeni "Kendim yapmam için yardım edin" talebini esas alır. Her çocuk bağımsız bir kişilik olarak görülür ve onun benzersizliği şartsız olarak kabul edilir.

> Montessori yaklaşımına uygun hazırlanan bir sınıf ortamı nasıl olmalı?

Çocukların kendi ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için bütün materyaller onların boyutuna özel tasarlanır. Oyuncak yerine Montessori materyalleri tercih edilir. Bir Montessori sınıfındaki her materyal, çocuğun doğal çıkarları ile mevcut aktiviteler arasında bir eşleşme oluşturarak, çocuğun gelişim yönünü destekler.

> Bu eğitim sisteminin klasik eğitim sistemine göre avantajları nelerdir?

Montessori eğitimi kişinin, çocukların potansiyeli ve dünyayı dönüştürme kabiliyeti hakkındaki anlayışını derinleştiren dönüştürücü bir yolculuktur. Montessori eğitimi günlük hayat, kozmik (bilim) eğitimi, matematik eğitimi, duyu eğitimi ve dil eğitimi ile özellikle 0-6 yaş emici zihin çağında çocukların ihtiyacı olan bütün eğitim alanlarını kapsar. Zihnin aktif çalıştığı bu dönemde bilimsel ve matematik etkinliklerinin yanı sıra günlük hayatta bireysel ihtiyaçlarını karşılayacağı etkinlikler sunar.

> Montessori eğitimi nedir? 
Montessori, kendine yönelik bir faaliyete, uygulamalı öğrenmeye, iş birliğine ve oyuna dayalı eğitim yöntemidir. Çocukların, dünyayla ilgili bilgileri keşfetmek ve maksimum potansiyelini geliştirmek için gruplar hâlinde ve bireysel olarak çalışması.

EĞİTİMDE İLK ALTI YILA DİKKAT

> Evde bu eğitim modelini desteklemek için ebeveyn tutumuna yönelik tavsiyeleriniz nelerdir?

Çocuklara bilimsel sözcükleri öğretmek için en iyi yaş üç ile altı yaş arasıdır. Matematiksel eğilim de aynı şekilde küçük yaşlarda ortaya çıkar. İnsan ne kadar iyi bir eğitim alırsa alsın 0-6 yaş arasında yaşadıklarını ortadan kaldıramaz. Bu da bu yaşlarda eğitimin ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Hayatın ilk üç yılında karşılaşılan engeller kişinin bütün hayatını etkiliyor, o yüzden çocuklara bu dönemlerinde rol model olurken ne kadar kalıcı sonuçlar bırakacaklarına dikkat etmelerini tavsiye ediyorum.

HER EŞYANIN BOYU ULAŞILABİLİR OLMALI

> Son olarak Montessori’de çocuğun evdeki odası nasıl dizayn edilmeli?

En önemli nokta her şey çocuğun ulaşıp, kullanabileceği kolaylıkta olmalıdır. Yatağı kendi çıkabileceği bir yükseklikte, kendi kıyafetlerini yerleştirebileceği boyutta bir dolap ve kendi elini yıkayabileceği boyda bir lavabo ile onlara kendi işlerini yapabilecekleri bir ortam oluşturulmalıdır.

Japonya'da çocukların yemekte konuşma yasağı kalktı Japonya'da çocukların yemekte konuşma yasağı kalktı Batı Japonya'daki bir eğitim kurulu, mokushoku (sessiz yeme) politikasına son verecek. İki yıl boyunca büyük bir sessizlik içinde yemek yiyen çocuklar artık konuşabilecek. Ancak bazı ebeveynler bu kararın erken alındığını düşünüyor.
Sünnet de sanal dünyaya taşındı: Operasyonları, çocuklara film izleterek gerçekleştirdiler Sünnet de sanal dünyaya taşındı: Operasyonları, çocuklara film izleterek gerçekleştirdiler Sanal dünya günümüzün en önemli teknolojik gelişmelerinin başında geliyor. Metaverse (sanal evren) projeleri teknoloji devlerinin odak noktası haline gelirken, artırılmış ve sanal gerçeklik başlıkları ile insanlar sanal dünyada yaşamaya başlıyor. Son olarak, sünnet de artık sanal dünyaya taşındı.