Trabzon, Rize, Artvin, Giresun… Karadeniz’deki tehlike İstanbul’a uzandı: Dere yatakları ciddi sonuçlar doğurabilir
Trabzon, Rize, Artvin, Giresun… Karadeniz’deki tehlike İstanbul’a uzandı: Dere yatakları ciddi sonuçlar doğurabilir
Sel felaketleri sonrası dere yataklarındaki yerleşime dikkat çeken Prof. Dr. Hakan Ersoy, yanlış yapılaşmanın Doğu Karadeniz'in ardından İstanbul'da da kendini gösterdiğini söyledi. Ersoy “Dere yataklarının üzerini kapatarak bu tür felaketlere yol açıyoruz. İstanbul bunun şehir sellenmesi açısından göstergesiydi. Taşkında insan bileğine ulaşan su alıp götürebilir. Çözüm üretilmesi lazım” dedi. Nepal örneğinin Karadeniz’de geçmiş yıllarda yaşandığını belirten Ersoy, Trabzon, Rize, Artvin ve Giresun'daki riski hatırlattı.
Karadeniz Teknik Üniversitesi Heyelan Uygulama Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hakan Ersoy, sel felaketi sonrası gündeme yeniden taşınan dere yataklarında yerleşim konusunu değerlendirdi.
İstanbul’da sel riski taşıyan 10 ilçe! Son afet yapay zeka risk haritasıyla eşleşti: Ciddi taşkınlarla karşılaşabiliriz
Doğu Karadeniz'de yıllardır sel ve taşkınlarla gündeme gelen dere yataklarındaki yapılaşma tehlikesi, sel sonrası İstanbul'da da kendini gösterdi. Dere ıslah çalışmaları kapsamında gerçekleştirilen yıkımlar, suyun doğal akış güzergahının korunması ve yerleşim alanlarının taşkın riskine karşı değerlendirilmesi konusunu öne çıkardı.
Trabzon, Rize, Artvin, Giresun… Karadeniz’deki tehlike İstanbul’a uzandı: Dere yatakları ciddi sonuçlar doğurabilir
İstanbul'da yaşananlar, Trabzon, Rize, Artvin ve Giresun'da geçmişte meydana gelen sel felaketlerini hatırlatırken, Prof. Dr. Hakan Ersoy, suyun doğal akış alanlarının yapılaşma nedeniyle ortadan kaldırılmasının ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtti.
“İNSAN BİLEĞİNE ULAŞAN SU ALIP GÖTÜREBİLİR”
Ersoy, şunları söyledi:
Biz dere yataklarının üzerini kapatarak bu tür felaketlere yol açıyoruz. İstanbul bunun şehir sellenmesi açısından göstergesiydi. Yollarda, suyun akması gereken yerlerde 30 cm'ye ulaşan su yüksekliği birçok aracı da beraberinde getirdi. Taşkında insan bileğine ulaşan su alıp götürebilir. Bunun en büyük örneğini biz Karadeniz Bölgesi'nde dere yataklarını üzerini kapanmasıyla yaşıyoruz. Dere canlı bir varlıktır. Dere yatağının üzerinin kapanması taşkın riskini doğuruyor demek yetmez dere canlıdır. Canlıların yararlandığı bir nimeti kapatırsak canlılarının da elinden almış oluyoruz.
“DERE YATAKLARININ ÜZERLERİ KAPANDI”
Ersoy “İstanbul'da da yerleşim alanlarını açmak adına hemen hemen küçük dere yataklarının üzerleri kapandı. Dolayısıyla bunlar yatağına sığmayıp taşmak istiyor. Çözüm lokal müdahalelerde değil yani ulusal anlamda tüm kamu ve kuruluşlarının birlikte el alıp çözüm üretmesi lazım” dedi.
“KARADENİZ’DE NEPAL'DE OLAN VAKALAR YAŞANMIŞ”
Doğu Karadeniz'de geçmişte yaşanan afetlerin dere yatakları ve suyun akış güzergahları konusunda önemli örnekler barındırdığını belirten Ersoy, Nepal örneğini verdi.
Ersoy “Geçtiğimiz aylarda Nepal örneğini gördük. Sanki bir film karesinden çıkma gibiydi. Doğu Karadeniz bunu yaşadı. Çamlıktepe'de maalesef aynısını yaşadık. 1929 Of selinde meydana gelen heyelanlarının oluşturduğu yapay göllenmenin yüzlerce kişinin hayatını kaybetmesine sebep olduğu o zaman ki gazetelerde yazıyor. Doğu Karadeniz Bölgesi'nde Nepal'de olan vakalar yaşanmış" dedi.
Trabzon, Rize, Artvin, Giresun… Karadeniz’deki tehlike İstanbul’a uzandı: Dere yatakları ciddi sonuçlar doğurabilir
“VATANDAŞ DA SORUMLU”
Dereler belli kamu kurumlarının sorumluluğunda değildir vatandaşının bile sorumluluğudur. Dere yataklarına hafriyatta boşaltılıyor. En büyük uygun yer orayı görüyoruz. Birkaç sene biriken hafriyat gelip menfezi tıkayacak veya barajlanma yapacak taşkına neden olacak" diye konuştu.
Trabzon, Rize, Artvin, Giresun… Karadeniz’deki tehlike İstanbul’a uzandı: Dere yatakları ciddi sonuçlar doğurabilir
“YERLEŞİMİN AZALTILMASI GEREKİYOR”
Trabzon Üniversitesi Fatih Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Nazihan Ursavaş ise şu değerlendirmelerde bulundu:
Yoğun yağışlar nedeniyle şehrimizde ya da arazilerde taşkınlar meydana geliyor. Dere yataklarında meydana gelen yoğun akışlar nedeniyle sorunlar ortaya çıkabilir. Bunun gibi sorunlara yönelik belediyemizin ya da ilgili kurumların bu noktada önlemler almasını öneriyoruz. Dere yataklarının bir düzen içerisine alınması ve yerleşimin azaltılması gerekiyor. Şehir içlerindeki akıntıların yer altı mekanizmalarıyla daha düzenli bir şekilde dönüştürülmesi sağlanabilir. Bu noktada bilimsel olarak bilinçli bireylerin yetiştirilmesi de önemli.
Trabzon, Rize, Artvin, Giresun… Karadeniz’deki tehlike İstanbul’a uzandı: Dere yatakları ciddi sonuçlar doğurabilir
2019- TRABZON
Trabzon'un Araklı ilçesine bağlı Çamlıktepe Mahallesi'nde 18 Haziran 2019'da meydana gelen sel ve heyelan felaketinde 10 kişi hayatını kaybetti. Şiddetli yağışın ardından derelerin taşmasıyla mahallede evler, yollar ve köprüler zarar gördü. Sel sularının taşıdığı çamur ve kaya parçaları yerleşim alanlarını etkilerken, bölgede arama kurtarma çalışmaları günlerce sürdü.
2020- GİRESUN
Doğu Karadeniz'de geçmiş yıllarda meydana gelen sel ve heyelanlar, yerleşim alanlarının taşkınlar Giresun'un Dereli ilçesinde ise 22 Ağustos 2020'de yaşanan sel felaketinde 11 kişi hayatını kaybederken, çok sayıda iş yeri, konut, yol ve köprü zarar gördü. Aynı yıl Rize ve Artvin'de meydana gelen sel ve heyelanlarda da yerleşim alanları ve altyapı ağır hasar aldı.
