Hedef İdlib'de 100 bin sıcak yuva

Çocuklar soğuktan donmasın diye gece nöbet tutan ailelere umut olan Briket Evler Projesi çığ gibi büyüyor. Çadıra alternatif evlerle aileler sırtını yaslayacağı bir duvara kavuşuyor.

MAHMUT ÖZAY | İDLİB

Suriye’deki savaş, vahim bir insani krize sebep olmaya devam ediyor.
Savaştan kurtulanlar çadırlarda ya da metruk binalarda hayata kalma savaşı veriyor.
Çadır kentlerde 1,5 milyon insan yaşıyor ve bunun %80’i kadın ve çocuklar...

Özellikle 2019 sonrası savaşla mülteci göçünün başkenti İdlib oldu. Geceleri termometrelerin sıfırın altını gösterdiği yerde çadırlarda yaşayan aileler, ısınmak için büyük güçlük çekiyor. Türkiye, çocuklar soğuktan donmasın diye gece nöbet tutan ailelere merhem olmak için kolları sıvadı. Çadıra alternatif olarak geliştirilen briket evler ile aileler sırtını yaslayacağı bir duvara kavuşuyor. İHH İnsani Yardım Vakfı başta olmak üzere AFAD, Kızılay ve Diyanet Vakfı bu evlerin sayısının artması için fedakârca çalışıyor. Planlar dâhilinde şu ana kadar yaklaşık 63 bin 500 briket evin 52 bin 500’ü tamamlandı, evlerden 46 bini ailelere teslim edildi.

İHH’nin Suriye’de yaptığı bu evleri yerinde takip etmek için Hatay’ın Cilvegözü sınır kapısında İdlib’e gittik. İdlib’in çevresinde askerlerimiz konuşlu, şehrin büyük bölümünde ise Heyet Tahrir Şam (HTŞ) hâkim... HTŞ militanları elinde silahlarla şehrin belirli bölgelerinde nöbet tutuyor. Bu kontrol noktalarından geçip briket evlerin olduğu bölgeye geçtik. 40 metrekarelik büyüklüğe sahip evler 1+1 olarak yapılıyor. Tuvaleti, mutfağı, avlusu, temiz su ve elektrik tesisatı, kanalizasyonu, su deposu, kapı ve pencereleri demirli, beton çatılı evler inşa ediliyor. Çalışanları genellikle Suriyeli ve onlara da bir gelir kapısı oluyor.

Projenin yapımında İdlib Üniversitesi İnşaat Fakültesinde çalışan son sınıf öğrencileri bile var. Evlerin olduğu bölgeye ayrıca okul ve cami de yapılıyor. Öksüz, yetim ve engelli fertlerin ailelerine evlerde öncelik tanınıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yakında takip ettiği projede bayrak taşıyıcılarımızın yeni hedefi ise 100 bin briket ev... Bir evin toplam maliyeti 2.500 dolar (yaklaşık 34 bin lira). Yamalarla ayakta duran ve her yağmur sonrası zarar gören çadırlardan mazlumların kurtarılması için bu çalışma oldukça kıymetli... Bağışçılar nezdinde proje son aylarda çok büyük teveccüh de görüyor. Dünya genelinden ve Anadolu’nun birçok şehrinden hayırseverler Briket Ev Projesi’ne desteklerle katkı sağlıyor. 100 bin hedef için seferberliğin başlatıldığı bölgede kendi ülkelerinde mülteci durumuna düşmüş insanlar, gelen yardımları dört gözle bekliyor.

Mahremiyetin ortadan kalktığı ve tek gözlü odalarda bir sürü kişinin yaşadığı çadırlar bölgede artık problem çıkarmaya başlamış durumda... Briket evler bir yandan bu sıkıntıya çözüm olurken bir yandan da kalıcı bir yuvaya kavuşan aileler üretimde yer almaya başlıyor.

"ANNEM YOK, BABAM YOK... KİMİ ÇAĞIRAYIM?"

İdlib sokaklarında dolaşırken kerpiç bir evden masum bir bakışla karşılaştım. Hani bir odasına kışlık erzakların konduğu, diğer odasında da soba yakılan, gaz lambasıyla aydınlanan, hem oturulan hem misafir ağırlanan hem de akşam yatakların serilip dip dibe yatıldığı evlerden biri. Ayaklarım ister istemez beni pencereye doğru götürdü. Kırık Arapçamla önce ismini öğrendiğim Hamza ile konuştum, ardından bastım deklanşöre... Bir çift göz bu kadar mı masum olur! Aldığımız hediyeleri vermek için seslendim Hamza’ya “Annem yok babam yok, kimi çağırayım” dedi. Ben sustum, Hamza sustu, elimdeki hediyeleri bıraktım bir kenara ve ayrıldım oradan.

KOŞUN TÜRKİYE GELDİ

İdlib’de gezdiğim her yerde hep aynı manzara. Türkiye’den geldiğimizi duyan kim varsa yolumuzu kesmeye başlayıp derdini anlatmaya başlıyor. Kimi çocuğunun yarası için şifa kimi yatalak ve kanser olan ailesi için ilaç kimi de kendi yarası için merhem istiyor. Çaresizlik âdeta hüküm sürüyor telin öbür ucunda. Tek istedikleri ise sınırda bir hastane. Bölgede özelikle kardiyoloji, kanser ve yoğun bakım üniteleri alarm veriyor.

“BİRKAÇ GÜN KENDİME GELEMİYORUM"

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, eğitim ve barınma hizmeti verilen ‘Reyhanlı Eğitim Köyü’nü gezdi. İHH İnsani Yardım Vakfınca kurulan merkezde gazetecilere konuştu. Soylu “Herkes elinden geleni yapıyor ve oralar daha da iyi olacak. Bu çaresizliği çok anlatmalıyız. Dünyadan, Avrupa’dan buralara bir şey gelmez. Onlar işin cilasındalar. Bunu bilmek gerekir. Biz ise işin ana içeriğine bakıyoruz. Oradaki çocukları görünce büyük sorumluluk. Buradan ayrıldıktan sonra birkaç gün kendime gelemiyorum” dedi.

Mahmut Özay İdlib