Kaydet
|
Bir 'hayır'ı kabul etmek neden bu kadar zor?
Yoksa mesele reddedilmek değil de kabul edememek mi?.. Geçtiğimiz günlerde bir markette, belki de hepimizin zaman zaman karşılaştığı küçük fakat üzerinde düşünülmesi gereken bir olay yaşandı.
Alışverişini tamamlayan bir müşteri kasaya gelmiş, ödemesini yapmak üzereydi. Kasiyer, bir kampanyadan söz ederek çikolata almasını teklif etti. Müşteri kibarca, “Hayır, teşekkür ederim” dedi. Ancak teklif bir kez daha geldi. Yine hayır dedi. Bir kez daha ısrar edildi. Cevap ise değişmedi.
Ortada yalnızca bir çikolata teklifi vardı. Fakat bu küçük hadise, üzerinde durulması gereken büyük bir soruyu hatırlatıyordu: Biz insanlar neden bir başkasının “hayır”ını olduğu gibi kabul edemiyoruz?
Elbette kasiyer, kendisine verilen bir satış vazifesini yerine getiriyor olabilir. Fakat teklif etmek vazifeyse, verilen cevaba saygı göstermek de nezakettir. Bir insanın istemediği bir şeyi almak zorunda olmadığını, bir teklifi reddetmesinin son derece doğal olduğunu neden unutuyoruz?
Üstelik bunu yaparken çoğu zaman karşımızdaki insanın kararına saygı duymak yerine onu ikna etmeye çalışıyoruz. İlk “hayır”ı duymuyor, ikincisini yeterli bulmuyor, üçüncüsünde ise karşı tarafın sabrını deniyoruz.
Acaba bu kadar mı kırılganız? Bir teklifimizin reddedilmesini kendi değerimize yönelik bir eleştiri gibi mi algılıyoruz? Yoksa her istediğimizin kabul görmesine o kadar mı alıştık ki bir başkasının tercihine saygı duymayı unuttuk?
Asıl düşündürücü olan ise şudur: Kendimize yapıldığında rahatsız olduğumuz davranışları başkalarına yaparken neden aynı hassasiyeti göstermiyoruz?
Birisi bize ısrar ettiğinde bunaldığımızı, kararımıza saygı gösterilmediğinde rahatsız olduğumuzu söylüyoruz. Bir ürün almak istemediğimizde, bir davete katılamadığımızda veya bir teklifi uygun bulmadığımızda anlaşılmayı bekliyoruz. Fakat sıra başkasının kararına geldiğinde aynı anlayışı gösterebiliyor muyuz?
Oysa “hayır” her zaman bir kırgınlığın, hoşnutsuzluğun veya kişisel bir reddin ifadesi değildir. Bazen yalnızca istememektir. Bazen ihtiyacın bulunmamasıdır. Bazen imkânın elvermemesidir. Bazen de kişinin kendi tercihidir.
Her “hayır”ın arkasında uzun uzun açıklanması gereken bir gerekçe bulunmaz. İnsan istemediği bir şeye “hayır” diyebilmek için kendisini savunmak, mazeret üretmek veya karşısındakini ikna etmek zorunda değildir.
Bir insanın kararına saygı duymak, onu fikrinden döndürmeye çalışmaktan çok daha kıymetlidir. Çünkü saygı, karşımızdakinin bizimle aynı düşünmesini sağlamak değildir. Bizim gibi düşünmediğinde, teklifimizi kabul etmediğinde ve farklı bir tercihte bulunduğunda da ona alan tanıyabilmektir.
Israr bazen ilgi, samimiyet veya yardım gibi görülebilir. Fakat karşı tarafın açık cevabına rağmen devam ettiğinde, nezaket olmaktan çıkar ve baskıya dönüşür. İyi niyetle başlayan bir teklif, sınır bilinmediğinde rahatsızlığa sebep olabilir.
Belki de biraz durup kendimize şu soruyu sormalıyız: Biz gerçekten karşımızdakini ikna etmeye mi çalışıyoruz, yoksa kendi isteğimizin kabul edilmesini mi istiyoruz?
İnsanlar arasındaki huzur, herkesin aynı şeyi istemesiyle değil; farklı tercihlere saygı gösterilmesiyle sağlanır. Bir insanın “hayır”ını kabul etmek bizim değerimizi azaltmaz. Aksine, karşımızdaki insanın iradesine ve sınırlarına saygı gösterebildiğimizi ortaya koyar.
Her teklifin kabul edilmesi gerekmediği gibi, her “hayır”ın da açıklanmaya ihtiyacı yoktur. Çünkü bazen en büyük nezaket, bir kez daha ısrar etmek değil, ilk “hayır”dan sonra susup geri çekilmektir.
Rabia Sümeyye D.B
"Arama sağlıyorum" değil "arıyorum"
Son zamanlarda hangi dilbilgisi kuralına göre nereden öğrenildi bilemiyorum kurum ve kuruluşlardan arama yaparken konuşan kimseler bizim bildiğimiz, okuduğumuz, dinlediğimiz konuşma lisanına bir şeyler ekleyip öyle konuşuyorlar. Örnek olarak “Sizi filan bankadan arıyorum” diyecekken “arama sağlıyorum” diyorlar. Tamam konuşan kimsenin “konuşmalarımız güvenliğiniz sebebiyle kayıt altındadır” sözüne alıştık. Kimi hukukçulara göre bunun bir hukuk ihlali olduğu da söyleniyor... Konuşmacıların telesekreter mi biyolojik ses mi yapay zekâ mı olduğunu karıştıracak derecede her kelimeyi robotik konuşmalarına da alıştık. Şimdi bir de konuşma dilimize böyle değişik kelimeler ekleyip konuşmayı sündürmeye şaşırmamak elde değil. Konuşmanızı görüşmenizi yapıp iyi günler demek istiyorsunuz. Birkaç dakikanızı ayırmanızı istedikten sonra kurumsal açıklamamı yapmak zorundayım diyor. Kurumsal açıklamanın bir kelimesi aklınızda kaldıysa yine iyi...
Bunu niye dile getiriyorum biliyor musun Feridun Ağabey, ya konuşan da insan dinleyen de insan yapılan iş de insanların alışveriş alacak verecek kampanya şikâyet vb. insani iletişimler. Burada lafı dönüp dolaştırıp süslemek lafa cambazlıklar yaptırmak nedir ya?!
Mehmet Ali Kardeş
