Her fırsatta Erdoğan'ı övüyor ama... İkinci Trump döneminde Türkiye’yi neler bekliyor?

ABD’nin yeni Başkanı Donald Trump’ın ikinci dönemi bugün başlayacak. Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan ‘Zeki bir adam ve benim dostum’ diyerek övgü dolu sözler sarf eden Trump’ın Türkiye’yle ilişkilerinin nasıl olacağı merak konusu oldu. Peki yeni dönemde Türkiye-ABD ilişkilerini neler bekliyor?

Kaydet

ABD'nin seçilmiş başkanı Donald Trump, bugün başkanlık koltuğunu devralacak. Hızlı ve güçlü bir şekilde yönetimde ciddi değişiklikler yapacağını, en hızlı adımı ise yasa dışı göçmen sorunu konusunda atacağını açıklayan Trump, “(Yerel saatle) Yarın itibarıyla tarihi bir hız ve güçle hareket edeceğim ve ülkemizin karşı karşıya olduğu tüm bu krizleri çözeceğim” ifadelerini kullandı.

16 Aralık 2024 ve 7 Ocak’taki konuşmalarında da Suriye’deki gelişmeleri değerlendiren Trump’ın Ankara’ya karşı nasıl bir yol izleyeceği ise merak ediliyor.

Peki, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan için “Zeki bir adam ve benim dostum” ifadelerini sarfeden ABD’nin yeni başkanı ikinci kez koltuğa oturduktan sonra Türkiye-ABD ilişkilerini neler bekliyor?

TÜRKİYE-ABD İLİŞKİLERİ NASIL BİR YOL İZLEYECEK?

BBC Türkçe’nin derlemesine göre, 16 Aralık’ta Suriye'de 60 yıllık Baas rejiminin 8 Aralık'ta devrilmesiyle ilgili bir soruya cevap veren Trump, "Türkiye isyancıları destekleyerek çok fazla can kaybı olmadan... bir devralma gerçekleştirdi" ifadeleriyle bu gelişmenin arkasında Türkiye'nin olduğunu düşündüğünü aktardı.

ABD Başkanı, "Şu anda Suriye'de çok fazla belirsizlik var. Türkiye'nin kilit rol oynayacağını düşünüyorum" ifadeleriyle de kendisinin görevi devralmasının ardından bu konuda Ankara-Washington arasında yoğun bir diyaloğun yaşanacağı sinyalini verdi.

Ortadoğu'da yaşanan gelişmeler, Biden döneminde olduğu gibi Trump döneminde de Türkiye-ABD ilişkilerinin en acil sorununun Suriye'deki farklı gruplarla işbirliği ve DEAŞ ile mücadele olacağını gösteriyor.

ABD 2015'ten SDG terör örgütünü DEAŞ’a karşı kullanıyor. Türkiye ise YPG'yi "terör örgütü" olarak tanımlıyor ve ABD'den bu grupla ilişkisini kesmesini istiyor. Bu yöndeki çağrısını Suriye’de Esad yönetiminin devrilmesinden sonraki süreçte daha da artıran Türkiye, YPG'nin silah bırakmasını ve içindeki Suriyeli olmayan unsurların ülkeyi terk etmesi beklentisini dile getiriyor. Buna ek olarak, DEAŞ ile mücadele ve IŞİD tutuklularının bulunduğu cezaevlerinin kontrolünü yeni Suriye yönetimi ile birlikte yapma teklifini de masaya getiriyor.

Ankara'nın diğer en temel beklentisi ise sayıları 2 bini bulan Amerikan askerinin Suriye'den çekilmesi. Trump, 7 Ocak'ta düzenlediği basın toplantısında bu yöndeki bir soruya, "Bunu size söylemeyeceğim çünkü bu bir askeri stratejinin parçası. Ancak şunu söyleyebilirim ki bu Türkiye ile ilgili bir durum" ifadelerini kullanmıştı.

Trump, 2019'da Amerikan askerlerinin Suriye'den çekilmesi kararını almış ama Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) bu kararı uygulamamıştı. CENTCOM, Trump'ın 5 Kasım'da seçilmesinin ardından Suriye'deki asker sayısının bilindiği gibi 900 değil 2 bin olduğunu açıklamıştı.

https://x.com/TIME/status/1881010045476876617

TRUMP GERİ DÖNDÜ: Dünyanın en popüler dergilerinden biri olan Time dergisi "Donald Trump'ın yıkımı geri döndü" başlığını attı.

Her fırsatta Erdoğan'ı övüyor ama... İkinci Trump döneminde Türkiye’yi neler bekliyor? - 1. Resim

ERDOĞAN İÇİN ÖVGÜ DOLU SÖZLER

Trump'ın Suriye bağlamında Türkiye ile ilişkilerle ilgili konuşurken Cumhurbaşkanı Erdoğan ile şahsi bağlantısını öne çıkarması dikkat çeken bir unsur oldu.

Her iki açıklamasında da bu unsuru gündeme getiren Trump, 7 Ocak açıklamasında, "Suriye'de yaşananlara bakarsanız, Rusya ve İran zayıfladı. Erdoğan çok zeki bir adam; adamlarını oraya farklı biçim ve isimler altında gönderdi. Onlar da gidip orada kontrolü ele geçirdiler" ifadelerini kullandı. Erdoğan'ı "dostum" diye tanımlayan ve çok iyi anlaştığını belirten Trump, birbirlerine saygı duyduklarını da kaydetti.

İki liderin Trump'ın ilk başkanlık dönemi olan 2017-2021 arasında olduğu gibi doğrudan ve sık sık temasta kalacakları, yaşanabilecek sorunları "liderler diplomasisi" ile çözme yönünde inisiyatif alacakları Ankara'da yapılan değerlendirmeler arasında.

YENİ DIŞİŞLERİ BAKANI RUBIO’DAN ‘SDG’ ÇIKIŞI

Suriye konusunda dikkat çeken bir başka açıklama da Trump döneminde Dışişleri Bakanı olarak görev yapacak olan Marco Rubio'dan geldi.

Rubio, 15 Ocak günü yapılan Senato'da yapılan oturumda, Demokrat Parti Senatör Chris Van Hollen'ın, göreve gelmesi durumunda terör örgütü DEAŞ ile mücadelede SDG'ye desteğin sürüp süremeyeceği sorusuna, "Evet, kesinlikle," cevabını verdi. DEAŞ’a karşı elde edilen başarının SDG'nin fedakarlığı sonucunda geldiğini kaydeden Rubio, Türkiye'nin ABD'deki geçiş sürecinden yararlanarak Suriye konusunda mevcut anlaşmaları ihmal etmemesi gerektiğini kaydetti.

Rubio'nun kastettiği anlaşma, 2019 Ekim ayında Ankara ile Washington arasında Türk Silahlı Kuvvetleri'nin (TSK) Barış Pınarı Operasyonu'nu sonlandırması amacıyla yapılmıştı.

ABD'nin yeni dışişleri bakanı, Türkiye ile YPG arasında var olan ateşkesin sürmesi gerektiğini kaydederken, her ne kadar Suriye'deki yeni yönetime ilişkin soru işaretleri varsa da bu ülkedeki istikrarın sürmesinin önemine işaret etti.

Rubio'nun açıklamaları, ABD'nin IŞİD ile mücadele konusunda SDG ile sürdürülen iş birliğini kısa vadede devam ettirme niyetinde olduğunu göstermesi açısından önemli.

Ankara'ya geçen haftalarda ziyaret düzenleyen Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Vekili John Bass de Trump yönetiminin IŞİD'in yeniden canlanmasına yol açacak gelişmelere karşı olacağını söylemiş, Türkiye'nin meşru güvenlik kaygılarını giderecek çözümler için görüşmelere devam edilmesi gerektiğini kayda geçirmişti.