Canan ERASLAN İSTANBUL Dünyanın kaynakları sınırlı. Yapılan hesaplamalar, hem tasarruf hem geri dönüşüm yapılmadığı sürece, dünyanın 7 milyarlık nüfusunun kullandığı bu kaynakların gelecek nesillere yetmeyeceğine dair işaretler taşıyor. Gelişen teknoloji, çeşitlenen tüketim, her ürünün taşınma mecburiyeti gibi etkenler, camdan plastiğe, kâğıttan metale kadar hemen hemen her üründe çılgınca büyümeye işaret ediyor. Böyle olunca, bu ürünlerin değerlendirilmemesi halinde milyarlarca ekonomik kayıp bir yana, oluşan çöp dağları dünyayı yaşanmaz hâle getiriyor. Bütün dünya, bu tehlikeli gidişe 'dur' demek için kolları sıvadı. Geri dönüşüme odaklanan ülkeler, 'kullan-at' alışkanlığının yerine 'tekrar kullan, geri dönüştür' anlayışını getiriyor. 5 MİLYAR AVROLUK PAZAR Geri dönüşüm sektörü, her geçen gün daha büyük rakamlara ulaşıyor. Verilere göre geri dönüşüm, özel sektör ve yerel yönetimlerin katkılarıyla 5 milyar avroluk pazar haline geldi. 2010'a kadar yüzde 35 olan dönüşüm oranı, 2012 ve sonrasında yüzde 40 civarına yükseldi. Yine sektör verilerine göre geri dönüştürülen atıkların yüzde 43'ünü kâğıt, yüzde 27'sini plastik, yüzde 12'sini cam, yüzde 8'ini tekstil ürünleri, yüzde 4'ünü de metaller oluşturuyor. Sadece 2014 yılında, ambalajların geri dönüşümüyle 1.3 milyar lira geri kazanıldı. 1 milyon ton atık kâğıt sayesinde 17 milyon ağaç kesilmekten kurtuldu. 183 fabrika, toplanan 9.5 milyon ton hurdayı işledi. PAGÇEV verilerine göre 2014 yılında 10 milyar şişe toplandı ve ekonomiye 150 milyon lira katkı sağlandı. Bu 10 milyar adet şişe, Türkiye'de kullanılan PET şişelerin yüzde 50'sini oluşturdu. Demir, çelik, kurşun gibi değerli madenlerle rakam 5 milyar avroyu buldu, ekonomi her yıl yüz milyonlarca dolarlık hurda ithalinden kurtuldu. Almanya'da dönüşüm %93.6 Araştırma sonuçlarına göre Almanya'da pet şişelerin yüzde 93.6'sı geri dö-nüştürülüyor. Geri dönüştürülen ürünün üçte birine yakınından yeni PET şişeler üretiliyor. Kalanı tekstil elyafı ve endüstriyel kaplama ve temizlik sektörüne ambalaj üretiminde kullanılıyor. Bir alüminyum kutu TV'yi 3 saat çalıştırır
- Demir, çelik, bakır, kurşun, kâğıt, plastik, kauçuk, cam gibi atıklar aynen dönüşebiliyor ve ekonomiye büyük katkı sağlıyor. - Sadece bir tek alüminyum kutunun geri dönüştürülmesi bile bir televizyonu üç saat çalıştıracak enerji tasarrufu getiriyor. - Dünyada her yıl ortaya çıkan 2.1 milyar ton atığın büyük bölümü toprağa gömülüyor. Dönüşse, 4.5 milyar varil petrol elde edilecek. - Söz konusu enerji miktarı, dünya elektriğinin yüzde 10'unu karşılayabilecek seviyede. - 1 adet cam şişeyi dönüştürerek, bir bilgisayarı 25 dakika, bir te-levizyonu 20 dakika çalıştırmaya yetecek kadar elektrik tasarrufu sağlanabiliyor.
PET şişeler piknik masası ve yelek oldu - Dönüşüm teknolojisi hızla gelişiyor. 2.5 litrelik bir plastik şişe, kazanılıp üretimde kullanıldığında 60 Watt'lık bir lambanın 6 saatte tükettiği kadar enerji tasarrufu sağlıyor. - 25 adet pet şişeden bir plastik mont üretiliyor. - 2014 yılında toplanan pet şişelerin 82 bin 688 tonu, ağırlıklı olarak tekstil sektörü için elyaf oldu. - Diğer PET şişeler, halı tabanı, uyku tulumu, yalıtım maddesi, boya fırçası, can kurtarma simidi, torba, posta kutusu, piknik masası, çit, yürüyüş botu, çift bölmeli kova, lazer toner kartuşu ve kayış üretiminde kullanıldı. ŞİŞE TOPLAMA MECBURİYETİ VAR Ulaşılan bilinç sayesinde Avrupa'da kullanılan her 10 şişeden 9'u geri dönüşüyor. Bunda hem tüketicilerin hem de şişe ile ürün satan işletmelere hükümetlerin verdiği toplama mecburiyetinin büyük etkisi var. Türkiye'de ise PET şişelerin geri dönüşümünde epey ilerleme sağlansa da seviyenin oldukça yetersiz olduğu belirtiliyor. PAGÇEV Yönetim Kurulu Başkanı Yavuz Eroğlu, dünyada bu konuda en başarılı ülkelerin başında Almanya'nın geldiğini söyledi. Dönüşüm teknolojisi hızla gelişiyor.
2 milyar cam şişe çöpten kurtarıldı Türkiye'nin cam ambalaj üretiminde önde gelen markalarından olan Şişecam, geri dönüşüm bilincini geliştirmek için yeni bir çalışma yaptı. 'Cam Yeniden Cam' projesi kapsamında İstanbul Erenköy pazarında camın geri dönüşümünün önemine dikkat çeken bir etkinlik düzenledi. Etkinlik için kurulan tezgâhı 8 bin kişi ziyaret etti. Pazarda 2 bin 500'den fazla cam şişe dönüşüme kazandırıldı. Kampanyaya şişeleriyle katılan kadınlar, dönüşümü devam ettirme konusunda bilgilendirildi. Şişecam'ın bu projesi ile 2011'den bugüne kadar, 185 bin ilköğretim öğrencisine geri dönüşüm hakkında bilgi verildi. 21 ildeki 130 ilçe belediyesiyle iş birliği yapıldı ve bu belediyelere 11 bin 900 cam kumbarası hibe edildi. Böylece 550 bin ton cam, başka deyişle 2 milyar adedi aşan cam şişenin çöpe atılması önlendi.
Çöpe gitmeyen atıklar 5 milyar avro döndürdü
Nüfusun yüzde 3'ü hurdadan geçiniyor
Türkiye'de yılda 25 milyon ton evsel atık, 1.2 milyon ton endüstriyel atık, 100 bin ton tıbbi atık ve 530 bin ton e-atık ortaya çıkıyor. Yalnızca cep telefonu atığının yılda yaklaşık 1000 ton olduğu tahmin ediliyor. 1 milyona yakın küçük ve orta boy işletme geri dönüşüm işi yapıyor, 500 bin toplayıcı bulunuyor. Yüzde 25'i kayıt dışı olan bu sektörden para kazananların Türkiye nüfusunun yüzde 3'ü olduğu tahmin ediliyor.
Çöpe gitmeyen atiklar 5 milyar avro döndürdü
