Dünya borç batağında: Devletler 71 trilyon dolarla rekora koşuyor

Koronavirüs salgını ve Rusya-Ukrayna savaşı ile hükûmetlerin borçlanma maliyeti artarken, silahlanma yarışı ile borçlanmanın rekor kırması bekleniyor. Bu durumdan sadece gelişmekte olan ülkeler değil gelişmiş ülkeler de nasibini alıyor.

Osman SAĞIRLI

Pandemi ve hemen ardından Rusya-Ukrayna savaşı dünyada ekonomik dengeleri sarstı. S&P Global Ratingsin küresel borçlanma raporuna göre küresel hükûmet borcunun 2022’de Covid-19 salgını öncesinin neredeyse üçte bir üzerinde 10,4 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Egemen Borç Endeksine göre ise devletlerin borcunun savaşın da etkisiyle yıl sonuna kadar yüzde 9,5 artışla 71,6 trilyon dolara ulaşacağı tahmin ediliyor. Bu oran 2021’de 65,4 trilyon dolar seviyelerindeydi.

S&P Global Ratings kredi analisti Karen Vartapetov "Yüksek borç çevirme ihtiyaçları ve ayrıca pandemi, yüksek enflasyon ve kutuplaşmış sosyal ve politik maliye politikalarıyla borçlanmanın yüksek kalmasını bekliyoruz" dedi. Raporda, Rusya-Ukrayna savaşının küresel makroekonomik yansımalarının hükûmet finansman ihtiyaçları üzerinde daha fazla yukarı yönlü baskı oluşturması beklenirken, sıkı parasal şartların finansal ve borçlanma maliyetlerinin artıracağı, gelişmiş ülkelerin de bundan nasibini alacağı belirtildi. Ancak hükûmetlere bütçe konsolidasyonu ve büyümeyi teşvik edici reformlara odaklanması için zaman tanıyacağı vurgulandı.

ANA TEMA 'AYRIŞMA'

Diğer yandan Egemen Borç Endeksine göre küresel hükûmet borcunda, başta ABD, Japonya ve Çin olmak üzere yüzde 9,5'lik bir artış öngörülüyor ancak ülkelerin büyük çoğunluğunun borçlanmayı artırması bekleniyor. İngiliz varlık yöneticisi Janus Henderson, ABD, İngiltere, Avrupa, Kanada ve Avustralya’daki merkez bankalarının enflasyonu kontrol altına almak için politika dizilerini sıkılaştırmaya çalışırken Çin’in de ekonomiyi canlandırma girişiminde bulunmaya devam etmesi nedeniyle, ayrışmanın artık ana tema olarak ortaya çıktığını kaydetti.

Janus Henderson şirketinde küresel tahvil portföy yöneticisi olan Bethany Payne ise savaş sebebiyle borçlanmanın artacağına dikkat çekerek “Salgın hükûmet borçlanması üzerinde büyük bir etkiye sahip oldu ve bunun etkileri bir süre daha devam edecek. Ukrayna’da ortaya çıkan trajedinin Batılı hükûmetleri artan savunma harcamalarını finanse etmek için daha fazla borçlanmaya gitmesi muhtemel” ifadelerini kullandı. Bu anlamda ilk sinyal Almanya'dan geldi. Almanya, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden bu yana keskin bir politika değişikliğiyle savunma harcamalarını GSYİH’nın yüzde 2’sinden fazlasına yükseltme ve silahlı hizmetler için bir fona 100 milyar avro (110 milyar dolar) taahhütte bulunma sözü verdi.