Dünya'nın balık ihtiyacı Norveç'ten

Somon ihracatından yılda 8 milyar euro'yu kasasına koymayı başaran Norveç, Türkiye'ye bu balık türünden çok, uskumru satıyor.

Dünyanın ikinci büyük deniz ürünleri ihracatçısı olan Norveç, lider olmak istiyor. Geçtiğimiz yıl Türkiye'ye balık ihracatını yüzde 32 artan Norveç, 1.600 ton somon sattı, balık ekmeğin ana malzemesi olan Norveç uskumrusundan da 6.400 ton ihraç etti. Norveç Deniz ürünleri Konseyi Başkanı Terje Martinussen, "İhraç listemizdeki 143 ülke içinde Türkiye çok önemli. Hamsi ve palamuta düşkünlüğünüzü de biliyorum ama somonun ihracını arttırmayı amaçlıyoruz" dedi. Martinussen, özellikle Eminönü ve Kadıköy'de büyük ilgi gören ekmek arası Norveç uskumrusundaki satış rakamının kendilerini memnun ettiğini vurguladı.


Kuzey Buz Denizi'nden gelen soğuk su akıntılarıyla beslenen Norveç'in somon, uskumru, ringa ve morina gibi balıkları 143 ülkeye ihraç ediliyor. Norveç'in kuzeyindeki Bergen ile kutup dairesindeki Trömsö kentinde kurulan Konsey ülkenin en önemli ihraç ürünlerinin düzenli olarak dünyaya satıyor. Kar yağışının eksik olmadığı Trömsö'de bir araya geldiğimiz Martinussen, "Her yıl dünyaya 1 milyon ton somon satıyoruz. Sadece geçtiğimiz yıl 8 milyar euro rakamını yakaladık. Türkiye bu sıralamada henüz 19'uncu. İhracatımızın yüzde 67'si çiftlik balıklarından" dedi.
Sırada 'morina balığı' var
Mesleğe balıkçı teknelerinde çalışarak başladığını söyleyen Martinussen, bir süre sonra Türkiye'deki gibi balıkçı reisi olduğunu belirtti. Türkiye'nin Norveç deniz ürünleri ihracatında yüzde 24 artışa dikkat çekti.
"Geleneksel balıkçılık ile teknolojiyi doğru harmanlamaya çalışıyoruz" diyen Martinussen, şunları kaydetti: "Türklerin palamut ve hamsiye olan düşkünlüğünü biliyorum. Türk balıkseverleri sağlıklı, lezzetli, besleyici gerçek Norveç somonu ve uskumrusu başta olmak üzere ringa ve morina gibi yeni türlerle buluşturmak istiyoruz. Dünyada her gün 37 milyon öğünde Norveç deniz ürünü tüketiliyor."


Buza atladım kalbim durdu!


Kuzey Kutup Dairesi'ndeki Norveç'in tüm kıyılarında soğuk deniz hakim. Trömsö gibi kar yağışın eksik olmadığı kentte balıkçı tekneleri sauna ve sıcak su havuzuyla donatılarak denize girilmesine imkan tanıyor. Limandan kalkan gemiler -2 derece havada seyre çıkarak karlı tepelerin gölgesinde buz gibi suya girilmesini bir turizm faaliyeti olarak sunuyor.
1975 model Vulkana adlı geminin eskiden balık istiflemek için kullanılan alt salonuna Türk hamamı ve dinlenme salonu var. Orta güverte de klasik bir sauna kurulmuş. Saunada terleyen turistlerin -5 ila -10 dereceyi bulan denize kısa süreliğine girmesine imkan tanınıyor.


Karlı dağı görünce...
Kentin en ilginç turist aktivitelerinden olan bu deneyim için tüm cesaretimi topluyorum, Saunaya girdikten birkaç dakika sonra buzlu suyla buluşmaya hazırım. Atlama rampasında karlı dağları ve kardan adam yapan çocukları görünce bir ara vazgeçiyorum.. Ama yoldan dönmek yok.
2 metreden buzlu suya dalıyorum. Ayak parmaklarımdan başlayan soğuğun şoku tüm vücudumu sarıyor. Kalbim durmuş gibi hissediyorum. Birkaç saniyede olsa buzlarla baş başayım. Hızlı kulaçlarla gemiye yüzüyorum. Denize sallanan çarmıhtan güverteye çıktığımda ise adeta vücudumdaki her yer titriyor. Saunaya koşuyorum. Olabilecek en hızlı adımlarla...
Tekrar sıcakla buluşup, rahatlıyorum. Ekipte bu deneyimi ikinci kez yaşamak isteyen arkadaşlara ise 'selam olsun' demekle yetiniyorum. İkinci turlarda benim atladığım 2 metrelik olan değil üst güvertedeki 4 metrelik ve 7 metrelik iki atlama rampası ilgi görüyor. Doğanın dondurucu etkisini denemenin de bir maliyeti var. Bu aktivitenin fiyatlar 200-600 TL arasında değişiyor.


Norveçli 'balıkla' doyuyor
Norveç Deniz Ürünleri Konseyi Türkiye Bölge Müdürü Maria Kivijarvi Heggen, Norveç'te yıllık kişi başı balık tüketiminin 22 kg. olduğunu söyledi. Türkiye'de ise bu rakam 8 kg'a denk geliyor. Heggen, bu rakamın yukarılara taşınması gerektiğini ifade ediyor.


Kaynak: Gökhan Karakaş / Milliyet