Hızlı kazanç, gösterişli tüketim ve ‘uyanıklık’ ödüllendiriliyor
Fon soruşturmasıyla gündeme gelen hızlı zenginleşme tutkusu, uzmanlara göre toplumsal değerlerin aşınması ve sosyal medyanın lüks hayatı öne çıkarmasından kaynaklanıyor. Sosyal platformların kestirme yoldan servet kazanmayı normalleştirdiğini vurgulayan uzmanlar; emek, dürüstlük ve sabır gibi kavramların değersizleştiğine dikkat çekiyor. Konunun çözümü için gençlere etik ilkeler ve dijital okuryazarlık kazandırılması öneriliyor.
Türkiye’de son yıllarda sıkça bahsedilen kolay yoldan ve hızlı zenginleşme arzusu, fon soruşturmasıyla beraber yeniden tartışmaya açıldı. Konuyu gazetemize değerlendiren uzmanlar, bu eğilimin, ekonomik şartların yanı sıra toplumsal değerlerdeki aşınma ve medya etkisiyle bağlantılı olduğunu ifade etti.
Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Sosyolog Prof. Dr. Gül Esra Atalay “Paranın nasıl kazanıldığına ilişkin toplumsal hassasiyet dönüşüyor. Kurallara uymak, sabretmek ve uzun vadeli emek vermek saflıkla, ilişkilendirilebiliyor. Bir toplumda hızlı kazanç, gösterişli tüketim ve ‘uyanıklık’ sürekli ödüllendiriliyor; emek, uzmanlık, dürüstlük ve dayanışma daha az görünür hâle geliyorsa, ortak değerlerde bir aşınmadan söz edebiliriz.” dedi.
"ZENGİNLİK, DOĞRU FORMÜLÜ BULAN HERKESİN ULAŞABİLECEĞİ BİR HEDEF GİBİ SUNULUYOR"
Atalay sosyal medyanın kültürel dönüşümü hızlandırdığını belirterek “Instagram, TikTok ve YouTube gibi platformlarda lüks otomobiller, büyük evler, pahalı restoranlar, seyahatler ve finansal özgürlük görüntüleri sürekli karşımıza çıkıyor. ‘Nasıl zengin olunur?’, ‘Sıfırdan servet oluşturmanın formülü’ gibi içerikler de yoğun biçimde dolaşıyor. Zenginlik, ulaşılması uzun yıllar sürebilecek bir sonuç olmaktan çıkıp doğru formülü bulan herkesin ulaşabileceği bir hedef gibi sunuluyor.” diye konuştu.
Hızlı zenginleşme arzusunun altında psikolojik sebeplerin bulunabileceğine dikkat çeken Klinik Psikolog Metin Aydın da “İnsan vicdanıyla pazarlık etmeye başladığında, ilk başta ‘asla yapmam’ dediği şeyler zamanla ‘şartlar bunu gerektirdi’ cümlesiyle normalleşebiliyor. Aile, okul ve toplum gençlere sadece sınır koymamalı; emek, sabır, dürüstlük ve anlamın hâlâ değerli olduğunu göstermeli.” ifadelerini kullandı.
Bilişim Uzmanı Dinçer Karaca ise “Algoritmaların neyi neden görünür kıldığını, sponsorlu içerikleri nasıl ayırt edeceklerini ve finansal vaatleri hangi kaynaklardan doğrulayabileceklerini de öğretmemiz gerekiyor.” dedi.

