Menderes hayal etti, Erdoğan hayata geçirdi! İşte 68 yıllık mücadelenin hikayesi...

Türkiye'nin 68 yıllık nükleer santral hayalinde sona gelindi. Akkuyu NGS’de taze yakıt teslim töreni Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımıyla dün gerçekleşti. İlk adım ne zaman atıldı? Neden 68 yıl bekledik? Bu santral Türkiye için ne anlam ifade ediyor? İşte detaylar...

Türkiye'nin 1955 yılında Başbakan Adnan Menderes ile başladığı 'nükleer santral' serüveni mutlu sona ulaştı. Dün düzenlenen Akkuyu NGS'de taze yakıt teslim törenine Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladamir Putin canlı bağlandı. Türkiye nükleer satral için ilk adım ne zaman attı ve bu santral Türkiye için ne anlam ifade ediyor?

MENDERES'TEN ÖZAL'A, ERBAKAN'DAN DEMİREL'E...

1976 yılında lisansı alınan Akkuyu Nükleer Santrali’nin tam 42 yıl sonra yani 3 Nisan 2018’de temeli atıldı. Türkiye nükleer enerji yolculuğuna aslında 1950’lerde başlamıştı. Adnan Menderes’ten Turgut Özal’a, Necmettin Erbakan’dan Süleyman Demirel’e kadar birçok lider, bu alanda projeler üretti.

1955 yılında Başbakan Adnan Menderes’in Sarıyar Barajı çevresindeki ‘Atom Sitesi’ projesi, 27 Mayıs darbesiyle engellendi. 1971 ve 1980 askeri darbeleri de bu alandaki projelerin yine askıya alınmasına sebep oldu. Türkiye siyasi istikrarsızlıklar ya da engellemeler sebebiyle hayallerine ancak bugünlerde kavuşabildi.

Taze nükleer yakıtın teslimiyle, ‘nükleer tesis’ statüsü kazanacak olan santralde yakıt teslimatından sonra birtakım ön testler yapılacak. Aşamalar geçildikten sonra da ilk ünite devreye alınacak.

Tam kapasite devreye girdiğinde İstanbul’un tüketimine denk elektrik üretecek olan Akkuyu’nun, 60 yıl olarak planlanan işletme ömrü ihtiyaç halinde 20 yıl uzatılabilecek. Akkuyu NGS projesinin tedarikçi zincirinde şu anda yarısı Türk şirketi olmak üzere 400'e yakın firma yer alıyor. 6,5 milyar dolarlık yerelleştirme potansiyeline sahip Akkuyu'da Türk tedarikçilere verilen sipariş 3,2 milyar doları aştı. Santralin, Gayri Safii Yurtiçi Hasılasına katkısının 50 milyar dolar olması öngörülüyor.

ELEKTRİK ÜRETİMİNİN YÜZDE 10'UNU KARŞILAYACAK

Diğer 3 ünitenin de birer yıl arayla faaliyete geçmesi hedefleniyor. Santral, tam kapasite çalışmaya başladığında Türkiye’nin elektrik tüketiminin yüzde 10’unu karşılayacak.

Hazine garantisi verilmeyen projede inşa edilecek 4 ünitenin yılda 35 milyar kilovatsaat elektrik üretmesi hedefleniyor. Akkuyu NGS’nin ilk iki ünitesinde üretilecek elektriğin yüzde 70’i ile 3 ve 4. ünitede üretilecek elektriğin yüzde 30’u, Elektrik Satın Alma Anlaşması (ESA) kapsamında, 15 yıl boyunca 12.35 sent/ kWh’den satın alınacak. Bu fiyat, Enerji Piyasaları İşletme A.Ş’ye (EPİAŞ) göre Türkiye’deki piyasa takas fiyatıyla yaklaşık olarak aynı ve cazip olarak öne çıkıyor.

Anlaşma dışında kalan kısmı da serbest piyasa koşullarında Akkuyu Nükleer A.Ş. tarafından piyasaya verilecek. 15’inci yılın ardından ise net kârın yüzde 20’si Hazine’ye aktarılacak.