Türkiye'nin 'tahıl ambarı' Konya Ovası alarm veriyor! Kuraklık tehlikesiyle karşı karşıya

Yer altı suyundan faydalanılan ve tahıl ambarı olarak anılan Konya Ovası'nda kuraklık tehlikesi başladı. Kaçak su kuyuları ve ani yağışların da etkilediği su seviyesindeki düşüş tehlike arz ediyor.

Kuraklık tehlikesiyle karşı karşıya kalınan Konya Ovası su seviyesi düşüşte. Konya Teknik Üniversitesi Obruk Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Fetullah Arık konuyla ilgili detaylı açıklamalarda bulundu.

İhlas Haber Ajansı'nın haberine göre, Türkiye'nin tahıl ambarı olarak bilinen Konya Ovası, yer altı su kaynaklarında kuraklık ile karşı karşıya. Bölgedeki havza genelinde yeraltı suyu 50 metre azalırken, bazı bölgelerde ise 400 metreye kadar açılan kuyulardan su çıkmadığı raporlandı. Kayıtlı 40 bin kuyunun 3 katı fazlası kayıt dışı su kuyusu olduğunu belirten uzmanlar, yeraltı suyuna dayalı tarımsal sulamanın çok sürdürülebilir olmadığının uyarısını yaptı.

"YER ALTI SUYUNDAN YARARLANMA YAYGINLAŞTI"

Konya'da 1960'lı yıllardan itibaren yeraltı su kaynaklarının kullanılmaya başlandığını belirten Konya Teknik Üniversitesi Obruk Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Fetullah Arık, “1960'lı yıllardan sonra yer altı su kaynaklarından yararlanma, özellikle ilk Çumra havzasında başlayan sulama daha sonra havzanın birçok yerinde yaygınlaşmıştır. Bu bölge içerisinde yüzey sulamalarının dışında çok yoğun bir şekilde yerel suyundan yararlanıyorlar.” Dedi.

“Son birkaç yıl içerisinde özellikle 2020, 2021, 2022 kış dönemi yağışlarının oldukça az olduğu bahar döneminde de ani yağışların fazla olduğu bir dönem yaşadık. “ değerlendirmesi yapan Prof. Dr. Arık, şunları söyledi;

“SU SEVİYESİNDE DÜŞÜŞ GERÇEKLEŞTİ”

Bu süreç içerisinde yer altı sularındaki düşüm giderek arttı. Bölgedeki yapmış olduğumuz ve Devlet Su İşlerimizin yapmış olduğu ölçümlerde bazı kuyularda su seviyesi düşümlerinin dramatik bir şekilde 20 metrelerin üzerine çıktığını gördük. Havza genelinde değerlendirme yaptığımız zaman da bu ortalama 2 buçuk metreden fazla bir düşüş. 1960 yılından günümüze 50 metreden fazla bir yer altı su seviyesinde düşüş gerçekleşti.

“SÜRDÜRÜLEBİLİR DEĞİL”

1960'lı yıllarda yüzeyde bulunan su bugün havza genelinde 50 metre derinde ancak lokal olarak bazı noktalara baktığımız zaman yeraltı seviyesi çok daha derinlerde. Havza'nın özellikle kuzey bölgelerinde Yunak, Çeltik, Kulu ve Altınekin gibi bölgelerde bazı açılan kuyuların derinlikleri artık 400 metreleri bulmuş vaziyette. 400 metre kuyu açılmış olsa da suya rastlanamıyor. Bu da havza kenarından itibaren bütün havzanın suyunun artık çekilmeye başladığını net bir şekilde göstergesi. Bu nedenle bu bölge içerisinde yeraltı suyuna dayalı tarımsal sulamanın çok sürdürülebilir olduğunu öngöremiyoruz.

KAÇAK KUYU UYARISI

Havzada çok su tüketen bitkilerin üretimi giderek yaygınlaşıyor. Bu alanların yaygınlaşması da var. Özellikle şeker pancarı, mısır, ayçiçeği, yemlik bitkiler, yonca ve silajlık mısır gibi bitkilerin bütün sezon boyunca sulanma zorunluluğu var. Yer altı suyuna ise talep giderek arttırıyor. Bölgedeki işte 40 bin civarındaki belgeli, ruhsatlı kuyunun yanı sıra bunun 3 katı kadar da kaçak kuyu varlığı söz konusu. Özellikle izin almadan açılan kuyularda ne kadar su tüketildiği ile ilgili kat'i veriler de yok.

“TEHLİKE ARZ EDİYOR”

Konya Kapalı Havzası içerisine baktığımız zaman genel tüketimden yola çıktığımızda Devlet Su İşleri'nin kayıtlara aldığı kuyuların dışında çok ciddi bir su tüketimi olduğunu görebiliyoruz. Halen şu anda bile Havza'nın birçok bölgesinde maalesef kaçak kuyuları açılmaya devam ediyor. Kaçak kuyuların açılması su kullanım kontrolü zorlaştırdığı gibi aynı zamanda niteliksiz su seviyelerinin, nitelikli su seviyelerine karışması gibi bir tehlike de arz ediyor” ifadelerini kullandı.