Silindir gibi ezdi geçti! 80 darbesinin yol açtığı acılar taze

Demokrasi tarihine kara leke olarak geçen 80 darbesinin yol açtığı acılar taze. Siyasi tarihimizin en karanlık dönemlerinden biri olan 12 Eylül darbesi sürecinde 650 bin kişi gözaltına alındı. 517 kişi ölüm cezasına çarptırıldı, 50’si darağacına gönderildi.

Türkiye demokrasi tarihine kara leke olarak geçen 12 Eylül 1980 darbesinin üzerinden 42 yıl geçmesine rağmen geride bıraktığı acılar ilk günkü tazeliğini koruyor. Türkiye’nin üzerinden silindir gibi ezip geçen darbe sürecinde, 650 bin kişi gözaltına alındı, açılan 210 bin davada 230 bin kişi yargılandı, 7 binden fazla kişi için idam cezası istendi.

517 kişinin ölüm cezasına çarptırıldığı süreçte, 50 kişi darağacına gönderildi. 14 bin kişi Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkarıldı, 30 bin kişi “sakıncalı” olduğu iddiasıyla işinden edildi. Darbeden 32 yıl sonra hâkim karşısına çıkan darbeci generaller Kenan Evren ve Tahsin Şahinkaya yargılama sürecinde öldükleri için dava düşürüldü.

İDAM TALİMATINI EVREN VERDİ

Dönemin şahitlerinden Avukat Şevket Can Özbay, Adalet Bakanı Cevdet Menteş’ten bütün yetkililerin önünde Ali Bülent Orkan’ın idamının durdurulması için devlet sözü aldığını belirterek "Ama ben kapıdan çıkarken içim cız etti. Bakan, içeride ses geçirmeyen odaya geçti. Kenan Evren aramış, Adalet Bakanı’na çok sert bir şekilde ‘İdamı yapacaksınız, durdurmayacaksınız’ demiş. Adalet Bakanı çıktığında suratı çok asıktı, azar yemiş çocuklar gibiydi" dedi.

SOYER’İN BABASI İŞKENCE YAPTIRDI

İdamla yargılanan sanıklardan Hakverdi Satılmış da İzmir’in kurtuluş töreninde Osmanlı'yı 'gaflet ve hıyanet' ile itham eden CHP’li Büyükşehir Belediye Başkan Tunç Soyer’in savcı babası Nurettin Soyer insanlık dışı muamelelerini anlattı. Satılmış "Mamak Cezaevi içerisinde askerî garnizon içerisinde ülkücülere özel kurulmuş işkencehanede 36 gün işkence gördük. Çırılçıplak soyup elektrik verdiler. Namaz kılanı, oruç tutanı dövdüler. İçine fare ölüsünü attıkları yemeği yedirdiler. Tunç Soyer’in babası Nurettin Soyer, bizzat işkence yaptırdı. 36 gün annemi getirip işkence yaptılar. İnsanlık suçu işlediler, yargılanamadılar" diye konuştu.